Yazarlar Enerjide dışa bağımlılığı azaltmanın yolları verimlilik ve tasarruf

Enerjide dışa bağımlılığı azaltmanın yolları: verimlilik ve tasarruf

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Türkiye’nin enerjide yüksek oranda dışa bağımlı olduğu bilinen bir gerçek. Enerji ithalatı için ödenen yüksek miktardaki faturaya bakıldığında ise son 15 yıllık ortalamanın 50 milyar dolar seviyelerinde olduğu dikkat çekiyor. 2018 yılında enerji için harcanan miktar, 43 milyar dolar iken 2019 yılında tahmin edilen enerji ithalatı ise 41 milyar dolar.

Açıkçası bu yüksek bir fatura. Hele dış finansman ihtiyacı olan bir ülke için göreceli olarak daha yüksek bir miktara tekabül etmektedir.

Diğer yandan ekonomik büyüme hızlandığında daha yüksek miktarda enerji faturası ortaya çıkarken ekonomide yavaşlama olduğunda enerji faturası biraz olsun azalsa da aslında yine yüksek bir fatura ile karşı karşıya kalıyoruz.

Çünkü büyümek için daha çok enerji tüketme zorunluluğu var.

Diğer yandan enerji ithalatına ödenen faturanın büyüklüğünü anlamak için şöyle bir karşılaştırma yaparsak sanırım daha iyi anlaşılır. Dünyada 100 ülkenin milli gelirinden daha fazla miktarda kaynağı, Türkiye enerji ithalatı için kullanmaktadır.

Daha yüksek ekonomik büyüme rakamlarına ulaşmak için daha çok enerji tüketiliyor ve dolayısıyla enerji ithalatı faturası daha da yükseliyor. Ancak ekonomik büyümeyi yavaşlatırken üretimden vazgeçmenin yani yüksek gelirli ülkeler grubuna girmeyi geciktirecek zorunlu ve istenmeyen fedakârlıkta bulunmanın ekonomi için daha maliyetli olduğu tartışma götürmez.

Yani bir tarafta enerji ithalatının artması nedeniyle ortaya çıkan yüksek fatura ve neden olabileceği sorunlar yer alırken diğer tarafta yüksek fatura oluşmaması için ekonomik büyümeden yani milli gelirden vazgeçmenin maliyeti duruyor. Açıkçası zor bir ikilemi ortaya çıkarıyor enerji ithalatı.

Peki bu kadar yüksek enerji faturası olan ve enerjide dışa bağımlılık oranı yüksek olan Türkiye, bu oranları düşürebilir mi? Enerjide dışa bağımlılığı azaltmanın başka yolu var mı?

Bu faturayı azaltmanın farklı yolları var. Bunlardan birincisi yeni enerji kaynakları keşfetmek ve yeni yenilenebilir kaynaklarla enerji üretmek ya da mevcut enerji kaynaklarını verimli ve tasarruflu kullanmaktır. Kısa sürede mümkün olanı ise enerjiyi verimli ve tasarruflu kullanmaktır.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ TASARRUFU

Türkiye gibi ülkelerin enerjiyi verimli kullanması elzem. Aslında bir nevi zorunluluk. Verimlilik ile bir yandan enerji kaynaklarına ihtiyaç azalacağı gibi diğer yandan üretim yapmak için üretimden daha az enerji tüketimi sayesinde maliyetlerin azalması sağlanır.

Bu hem enerji tüketimini azaltır hem de düşük enerji sarfiyatı, üretim maliyetlerini düşürür. Yani rekabetçi olmanın tek ama tek şartı enerjiyi verimli kullanmak.

Kaynakların verimliliği, yalnızca enerji için değil, su ve üretim de dahil olmak üzere kullanılan tüm girdilerin verimliliği için geçerli.

Diğer yandan tasarruf konusu var. Tasarruf demek üretimden, hayat standardı kalitesini düşürmeden gerekli olan enerjinin kullanılmasıdır.

ENERJİ VERİMLİLİK ÖDÜLLERİ

Salı günü Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verimlilik ödülleri verildi. Konu verimlilik olunca katılım konusunda tereddüt etmedim.

Ödüllerin hem kısa film hem de fikir kategorisinde suyun, enerjinin, zamanın, kaynağın verimli kullanılması konusunda olması, öğrenciler için verimliliğin küçük yaşta hayatın bir parçası olmasını sağlarken diğer yandan okullarda ve eğitimin ilk yıllarında verimlilik konusunda farkındalığın oluşması için de önemli.

Ayrıca KOBİ, büyük işletmeler ve kamu kategorisinde verilen verimlilik ödüllerinin de işletmelerin rekabet gücüne güç katacağı ve ortaya çıkan kazanımların, büyümeve refah artışına önemli katkılar sağlayacağı açıktır.

Bu kapsamda verimliliği anlatmak için daha geniş kitlelere ulaşmanın yollarını aramalıyız.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.