YazarlarMalezya Endonezya olmasın

Malezya Endonezya olmasın

İbrahim Karagül
İbrahimKaragülGazete Yazarı
Dört asır süren İngiliz sömürgesinden 1957''de kurtulan ve son 20 yılda inanılmaz bir yükselişe geçen Malezya, tıpkı Endonezya gibi, bugünlerde çok sıkıntılı günler yaşıyor. Bağımsızlıktan sonra yeni bir ulus meydana getirmek için çok çalışan Malaylar, kendi ülkelerinde yabancı olmanın, ikinci sınıf vatandaş olmanın dayanılmaz acısını hâlâ üzerilerinden atabilmiş değil.

Ülkenin kaynaklarını Çinlilere veren sömürgeci İngilizler, Malayları köylerde tarımla uğraşmaya mahkum ederek, onların şehirlere yerleşmelerine, ticaretle uğraşmalarına, devlet yönetimi ile ilgili becerilerini geliştirmelerine, bir ulus olmalarına engel oldu. Ancak bağımsızlıktan sonra hızla kendine gelen Malaylar, müslümanların aleyhine olan herşeyi kökünden değiştirmeye koyuldu, sosyal ve kültürel zenginliklerini güçlendirmeye çalıştı, ulusal bilincini geliştirmek için İslam''a sarıldı. Malezya son 10 yılda Asya''ya ve müslüman dünyaya ilham kaynağı olan ekonomik başarılara imza attı. Ancak bölgeyi çökerten büyük ekonomik kriz, hem Endonezya''yı hem de Malezya''yı derinden sarstı ve Malezya rüyası bir anlamda sona erdi.

Toplumsal yapıları etnik ve dinî çoğulculuk üzerine şekillenen İki müslüman ülkede de taşlar yerinden oynadı. Endonezya hızla parçalanma sürecine girerken Malezya da o yöne doğru ilerliyor. Ekonomideki hızlı gelişme ve bunun getirdiği refah Malezya''nın iç sıkıntılarını ertelemesine yolaçmıştı. Yükseliş durunca sıkıntılar bir bir ortaya çıkmaya başladı. 29 Kasım''da yapılacak ve eyalet parlamentoları ile Federal Parlamento üyelerini belirleyecek olan seçimler, bağımsızlığını kazandığı 1957''den bu yana, Malezya için en büyük sınav niteliği taşıyor. Malezya bu tarihî sınavın üstesinden gelip yoluna devam edebilecek mi? Bunu umuyoruz ancak, ülkede yaşanan tansiyona bakınca karamsarlık öne çıkıyor.

''Bay Otorite'' sarsılacak

Asya''nın en uzun süre iktidarda kalan ''seçilmiş Başbakanı'' olan 73 yaşındaki Malezya Başbakanı Mahathir Muhammed''in 1981''den beri devam eden tartışılmaz otoritesi bu seçimlerde ciddi bir şekilde sarsılacak gibi görünüyor. Yardımcısı ve Maliye Bakanı olan, kendisinden sonra ülkenin lideri olarak görülen ve toplumun her kesiminin sempati beslediği Enver İbrahim''e yönelik komplodan sonra, Mahathir''in Malezya halkının gözündeki imajı çok büyük bir darbe yedi.

Karizması tartışılmaz olan Mahathir''den sonra Malezya''nın yetiştirdiği ender lider adaylarından biri olan ve Malezya tarihine damgasını vuracak birikime sahip olan Enver İbrahim''e kurulan yüz kızartıcı komplo, Mahathir''in gözüyle dünyayı gören Malezya halkının gözlerini açtı. Enver 6 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve siyasi yaşamı sona erdirildi. Ancak bu olay Enver''i halkın gözünde daha da kahramanlaştırdı. Hiçbir zaman biraraya gelmeyecek olan partiler Mahathir''e karşı birleşti. 1974''ten beri iktidar olan ve 14 partiden oluşan Mahathir''in önderliğindeki UMNO (Malay Ulusal Birliği) koalisyonunun karşısında ilk kez 4 partiden oluşan bir mahalefet cephesi oluştu.

Muhalefet sürpriz yapabilir

Enver İbrahim''in karısı tarafından kurulan Ulusal Adalet Partisi''nin öncülük ettiği muhalefet cephesi, Mahathir''i yendikleri takdirde Enver İbrahim''i Başbakan yapacaklarını açıkça ilan etti. Malezya İslam Partisi ile ülke nüfusunun yüzde 30''unu oluşturan Çinliler''i temsil eden Çinli Demokrat Partisi''nin de yeraldığı koalisyonun amacı, Mahathir''in, Anayasa değişikliği için gerekli olan üçte birlik oranı yakalamasını engellemek. Ancak muhalefet cephesinin büyük bir sürpriz yaparak çoğunluğu ele geçirebileceği üzerinde de duruluyor.

Her ne kadar yarış Mahathir''in önderliğindek UMNO ile muhalefet cephesi arasında ise de bu seçimde en büyük sürprizi Anamuhalefet Partisi olan Malezya İslam Partisi yapacak gibi görünüyor. Malezya İslam Partisi''nin (PAS), iktidarda olduğu kuzeydoğu eyaleti Kelantan''ın dışında Malayların çoğunluk teşkil ettiği kuzey eyaletlerinde oylarını büyük oranda artırdığı belirtiliyor. Enver İbrahim komplosuna yönelik tepki ve diğer azınlık partilerinin de desteğiyle birleşen bu yükselişin, Mahathir''i zor durumda bırakacağı ifade ediliyor.

İç savaş korkusu

Taraflar kıran kırana bir propaganda dönemi geçiriyor ve 29 Kasım''da yapılacak tercihin ülkenin kaderini belirleyeceğini halka hissettiriyor. Ülkenin bütün gücünü elinde bulunduran Mahathir, bu avantajını seçim sonuçlarına tahvil etmeye çalışıyor. Bütün kurumların başında, ya Mahathir''in ''doyurduğu'' kişiler ya da Mahathir korkusundan nasibini almış kişiler bulunuyor. Böylece muhalefet, devletin bütün kurumlarıyla yarışmak zorunda bırakılmış. Mahathir, basına çok sıkı kontrol getirmiş ve muhaliflerin propagandasını yapmalarını yasaklamış. Gazete ve televizyonların muhalefetin ilanlarını bile yayınlamıyor.

Mahathir, kaybetmesi halinde ülkede iç savaş çıkacağını, ülkenin parçalanabileceğini, Çinli ve Hintli azınlıklarla müslüman Malaylar arasında etnik ve dinî çatışmalar çıkacağını iddia ederek halka korku yaymaya çalışıyor. Ancak bunun karşısında İslam Partisi ile budist Çinliler seçim ittifakı yapıyor ve Malezya halkı bunu görüyor. Mahathir ayrıca, seçim tarihini 29 Kasım olarak belirleyerek Haziran''da oy kullanma ehliyetine sahip olacak ve büyük ihtimalle muhalefeti destekleyecek 680 bin genç seçmenin oy kullanmasına engel oldu.

Mahathir değişime direniyor

Her ne kadar seçilmiş bir Başbakan olsa da Mahathir''in bir ''seçilmiş diktatör'' olduğunu bilmeyen yoktur. Bölgedeki otoriter devlet anlayışının en önemli örneklerinden biri olan Mahathir, gençliğe ve değişime direnmeye çalışıyor. Endonezya''daki kaosu, diktatör Suharto''nun başına gelenleri gördükten sonra, seçilmiş de olsa, Mahathir''in entikalarla değişime uzun süre direnemeyeceği ortada. Umarız bu güzide müslüman ülke, iktidar tutkusu yüzünden bir kaos ortamına sürüklenmez. Aksi takdirde, müslümanların nüfusun yüzde 55''ini oluşturduğu Malezya da, Endonezya gibi, etnik ve dinî çatışmaların yakıp yıktığı bir ülke olacak ve başta Sabah ve Saravak eyaletleri olmak üzere, birçok bölge Federasyon''dan kopmaya çalışacak. Singapur ve Buruney''in de bir zamanlar Malezya''nın bir eyaleti olduğunu hatırlamamız gerekiyor.