Yazarlar Enflasyon-kur-faiz sarmalından nasıl kurtulacağız?

Enflasyon-kur-faiz sarmalından nasıl kurtulacağız?

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Enflasyon-kur-faiz sarmalı, Türkiye ekonomisinde sürekli yaşadığımız ve bir türlü kurtulamadığımız ciddi bir sorun.

Son dönemlerde ekonomi enflasyon-kur-faiz sarmalında iken, Merkez Bankası’nın kurlardaki ve enflasyondaki artışı önlemek için faizleri artırarak bu sarmalı kırma çabası, bu defa da yüksek faiz ile karşı karşıya kalmamıza neden oldu.

PEKİ, ENFLASYON-KUR-FAİZ SARMALININ NEDENLERİ NELERDİR?

Enflasyon- kur- faiz sarmalının birçok nedeni var. Bu sarmalın önemli bir ayağı olan kur artışının başlıca nedenleri; Türkiye’nin cari açığının fazla olması yani ekonomide dış finansman ihtiyacı, rezerv eksikliği, bölgesel gerginlikler ve farklı nedenlerle oluşan ülke risk primi gibi faktörlerdir.

Ayrıca kurdaki artış, kur-enflasyon geçişkenliği nedeniyle fiyat artışlarına yani enflasyonun artış trendine girmesine sebep olmaktadır. Enflasyondaki bu artış yerli paranın değer kaybetmesine neden olmakta yani kurlarda tekrar artışı beraberinde getirmektedir.

Bu nedenle hem kur artışını dizginlemek hem de enflasyonu düşürmek, en son Merkez Bankası’nın yaptığı gibi faiz artışı ile sonuçlanmaktadır.

Dolayısıyla ekonomide önlem alınmadığında enflasyon- kur- faiz sarmalı sürekli bir döngü halini alıyor.

YÜKSEK FAİZİN RİSKLERİ

Yüksek faizler dolarizasyon hızını azaltan bir politika olabilir. Ama ülkeye özellikle doğrudan yabancı sermaye girmediğinde ya da yatırımcıların beklentileri iyileşmediğinde pandeminin etkisiyle daralan ekonominin yeniden toparlanmasını zora sokacak bir durum haline gelebilir.

Dolayısıyla yüksek faiz, yatırımları azalttığı gibi ekonomik büyümeyi engelleyici rolü nedeniyle GSYH’yi de azaltır.

Diğer yandan, makroekonomik göstergelerin çoğunun GSYH içindeki paya göre ölçülmesinden dolayı yüksek faiz dolayısıyla düşen GSYH, birçok makroekonomik göstergenin de bozulmasına neden olacaktır. Mesela, Kamu Borcu/GSYH ve Bütçe Açığı/ GSYH gibi kamu maliyesi göstergelerinin veya Cari Açık/GSYH gibi göstergelerin kötüleşmesi, ekonomide istikrarı tehdit eden önemli göstergeler haline gelebilir.

ENFLASYON- KUR- FAİZ SARMALINDAN NASIL KURTULACAĞIZ?

Enflasyon-kur-faiz sarmalından kurtulmak, ekonomide yapısal sorunlara odaklanmanın yanında, jeopolitik risklerin azalması, finans sektörüne finansman sağlayan ülkeler ile ilişkilerin normalleştirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi gibi birçok alana odaklanmayı zorunlu hale getiriyor.

Bu nedenle, hem ülkede yapılacak yatırımlar için hem de doğrudan yabancı yatırımların ülkeye girişinin sağlanması için ülkedeki yatırım ortamının iyileştirilmesi gerekiyor.

Ekonomi için gerekli olan finansmanın uygun koşullarda sağlanması için ülke kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmesi ve ülke algısının iyileştirilmesi öne çıkan en önemli hususlardan.

Ekonomide uygulanacak politikaların öngörülebilir olması ve yatırımcıların yatırım yapması için bu politikaların duruma değil, kurallara bağlı olması gerekiyor.

Ekonomide düzenleyici ve denetleyici kurumların bu görevlerini yerine getirmesi ve para politikasından dolayısıyla enflasyondan sorumlu olan Merkez Bankası’nın bağımsız olması çok ama çok önemlidir.

En önemlisi de uygulanması gereken bu politikalar, ekonomide problemler oluştuğunda gündeme gelmemeli. Uygulanacak olan bu politikalar sürekli olmalıdır.

Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.