Yazarlar Uluslararası doğrudan yatırımlar neden önemli?

Uluslararası doğrudan yatırımlar neden önemli?

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Uluslararası doğrudan yatırımların ülke ekonomilerine önemli katkıları nedeniyle, geçmişte kullanılan doğrudan yabancı sermaye yatırımı kavramı yerine uluslararası doğrudan yatırım tanımlaması yapılmaktadır.

Doğru bir tanımlamadır çünkü ülkeye gelip satın alma, sıfırdan bir fiziki yatırım ya da devralma şeklinde yatırım yapan bir yatırımcı artık ülke için yabancılığın ötesinde bir yerde.

Bu yüzden uluslararası yatırımları ülke vatandaşlarının yaptığı yatırımdan ayırt etmemek gerekiyor.

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA KARŞI OLMAK YA DA OLMAMAK

Kamuoyunda uluslararası doğrudan yatırım taraftarı olanlar da var bu yatırımlara karşı olanlar da var. Uluslararası doğrudan yatırımların ülkeye çekmenin önemli gerekçeleri var.

Şöyle ki; tasarruf açığı olan, teknolojik yenilikleri getirecek yatırımları gerçekleştirebilme imkanı az olan, kendi kaynaklarıyla ekonomik büyüme ve istihdamı sağlama imkanı sınırlı olan ve en önemlisi de finansman ihtiyacını karşılamada yetersiz olan her ülkede uluslararası doğrudan yatırımın önünün açılması zorunludur.

Aksi halde, borçlanmak ve dolayısıyla yüksek borç ve faiz ödemeleriyle karşı karşıya kalmak gibi bir durum da ortaya çıkabilir.

Diğer yandan, uluslararası doğrudan yatırım gerçekleştiren yatırımcıların ülke varlıklarını satın almaları nedeniyle bulundukları ülkedeki firmaların rekabet edememeleri nedeniyle ulusal firmaların olumsuz etkilendikleri, ilgili ülkede karar alma süreçlerinde etkili oldukları ve ülkeden döviz transfer edecekleri gerekçeleriyle uluslararası doğrudan yatırımlara karşı çıkanlar da var.

Ama şu bir gerçek ki, Türkiye’nin bu dönemde uluslararası doğrudan yatırımlara çok ama çok ihtiyacı var.

TÜRKİYE NE DURUMDA?

Türkiye’de ilk defa 1954 yılında yapılan düzenleme ile uluslararası doğrudan yatırımların ülkeye girişlerine izin verilmiş. Sonraki düzenleme ise ilk düzenlemeden 50 yıl sonra yani Türkiye’nin uluslararası piyasalarla bütünleştiği, ticarette ve sermayede serbestleşmenin yaşandığı dönem sonrasında 2003 yılında yapılmış. Bu düzenleme, uluslararası doğrudan yatırım girişleri için daha önceki düzenlemeye nispeten daha serbest bir düzenleme olmuş.

Peki yeni düzenlemeyle Türkiye’ye ne kadar uluslararası doğrudan yatırım girişi gerçekleşmiş?

Uluslararası doğrudan yatırımların düzenlemesinin yapıldığı 1954 ve 2003 yılları arasında ülkeye giren toplam uluslararası doğrudan yatırım miktarının 20 milyar doların altında olduğu görülüyor. Yani 50 yıllık dönemde hiç de iyi bir rakam olmadığı açık.

2003 yılında yapılan düzenleme ile beraber, Türkiye’de siyasi ve ekonomik iklimin iktidar değişikliği ile iyileşmesi, AB ile müzakerelerin başlama kararının alınması ve uluslararası yatırımcıların beklentilerinin iyileşmesi nedeniyle uluslararası doğrudan yatırımlarda trend yukarıya doğru çıkmış.

Uluslararası doğrudan yatırım girişlerinin en fazla olduğu dönem ise AB ile üyelik müzakerelerinin başlama kararının alındığı 2005 yılında yaşandı. Ülkeye giren uluslararası doğrudan yatırım miktarı 2005 yılında 10 milyar dolar, 2006’da 20 milyar dolar ve 2007 yılında 22 milyar doları aştı.

Yani 1954-2003 yılına kadar ülkeye gelen uluslararası doğrudan yatırımların miktarı kadar bir rakam, yalnızca 2006 yılında gelmiş. Dolayısıyla, uluslararası doğrudan yatırımların girişinin artırılması için neler yapılması gerekir, sorusunun cevabını buralarda aramak gerekiyor.

Bu nedenle gerçekleşecek ekonomik ve hukuki reformlarda, bu hususlara bakmakta yarar var.

Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.