Ramazan özel sayfa
  • İFTARA KALAN SÜRE 00:00:00
Yazarlar 2019 yılı ilk çeyrek değerlendirilmesi
Ramazan özel sayfa
  • İFTARA KALAN SÜRE 00:00:00

2019 yılı ilk çeyrek değerlendirilmesi

Şahap Kavcıoğlu
Şahap Kavcıoğlu Gazete Yazarı

31 Mart Mahalli İdareler Seçimleri’nin öncesi değerlendirme ve yorum yapan bazı kesimler, özellikle İstanbul ve Ankara’yı muhalefetin kazanması halinde piyasalarda önemli kırılmaların yaşanacağını bekliyorlardı.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Şahap Kavcıoğlu : 2019 yılı ilk çeyrek değerlendirilmesi
Haber Merkezi 02 Nisan 2019, Salı Yeni Şafak
2019 yılı ilk çeyrek değerlendirilmesi yazısının sesli anlatımı ve tüm Şahap Kavcıoğlu yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Biz ise hep söyledik, söylüyoruz: “Türkiye artık eski Türkiye değil” Seçim sonuçları biraz netleşir netleşmez TV’lere çıkan Cumhurbaşkanımız, elde edilen sonucun demokrasinin gereği ve halkımızın takdiri olduğunu söyledi.

Ayrıca bunun bir yerel seçim olduğunu ve Cumhur İttifakı’nın aldığı oy oranının ise yaklaşık %52 civarında olduğunun altını çok net çizdi. Bu, halkın Başkanlık sistemi ile ilgili kanaatinin netleştiğini göstermesi açısından da önemliydi.

2018 yılının ikinci çeyreğinden itibaren yaşananlar sonrası, Türkiye’de Yeni Ekonomi Programı ile bir yola girilmişti. Yılsonuna doğru da hem enflasyonda hem de faizlerde önemli bir düşüş yaşandı. İhracatta rekorlar kırıldı. Ayrıca, turizm gelirlerinde ve turist sayısında önemli bir artış sağlandı. Bu olayların hepsi Türkiye’yi seçim öncesi sıkıntıya sokmaya çalışan kesimlerde hayal kırıklığı yarattı.

2019 yılının ilk çeyreğine bu doğrultuda bir bakarsak;

Ekonomide dengelenmenin devam ettiğini söyleyebiliriz. TCMB, Para politikası duruşunu enflasyonu en kısa sürede tek haneye düşürmeye odaklı olarak ilk çeyrekte de sürdürdü.

Mal ihracatı ve turizm talebindeki güçlü seyirle birlikte net ihracat büyümeye yüksek katkı verdi. Bu çerçevede ikinci çeyrekte de cari dengedeki iyileşmenin hızlanarak sürmesi beklenmektedir. Dış ticaret açığı mart ayında 10 ay üst üste daraldı. İhracat yıllık bazda %0,5 artarken ithalat %17,8 düştü. İhracatın ithalatı karşılama oranı %89,3 düzeyinde gerçekleşti. Böylece dış ticaret açığı yıllık %67 azalışla 2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. İhracattaki artışı ithalattaki azalış izlemeye devam ederse, 2018 yılını 55,1 milyar dolar seviyesinde tamamlayan dış ticaret açığının 2019 yılını bu seviyenin altında tamamlayacağını söyleyebiliriz.

Diğer taraftan otomobil, beyaz eşya, konut ve mobilyada özel tüketim vergisi (ÖTV) ile katma değer vergisi (KDV) düzenlemelerini uzatan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 21 Mart tarihinde yayımlandı. Vergi indirimlerinin uzatılmasıyla tüketimin desteklenmesi, yurtiçi talepte bundan sonra devam edebilecek daralmanın önüne geçecektir. Ayrıca, TCMB’nin de faiz indirimi için elini kuvvetlendirecektir.

BDDK’nın haftalık bültenine göre; 29 Mart 2019 itibariyle, bankaların toplam kredi hacmi bir önceki haftaya göre %1,3 oranında yükseliş gösterdi. Kur etkisinden arındırılmış olarak bakıldığında ise, 29 Mart itibariyle toplam kredi hacmi 2018 sonuna göre %3,0 büyüdü. Aynı dönemde sektörün Takipteki Krediler Oranı (TKO), %4,22 (önceki: %4,26) düzeyinde gerçekleşti.

En yüksek konkordato müracaatının yaşandığı aylar Ekim (458 firma), Kasım (486 firma), Aralık (325 firma) olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik göstergelerin düzelmesi ve konkordato hükümlerinin değiştirilmesiyle Ocak 2019’da müracaat sayısı 168’e, Şubat 2019’da 166’ya, Mart 2019 itibariyle 39’a düşmüştür.

Seçimden sonraki ilk hafta, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P, yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin kredi notunun hali hazırda bir indirim tehlikesi ile karşı karşıya olmadığını açıkladı. Yine, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Dünya Bankası Grubu kuruluşu IFC’nin (Uluslararası Finans Kurumu) Türk bankaların tahsili geçmiş alacak portföylerine yatırım yapmayı planladığını açıklamasıyla birlikte, yurtiçi piyasalarda olumlu fiyatlamalar görülmüştür. Bu açıklamaların ardından TL, gelişmekte olan ülke para birimleri arasında en pozitif ayrışan para birimi oldu. Böylece ilk haftanın sonu yaklaşırken BİST 100 endeksi seçim öncesi dönemine göre %4,85 yükselmiş, 5 yıllık CDS (Credit Default Swap) ülke risk prim oranı 26,8 puan düşmüştür.

Dünyada ise, ABD ve Çin’in dört hafta içinde açıklanabilecek bir ticaret anlaşmasına yakın oldukları açıklanmıştır. Seçim sonrası dönemde ABD ve Çin’den gelen olumlu imalat verilerinin küresel ekonomiye ilişkin iyimserliği artırması, piyasalarda risk iştahını artırmış ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere alım gelmesini sağlamıştır.

İngiltere’nin AB’den ayrılması mart ayı sonu itibariyle gerçekleşmedi. İngiltere Başbakanı Theresa May, Avrupa Konseyi Başkanı Donald Tusk’tan ülkenin AB’den ayrılmasının 30 Haziran’a ertelenmesini talep etti. İngiltere haziran sonuna kadar kalmak için izin alabilecek mi? Onaylanırsa AB seçimlerine katılacak mı? Bunlar şu an netleşmeyen durumlar. Ancak, piyasalar bu konuda artık çok tepki vermiyor.

2019’un ilk çeyreğini bu şekilde geçirdikten sonra, ikinci çeyreğe içerde ve dışarda iki önemli olayla başlıyoruz.

Dışarda, AB liderleri 10 Nisan Çarşamba günü özel Brexit Zirvesi’nde bir araya gelecek. Brexit’in bir kez daha ertelenmesi için İngiltere dışında AB üyesi diğer 27 ülkenin de onayı gerekiyor.

İçerde ise; Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın, ekonominin yeni yol haritasını aynı gün açıklamasını bekliyoruz. Bakan Albayrak, büyüme, enflasyon, bankacılık başta olmak üzere tüm alanlarda atılacak adımları içeren bir yol haritasını açıklayacak.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.