Bankacılık sisteminde likidite sıkışıklığı etkisini dün de sürdürürken, günlük repo ile Türk Lirası gecelik borçlanmalarda faizler gün içinde yüksek seyretti. Faizler akşam kapanış saatlerine doğru geriledi.

Bu arada Merkez Bankası, haftalık repo ihalesi ile piyasaya 1 katrilyon 180 trilyon lira verdi. Edinilen bilgilere göre, gün içinde ilk gecelik repo yüzde 900`den gerçekleşirken, bankalararası piyasada TL borçlanmalarda gecelik faiz yüzde 1000`ler seviyesinde seyretti.

Günlük repo faizi sırasıyla yüzde 1,268 ve yüzde 1,600 rakamlarına ulaşırken, öğleden sonra hızla düşerek kapanışta en düşük yüzde 125`i gördü.

Türk Lirası gecelik borçlanma faizleri de, öğleden sonra hızla gerilerken, yüzde 1600`lerden yüzde 500`ün altına indi. Gecelik faizlerdeki ani düşüşte, Fon`daki 8 banka için Hazine`nin dün ihraç ettiği 735 milyon dolarlık tahvillerin etkili olduğu, bu bankaların döviz depolarına rahatlık getirdiği belirtildi.

Merkez Bankası piyasaları dün de 1.2 katrilyon fonladı

Öte yandan Merkez Bankası, dün düzenlediği haftalık repo ihalesi ile piyasaya 1 katrilyon 180 trilyon lira verdi. Toplam 2 katrilyon 609.1 trilyon liralık talebin geldiği ihalede, ortalama bileşik faiz yüzde 19,523.28 oldu. İhalede ortalama basit faiz ise yüzde 555.58 olarak hesaplandı.

Ayrıca bankaların döviz talebinin dün de sürdüğü görüldü. Öğle saatlerine kadar bankalar, döviz interbankından 200 milyon dolar aldılar. Piyasa çevreleri, IMF heyetinin likidite sorununu aşmak üzere ek kredi verme konusunda temaslarda bulunmak üzere Türkiye'ye geldiğini hatırlatırken, piyasaların rahatlaması için bu aşamada, verilecek kredi miktarının önem kazandığını ve bir an önce açıklanması gerektiğini belirttiler. Aynı çevrelere göre, kredi büyüklüğüne dönük açıklamanın ardından, kredinin koşulları ile IMF İcra Direktörleri Kurulu`ndan geçmesi ise Aralık ayının üçüncü haftasını bulacak.

Hükümetin batık bankalara yönelik kurtarma operasyonu başladı. Hazine Müsteşarlığı ile Bankacılık Üst Kurumu arasında varılan mutabat gereği, batık bankalara aktarılacak olan 6.1 milyar dolarlık tahvilin, 735 milyon dolarlık ilk bölümünün ihracı kararlaştırıldı.

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, geçen hafta yaşanan yüzde 26.2ílik düşüş sonrasında, haftanın ilk seansında yüzde 7.99 geriledi. Endeks seansa 8.051 puanla 74 puanlık artışla güne başlarken, ilk dakikalarda en yüksek 8.070 puanı gördü. Bu noktadan sonra özellikle bankacılık ve sanayi sektörü hisselerindeki satışların yoğunluk kazanmasıyla endeks ilk saati 7.400 puandan geçti. Endeks seansın ikinci yarısında ise 150 puanlık bir aralıkta kalırken, seansı 7.340 puanla Cuma kapanışının 637 puan altında tamamladı. İşlem hacmi ise 144 trilyon lira düzeyindeydi. Yüzde 8 kayıp

İMKB Bileşik Endeksi, 2. seansta 10.84 puan azalarak 7,329.61 puandan kapandı. Endeks, günün tamamında 648.22 puan geriledi. Hisse senetleri ortalama yüzde 8.13 oranında değer yitirdi.

İMKB repo piyasasında günlük faiz ortalama yüzde 500, TL İnterbank`ında da ortalama yüzde 300 olarak gerçekleşti.

Sıkışıklık artıyor

Bu arada, para piyasasındaki sıkışıklık etkisini sürdürüyor. Merkez Bankası verilerine göre, para piyasası güne 1 katrilyon 271 trilyon lira eksi rezervle başlarken, bir haftalık repo ihalesinde 1.18 katrilyon lira verildi. Bankalararası para piyasasında işlemler yüzde 1300íden yapıldı. Merkez Bankası düzenlediği bir haftalık repo ihalesinde ortalama yüzde 555.8 faizle, 1 katrilyon 180 trilyon lira verdi.

Repo ihalesine gelen talep miktarı 2 katrilyon 609 trilyon lira olurken, ortalama bileşik faiz yüzde 19523'e ulaştı. Geçen hafta Merkez Bankası'nın yaptığı üç günlük repo ihalesinde ortalama bileşik faiz yüzde 3500'ü görmüştü.

Tahvil piyasasında ise en fazla işlem gören 20 Haziran 2001 vadeli tahvilde ortalama bileşik faizde hızlı yükselişle faiz yüzde 115.16'ya çıktı.

Faiz yüzde 1260

Repo faizlerindeki yükselişle birlikte, gecelik faiz bir kamu bankasında dün yüzde 1,260`a ulaştı. Repo piyasasında dün hareketli bir gün yaşandı. Bankalar, yüzde 200 ile 1,260 arasında değişen oranlarda tavan işlemleri gerçekleştirdiler.

Özel ticaret bankaları arasında repo işlemleri yüzde 990`ı gördü. Bu arada banka müşterilerinin vadeli hesapları kapatıp, repoya yönelmesi dikkati çekti. Repoya çok yoğun ilgi olduğunu belirten bankacılar, ``10 gün öncesine kadar yüzde 50-60`dan repo bağlıyorduk. Cumadan beri ise çok fazla talep var`` diye konuştular. Yüzde 70 seviyesinde olan haftalık ve aylık repoya ilginin ise az olduğu bildirildi.

İşlem hacmi 3 katrilyonu aştı

Öte yandan, repoda rekor işlem hacminin de geçtiğimiz günlerde kırıldığı anlaşıldı.

İMKB`nin yayınladığı verilere göre, İMKB Repo-Ters Repo Pazarı`nda 21 Kasım`da 3 katrilyon 267 trilyon 139 milyar liralık işlem hacmi ile rekor kırıldı. Dolar bazındaki rekor da, aynı gün 4 milyar 763 milyon dolar ile gerçekleştirildi. Hisse senetleri piyasasında da, 29 Kasım`da 103 milyar 750 milyon adet ile işlem miktarı rekoru yenilendi.

Repo kuyruğu

Mali piyasalarda yaşanan likidite sıkışıklığıyla birlikte repo en cazip yatırım aracı oldu. Çok sayıda yatırımcı, ellerindeki dövizi TL`ye çevirip repoya koştu. Bazı bankalarda repo kuyrukları oluştuğu bildirildi. İMKB repo piyasasında Cuma günü yaşanan 1.700`lük faizin ardından, dün de repo piyasasının yüzde 900 seviyesinde açılması, yatırımcıların hareketlenmesine neden oldu. Ellerinde döviz bulunduran kişiler, TL`ye çevirip repo yaptırdılar. Yatırım fonları tutanlar da satıp repoya dönerken, kimi tasarruf sahiplerinin mevduat hesaplarının vadesini bozdurup repoya yöneldikleri gözlendi.

Gecelik faizler, kimi bankalarda bir ara yüzde 490`a kadar çıktı. Bir banka yetkilisi, 5 milyar lira ve üzerindeki miktara repo uygulandığını belirttiler. Banka yetkilileri, yüksek faizler devam ettiği sürece, repoya ilginin sürmesinin beklendiğini bildirdiler.