DIŞALIM ZARARLARI

Şişecam'ın yıllık normal dışalımları, hammadde, kimyasal, yatırım malı ve yedek parça olarak yüzlerce milyon dolar civarında. Yurtdışında, 1984 yılında bu amaçla kurulan ve Şişecam'a olduğu kadar İş Bankası'na da büyük katkılar sağlayan Caminter/Frankfurt 1992 ortasından itibaren, satınalma yönetmeliğine rağmen, devre dışı bırakıldı ve 1995 yazında da kapatıldı. Daha sonra dışalımlar belli bir grubun yakın ilişkiler içinde olduğu Türkiye'deki temsilcilikler üzerinden yapıldı. Bu nedenle Şişecam büyük zararlara uğratıldı. Bu alımlarda Genel Müdür Adnan Çağlayan ve Genel Müdür Yardımcısı Türkay Ergun birinci derecede rol oynadı. Şişecam'ın yabancı firma temsilcileri üzerinden alım yapması, fiyat farkı, ödeme şartları, ülke riski, komisyonlar ve finansman maliyeti olarak en azından yüzde 6 daha pahalı alım sonucunu doğurdu. Sadece 1991-1993 döneminde temsilciler üzerinden yapılan bazı alımlarda Şişecam'ın kaybının 7.654 milyon mark olduğu hesaplandı.

Hayali ve paravan firmalardan, üretici değil sadece aracı olan şirketlerden ve şahıs işletmelerinden dışalım yapıldı. Bu şirketler arasında Kosan İnt., World Cham, Chpo Ardel, Crosmill gibi şirketler yeraldı. Bu tür şirketlerin Şişecam'da bazı kimselerle yakin ilişkileri mevcut. Bu konuda yalnızca 2 şirketle ilgili sınırlı incelemlerle belirlenen kayıp 1 milyon markı buldu.

İş Bankası'nın zarar eden iştiraklerinden olan ve Şişecam'a devredilen TEZSAN yapay birleşme yoluyla bir vergi azaltma aracı olarak C.Makina ve Kalıp Şti. ile birleştirildi.

Kuşkulu döviz

Bu konuda, şirketin defter kayıtlarında da genelde görülmeyen toplam 3.7 milyon markı aşan kuşkulu döviz hareketinin İş Bankası müfettişlerince incelenmesi istendi ancak Ünal Korukçu döneminde bu incelemeler Genel Müdür'den gelen talimatla önlendi.

İş Bankası'ndan büyük zararla Şişecam'a devredilen MEPA'nın İsviçre'deki Mepinter adlı şirketinden aktarılan 463 bin ve 126 bin İsviçre Frangı tutarındaki döviz, bazı şirket hesaplarından dolaştırılarak gider gösterilmek suretiyle yok edildi.

1992'de üretimi durdurulan Sinop Cam'ın zararlarını mahsup için, hiç ilgisi olmayan Camtaş adlı pazarlama şirketiyle yapay birleşmeye gidildi. Bu yolla 70 milyar lirayı aşkın zarar mahsup edildi ve ve Camtaş o ölçüde eksik vergi ödedi.

Tabela firma üzerinden iş l Şişecam'ın İngiltere'nin Jersey adasında kurulu Camiş Jersey Ltd. adlı şirketi, bir vergi kaçırma aracı ve yurtdışı ile bağlantılı kuşkulu döviz hareketleri için bir tür paravan firma gibi kullanıldı. Bu şirket sadece tabelası ve başlıklı kağıtlarıyla Jersey'de yeraldı. İdaresi, muhasebesi ve banka hesapları, İş Bankası Yıldız ve Şişli Şubeleri, ile Türkiye'de göründü. Dışalımlarda birinci derecede rol aldı.

Demirbank tartışılıyor

Ekonomide yaşanan kısa süreli krizin hemen ardından el konulan Demirbank'la ilgili tartışmalar sürüyor. Geçtiğimiz Mayıs ayında ikinci GSM ihalesine giren, ancak içinde yeraldığı konsorsiyumla birlikte geri çekilen Demirbank, o dönemde borsada yaşadığı hızlı çıkışla da dikkat çekmişti.

El konulan bankalar zincirinde yerini alan Demirbank, GSM ihalesine katılan firmalar arasında da yer alıyordu. Birincisi İş Bankası-Telecom İtalya ortaklığı tarafından alınan cep telefonu (GSM) ihalesinin ardından, 2 Mayıs 2000 tarihinde ikinci ihale gerçekleştirilmişti. Bu ihaleye çok az bir zaman kala, işadamı Zeynel Abidin Erdem'in yaptığı açıklamaların ardından, Demirbank hisselerinin kısa sürede % 56 arttığı tespit edildi.

İkinci GSM ihalesine Demirbank, Atlas Holding, Norveç Telenor ve GENPA ortaklığı ile birlikte katılmıştı. GENPA'nın sahibi Zeynel Abidin Erdem'in yaptığı açıklamaların ardından, "Bu konsorsiyumun ihaleyi İş Bankası'nın birinci ihalede verdiği fiyatı vererek alacağı" değerlendirmesi yapıldı. Bu değerlendirme, borsada Demirbank hisselerinin kısa zamanda % 56 oranında değer kazanmasına yol açtı.