Yazarlar Tarım ve enflasyon

Tarım ve enflasyon

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Gıda fiyatlarındaki artış ve dalgalanmalar enflasyonu tetikleyen en önemli etken. Yaz ayları gıda fiyatlarının düşük olduğu dönem olurken kış ayları, gıda fiyatlarının artışı için en riskli dönem oluyor.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Erdal Tanas Karagöl : Tarım ve enflasyon
Haber Merkezi 12 Ağustos 2019, Pazartesi Yeni Şafak
Tarım ve enflasyon yazısının sesli anlatımı ve tüm Erdal Tanas Karagöl yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Tarımsal ürünlerin arzında ve talebindeki dalgalanmalar enflasyon için ne kadar önemliyse, tarımsal ürünlerin tüketiciye ulaştırılmasındaki sorunlar ve üretim için kullanılan girdi maliyetlerinin artışı da bir o kadar önemlidir.

Gıda fiyatlarındaki artışın ardından toplumun büyük kesimlerinde meydana gelebilecek refah kaybı ve ortaya çıkabilecek siyasi maliyetler hesaba katılarak tarım alanında hayata geçirilecek adımların hem gıda arz güvenliği hem de gıda fiyatlarındaki düşüş için en önemli yapısal reform olarak görüldüğü tartışma götürmez.

Çünkü enflasyon içerisinde büyük paya sahip olan gıda fiyatlarında düşüş yaşanması, enflasyonun daha düşük kalmasına neden olacaktır. Düşük enflasyon tüketici için olduğu kadar üretici girdi maliyetlerinin de düşük kalmasına katkı yapacaktır. Zincirleme etkisiyle düşük enflasyon sayesinde sağlanacak fiyat istikrarı, faizlerde, kurlarda ve birçok makro göstergede iyileşmeye katkı sağlayacaktır.

Zaten en büyük sorunumuz da enflasyon- faiz- kur zincirinin hızlı çalışması değil mi?

Geçen yıl Türkiye’de belli tarımsal ürünlerin fiyatlarında meydana gelen dalgalanmaların sebep olduğu fiyat artışı, bu fiyat artışlarının oluşturduğu olumsuz algı ve bu artışların aynı zamanda siyasi tartışmaların da en kritik konusu olması nedeniyle bu alanda atılacak adımlar ve alınacak önlemler daha elzem hale gelmiş durumda.

Doğal olarak, sorulması gereken temel soru şu: Tarımsal üretimdeki dalgalanmalar nasıl azaltılacak? Tarımsal ürünler tüketicilere daha hızlı ve düşük maliyetli nasıl ulaştırılmalıdır? Üretici için çok maliyetli olan tarımsal üretim girdilerindeki artış nasıl azaltılabilir?

En önemlisi de geçen yıl bazı temel tarım ürünlerinde meydana gelen aşırı fiyat artışlarının önümüzdeki dönemlerde bir dahayaşanmaması için hangi adımların atılması gerektiği?

PEKİ NELER YAPILMALI?

Tarım alanındaki en önemli sorun arz ve talep dengesizliğidir. Şöyle ki; bir dönem fiyatı artan ürünü herkesin bir sonraki dönemde fiyatı artan ürünü üretmesi nedeniyle arz fazlası ortaya çıkmakta ve dolayısıyla herkesin ürettiği ürünün fiyatı düşmüş oluyor. Ancak vazgeçilen ürünün arz daralması nedeniyle de fiyatı yükseliyor. Ekonomide bu durumu örümcek ağı olarak tanımlıyoruz.

Dolayısıyla hangi tarımsal ürünün üretileceğinin planlanması gerekiyor. Bir yandan tarımsal ürünlerin talebine göre arz edilecek ürün ve miktarı belirlenirken diğer yandan üretilen ürünlerde fiyat dalgalanmalarının olmaması için ürünlerin depolama ile talebe göre piyasaya arz edilmesi gerekmektedir.

Tarımsal üretimin daha verimli hale getirilmesi ise diğer kritik konuların başında gelmekte. Tarım işletmelerinin büyüklüğü düşük maliyetle üretimin gerçekleşmesi için olmazsa olmazı olduğu kadar üreticilerin rekabet gücünün artırılması için son derece önemlidir.

Hem üreticiler için hem de üretim maliyetlerinin fiyatlara yansıması nedeniyle yüksek fiyat artışlarının sebebi olan girdi maliyetlerinin azaltılması ve bu desteklemelerin planlanması acil bir konu haline gelmiş bulunuyor.

Diğer bir husus da gıda ürünlerini tüketicilere ulaştıran perakende sektörünün büyük kısmının belli büyük firmaların kontrolünde olması nedeniyle gıda fiyatlarının üreticiden çok perakendeciler tarafından belirlenmiş olması. Bu durum yüksek fiyatlar için son derece önemli bir etken.

Tüm bu detaylı adımlar, gıda alanında kapsamlı bir stratejiyi zorunlu hale getiriyor.

Dolayısıyla gıda arz güvenliği ve gıda fiyatlarında yaşanılan yaz etkisinin kış aylarında da devam etmesi için gerekli önlemlerin alınması zorunlu hale geliyor.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.