Yazarlar Narod Zna (Halk Biliyor)

Narod Zna (Halk Biliyor)

Süleyman Gündüz
Süleyman Gündüz Gazete Yazarı
1989"da Eski Yugoslavya"da çok partili hayat ve serbest seçimlerin yapılmasına izin verilmişti. Alija İzetbegoviç ve arkadaşları hapisten çıktıktan sonra tüm Yugoslavya"da siyasi mücadele yapacak bir siyasi parti kurmaya karar verdiler. Stranka Demokratske Akcija-SDA (Demokratik Eylem Partisi) adında bir siyasi parti kurdular.

Bu siyasi parti; yeryüzünde ezilenlerin ve ötekileştirilen Müslümanların haklarını koruyacak, onlar için sığınılacak bir mekân olacaktı. Milli politikalar üreten ve milli sınırlara hapsolmuş bir siyasi yapı olmayacaktı.

Oysa o günlerde Sırbistan, Slovenya, Hırvatistan, Makedonya ve Karadağ"da kurulan partiler örgütlenmelerini sadece etnik uzantılarının bulunduğu bölgelerde yaptılar. SDA kısa sürede tüm Yugoslavya"da örgütlendi.

18 Kasım 1990"da Bosna Hersek"te yapılan ilk serbest seçimleri SDA kazandı. 20 Aralık 1990"da da Genel Başkan Alija Bosna Hersek Federasyonu"nun halk tarafından seçilmiş ilk Cumhurbaşkanı oldu.

28 Şubat-1 Mart 1992"de Bosna Hersek"te yapılan bağımsızlık referandumun ardından bir müddet sonra Yugoslavya Sosyalist Halk Cumhuriyeti de dağıldı.

1993"te Alija ile birlikte Senegal"e giderken SDA üzerine konuşmuştuk. O partinin Avrupa ve ABD"de bürolar açmasını ve buralarda insanlığın sorunlarının tartışılmasını istiyordu.

Bu konuda Adil Zülfikar Paşiç ve Fikret Abdiç gibi bir kısım parti kurucuları arasında görüş farklılığı doğmuştu. Onlar siyasetin daha çok "Boşnak" aidiyeti üzerinden "ulus" inşası temelinde yapılmasından yanaydılar.

Alija, Müslümanların ortaya koyacakları siyasi çözümlerin bütün insanlığın sorunlarının karşılığı olması gerektiğini düşünüyordu. Bosna Hersek"te yaşayan bir insanın sorunuyla, Ruanda"da da, Tibet"te, Kolombiya"da, Fransa"da ve ABD"de yaşayanlarınkinden farklı olmadığının idraki içindeydi.

"İslam Deklarasyonu" ve "Doğu ile Batı arasında İslam" kitaplarında da bunu ortaya koyuyordu.

Alija, Müslüman düşünürlerin ve siyasilerin ele aldıkları her soruna evrensel yaklaşmaları gerektiğini söylüyordu.

7 Ekim Pazar günü Bosna Hersek"te yerel seçimler yapıldı. İlk açıklamalara göre merhum Alija"nin kurduğu Stranka Demokratske Akcija (Demokratik Eylem Partisi) seçimlerden başarılı çıkmış durumda.

Yerel seçimlerde en çok Srebrenica ve Visoko sonuçları merak ediliyordu.

Herkes nefesini tutmuş ve Srebrenica"da seçim sonuçlarını beklemeye başlamıştı. Bu kez yerel seçimleri Sırpların kazanma ihtimali bulunuyordu.

Daha önce yapılan seçimleri Boşnak adaylar rahat kazanıyorlardı. 1995"de tehcir edilen birçok Srebrenica"lı geri dönememiş ama oy kullanma hakkı bulunuyordu. Seçim sisteminde yapılan değişiklikle Srebrenica"da doğmak oy kullanmak için bir hak olmaktan çıkartıldı. Sadece ikameti bu kentte olanlar oy kullanabileceklerdi. Buradan ayrılanların geri dönüşleri Bosna Sırp Cumhuriyeti tarafından engellendiği için seçmen kayıtları Boşnakların aleyhinde bir durum oluşturmuştu.

Bunu aşmak için Boşnak siyasi partiler seçime ortak adayla girmişti. İlk sonuçlara göre Boşnak aday Çamil Durakoviç"in seçimleri kazandığı açıklandı. Gece yarısı Sırpların desteklediği aday Vesna Koçeviç 400 oyla öne geçmişti. Seçim sonuçlarına itiraz edildi. Bunun üzerine Bosna Hersek Merkez Seçim Kurulu henüz sonuçların açıklanmayacağını bildirdi. Sayılmamış yaklaşık1500 oy seçimin sonucunu belirleyecek.

Tomislav Nikoliç, Sırbistan Cumhurbaşkanı seçildiği günden itibaren Srebrenica"da yapılanları bir soykırım olarak kabul etmediklerini açıklamıştı.

Nikoliç, üç gün önce İtalya"ya gerçekleştirdiği resmi ziyarette İtalyan "Corriere della Sera" gazetesine verdiği demeçte, Srebrenica"da işlenen suçu Sırbistan"ın onaylamadığını belirtirken, "Srebrenica soykırım değildi. Bu suç, Sırp halkından bazı kişilerin yaptığı münferit bir suçtur. Sırp parlamentosu bunu şiddetle kınamıştır ancak soykırımdan söz etmemiştir. Hiçbir Sırp bunu böyle tanımlamaz. Ben de öyle..." ifadelerini kullanıyordu.

Dolayısıyla yerel seçimlerde en önemli yer Srebrenica"ydı ve seçimin sembolik bir anlamı vardı.

Merak edilen diğer bir yerde Visoko"ydu.

Visoko"da belediye başkanlığına eşi 1992-1995"teki savaşta şehit olan üç çocuk annesi SDA"nın başörtülü adayı Amra Babiç, en yakın rakibinin iki katı oy alarak seçildi.

Daha önce Avrupa"da ulusal ve yerel parlamentolara, belediye meclis üyeliklerine seçilen başörtülü kadınlar vardı. Amra Babiç Bosna-Hersek ve Avrupa"nın ilk başörtülü belediye başkanı oldu. Demokrasilerin Boşnaklardan öğrenecekleri çok şey var.

Bu seçimin en etkileyici sloganı SDA"nın kullandığı: "Narod Zna" yani "Halk Biliyor" idi.

Gerçekten de halk biliyor.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.