Yeni Şafak Pazar Eki Cumhuriyetle Osmanlının sentezi olma çabam var

Cumhuriyet'le Osmanlı'nın sentezi olma çabam var

'Bütün mesele galiba kültürel şahsiyetini ve bir medeniyete bağlılığını içinde hissedip özümsemedir. İnşallah ben böyle biriyimdir'

Abone Ol Google News
Büşra Sönmezışık Yeni Şafak
Cumhuriyetle Osmanlının sentezi olma çabam var
Cumhuriyet'le Osmanlı'nın sentezi olma çabam var
Bu haftaki durağım Fatih Atikali'deki felsefe profösörü Kenan Gürsoy'un asırlık konağı. Her yanı anılarla örülmüş, geçmişten derin izler taşıyan bu evin sahipleri değerlerine sıkı sıkıya sarılmış gibi gözüküyor. Fotoğraflarınlarından anılarını çekip çıkardığım Gürsoy'un hayatı hangi karelere sığmış?

Anne tarafından Kenan Rifai Hazretleri'nin torunudur Kenan Gürsoy. Orta Anadolu'nun Aksaray ilinde yetişen, 1928'den itibaren Ankara'da okuyan ve Avrupa'ya hukuk öğrenimi için bursla giden bir babanın oğludur. Anne ise bunun tam zıddı olarak İstanbul'un ilmi açıdan aristokrat diyebileceğimiz bir ailenin kızıdır. 1950 yılında Ankara'da doğan Kenan Gürsoy, “Dedeme fikri olarak benzemeye çalıştım” diyor ve Ankara'nın Cumhuriyet dinamizmi ile İstanbul'un Osmanlı'dan kalan ilim, gelenek ve kültürünün sentezi bir insan olmayı amaç ediniyor. Çocukluk evresinde Semiha Ayverdi ile olan yakınlığı şahsiyetinde önemli temellerin atılmasına vesile olmüş çünkü; Ayverdi'nin eğitimciliğinin yanı sıra çocukların karekter oluşumunda medeniyetle buluşturucu bir misyonu vardır.

O günlerin anısı olarak şunları söyler; “Mesela Ramazan geldiğinde çocuk iftarları yapılırdı. Akrabalardan meşgul olduğu çocuklardan ve mahallenin çocuklarından oluşan bir topluluk. Bu çocuklar, büyük bir evde toplanarak güle oynaya iftar yapar, sonra yine çocuksu bir neşe ile namaz kılarlardı. Daha sonra Osmanlı'da çocukların oynadığı oyunlar oynanırdı sonra çocuklara diş kirası denen kese içinde kuruşlar verilirdi. Böylece çocuklar eve döndüklerinde ertesi gün oruç tutmak için heyecanla beklerlerdi. Bununla anladık ki bir medeniyet çocuklara ancak bu yolla anlatılabilirdi” diyor.

Onun için Kenan olmak, Kenan Gürsoy olmaktan daha zordur çünkü dedesi Rifai Hazretlerinin ismini taşır ve disiplinli bir aile yaşantısına sahiptir. Kalabalık bir ailede her sabah kahvaltıdan önce terbiye edici bir hikayeler dinlemesi, annesinin “Allah'ın birliğine emanet ol” cümlesiyle uğurlaması, küçük Kenan'da tefekkürcü bir ruhun gelişmesine neden olur. Semiha Ayverdi'nin tavsiyesi üzerine orta öğrenimini Saint Benoit Fransız Erkek Lisesi'nde okurken disiplinli bir eğitimin yanı sıra dinler arasındaki farklılığın insanların bir arada yaşamasında önemli bir rol oynadığını da bu yaşlarda farkeder. O dönem hakkında; “Aramızda Rum, Ermeni veya başka milletlere mensup insanlar da vardı. Bu İstanbul'un oluşturduğu farklı bir ruha delalet ederdi. Onlarla beraber de nasıl yaşanabileceğini biliyordum. Onlarla beraber ama siz olarak.”

GERÇEĞİN ARKASINDAKİ HAKİKAT: FELSEFE

Eğitimini tamamladıktan sonra Lise çağlarında Fransız turistlere rehberlik yapar. Yüksek öğrenimini 1970 'de burslu olarak felsefe alanında Fransa'da Rennes ve Paris-Sorbonne üniversitelerinde gerçekleştirir. Verilen gerçeğin arkasındaki hakikati araştırmak felsefeye iter Kenan Gürsoy'u. Felsefeyi sorgulama amacı olarak değil hakikati derinlemesine yakalama arzusu içinde algılar. Ona göre; verildiği şekilde kabul edilen basmakalıp bir hayat anlamlı değildir. “Bir insana verilen en büyük ceza onu vatanından ayrı bırakmaktır” deyişiyle; dört yıl Fransa'da rahat yaşamasına rağmen vatan özlemine dayanamayıp Türkiye'ye döner. Yurda dönüşünün ardından Atatürk Üniversitesi Felsefe Bölümünde asistan,1979'da felsefe doktoru, 1982'de yardımcı doçent, 1983'de doçent, 1989'da profesör ünvanlarını alır.

1984 yılından itibaren Atatürk Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde görev yapan Gürsoy, 1997 yılında Galatasaray Üniversitesi Öğretim Üyesi kadrosunda yer alır. Şimdi Felsefe Bölümü Başkanı ve Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanıdır. Çalışmaları daha ziyade etik (ahlak felsefesi), dinlerarası etik, tasavvuf ve egzistans felsefesi alanlarında.

Şimdilerde büyük babasından kalan, restore edilmiş bir asrı tamamlamış ve tarih kokan, aileye ait konakta oturmaya devam ediyor. Oturdukları konağın hemen yanında 1925 yılında kapatılarak kendine has başka bir konak haline getirilen mekan ise Altay Dergahı. O konak bugün Cenan Vakfı Merkezi ve Müze olarak hizmetveriyor.

1951: Felsefeci olacağım sanki bu fotoğraftaki bakışlardan anlaşılıyor. Ankara'da stüdyoda 1 yaşındayım…

1952: Söğütlü çeşmeden geçen köprü ayağında anneanneme ait ahşap bir ev vardı. Yaz tatillerinde o eve giderdik.

1961: Ailemizdeki büyük ağabeyimle birlikte bahçede çekilmiş bir fotoğraf.

1957: Beş çocuk ve başlarında bir abla. İstanbul'lu aileler yaz aylarında sayfiye olarak bildikleri semtlere giderlerdi. Bu fotoğrafın içerisinde yakın dostluğunu hala devam etmekte olduğu Türk Kadınları Kültür Derneği İstanbul Şubesi Başkanı Cemalnur Sargut da bulunuyor.

1971: Kravatlı kuzenim, sağ taraftaki uzun saçlı bir genç olarak 21 yaşındayım. Üniversite İkinci sınıftayım. Kuzenimin nikah merasimi sırasında çekilmiş bir fotoğraf. Saçlarımız uzun olduğu için bir büyüğümüz bize elini vermemişti.

1969: Lise son sınıftayım.. İstanbul arkeoloji müzesinin önünde, Elimde rehber, Fransız grubuna refakat ederken. Bu benim hayatımda önemli bir safhadır çünkü çok farklı insanları, Türkiye ve İstanbul çapında tanıma fırsatım oldu. Daha sonra gerçekleştireceğim mesleğe ve düşünce alanına çok katkısı olmuşur. Çünkü ben sonra farklı kültürlerin bir aradalığı, medeniyetler arası diyolog gibi alanlarda çalıştım.

1977: Erzurum'daki Atatürk Üniviversitesi, Edebiyat Fakültesinin iki asistanı olarak tanışmamız sonucunda gerçekleştirdiğimiz evlilik sonrası bir fotoğraf. Eşim Belkıs Gürsoy ile beraber.

Günümüz: Kendimi üzerinden tanımlamayı sevdiğim bir fotoğraf. Düşünce ve ruhi anlamda kendisinin rehberliğine borçlu olduğum büyük babam Kenan Rifai'nin yanında görüntülenmişim..

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.