Yazarlar Derecelendirme kuruluşuna ihtiyaç var mı?

Derecelendirme kuruluşuna ihtiyaç var mı?

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Derecelendirme kuruluşları, verdikleri notlar, ülkeler için yaptıkları manipülasyon ve piyasadaki hakim güçleri nedeniyle bugün en çok tartışılan kurumlar arasında yer almaktadır.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Yusuf Kaplan : Küresel tek devlet ve popüler kültürün hükümranlığı...
Haber Merkezi 09 Eylül 2019, Pazartesi Yeni Şafak
Küresel tek devlet ve popüler kültürün hükümranlığı... yazısının sesli anlatımı ve tüm Yusuf Kaplan yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Dünyada yaklaşık 70-80 tane derecelendirme kuruluşu olsa da derecelendirmede en büyük payı bunlardan yalnızca 3 veya 4’ü alıyor. Bunlar; Moody’s, Standard & Poor’s ve Fitch Ratings derecelendirme kuruluşlarıdır.

100 yüzyıldan daha uzun bir zamandan beri dünyada derecelendirme sektörüne yön veren bu sektörün hakim kuruluşlarına halen ciddi alternatif geliştirilebilmiş de değil.

ULUSLARARASI DERECELENDİRME KURULUŞLARI GÜÇ KAYBEDİYOR

Ancak 2008 küresel ekonomik krizi ve 2011 Avrupa borç krizi gösterdi ki, mevcut uluslararası derecelendirme kuruluşlarının verdikleri notlar doğruluk içermiyor. Bu dönemde tüm dünya tarafından görülen bir gerçekti bu durum. Derecelendirme kuruluşları, verdikleri bu notlar ile piyasayı yanlış yönlendirerek aslında meydana gelen finansal krizin sebeplerinden biri oldular.

Çok yüksek derecelendirme notu alan işletmelerin, bankaların ve finansal kuruluşların bir sonraki günde iflas etmesi derecelendirme kuruluşlarının verdikleri notların sorgulanmasına neden oldu ve kredibilitelerini tartışılır hale getirdi.

Bu nedenle, birçok ülkede geçmişte başlayan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarına alternatif oluşturma çalışmaları daha da hız kazandı.

Mesela Çin, 1994 yılında mevcut kredi derecelendirme kuruluşlarına alternatif olarak kendi kredi derecelendirme kuruluşu olan Dagong Global’i kurdu. 2008 küresel finansal krizinde borç almak isteyen ülkelerin ve işletmelerin Çin’in sahip olduğu kredi derecelendirme kuruluşundan not alması zorunlu hale getirilerek, Dagong Global kuruluşunun bu sektörde önemli bir rol oynamasına ve alternatif olmasına önemli katkı sağlandığını söyleyebiliriz.

TÜRKİYE’DE DERECELENDİRME KURULUŞU

1991 yılında uluslararası piyasalarda borçlanmaya başlayan Türkiye, ülke kredi notu için mevcut derecelendirme kuruluşlarından not almaya başladı.

Artık yalnız ülke olarak değil işletmeler, bankalar ve finansal kuruluşlar da dışarıdan borçlanmak için kredi notuna ihtiyaç duyuyor. Dolayısıyla kredi notu almak için onlar da derecelendirme kuruluşlarına gitmek zorundalar.

Türkiye’de her ne kadar yerli derecelendirme kuruluşları olsa da özellikle işletmelerin, bankaların ve finansal kuruluşların notlandırılması ve bu sektörde yer almaları için bir değil birden fazla derecelendirme kuruluşuna ihtiyaç var.

Çünkü ekonominin bu kadar krediye ihtiyacı olduğu böyle bir dönemde, kredinin uygun işletmelere gitmesi için derecelendirmeyi objektif kurallara uygun bir derecelendirme kuruluşu değil birden fazla derecelendirme kuruluşunun gerçekleştirmesi gerekiyor.

Derecelendirme sektörü için gerekli düzenlemeyi de BDDK’nın yapmasıyla ve hatta rekabetçi bir düzenleme ile özel sektörün önünün açılmasına, sektörün gelişmesine ve bölgesel birçok yerli derecelendirme kuruluşunun ortaya çıkmasına katkı sağlanabilir.

Çünkü yapısı gereği kredi derecelendirme kuruluşları, özel sektörün elinde ve bağımsız olduğunda kabul görecektir. Aksi halde yani kamu elinde olduğunda, yüksek kredi notu almak, siyasi etkilere açık hale gelecektir.

Dolayısıyla, kurulacak derecelendirme kuruluşlarının güçlenmeleri, kökleşmesi ve Finans Merkezi ile kredibilitelerinin yükselmesiyle mevcut uluslararası derecelendirme kuruluşları için rakiplerin ortaya çıkacağını söyleyebiliriz. Söz konusu kuruşlar bugün için olmasa da neden sonraki yıllarda uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarına alternatif olmasın?

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.