İSTANBUL- Türk hükümetinin, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) yetkilileriyle görüştükleri günlerde Türkiye ile Irak arasında Bağdat'ta elektrik, endüstri ve tarım konularını içeren bir anlaşma imzalanması diplomatik çevrelerde Ankara'nın riskli bir oyun oynadığı şeklinde yorumlandı. Bağdat'ta imzalanan anlaşmanın amacı Türkiye'nin enerji aldığı ülkelerin sayısını artırmak ve Rusya'nın gaz ihracına olan bağımlılığını azaltmak. Irak'ın ise, BM yaptırımları kaldırıldığında petrol ve gaz pazarında bir alıcı daha bulmanın karşılığında, muhtemelen Türkiye'den ucuz tarım ürünü almayı amaçladığı belirtiliyor. Ancak Ankara'nın KYB ile yaptığı görüşmelerin bu anlaşmayı tehlikeye soktuğu kaydediliyor. Türkiye'nin ekonomik ve stratejik menfaatleri çatıştığını belirten Batılı diplomatlar, Ankara ile Moskova arasındaki ilişkilerin bozulması halinde bu çatışmanın daha da derinleşeceğine dikkat çekiyorlar.

Rus ve Irak gazı

Türkiye, 2010 yılında şu an için yıllık 9.5 milyar metre küp olan doğalgaz ithalatının 5 kat artacağını düşünüyor. 1997'de yapılan Irak-Türkiye gaz boru hattı anlaşması çerçevesinde görüşmelerin yeniden başlamasını öneren Irak'ın 3 trilyon metre küp gazı var. Ankara'nın, aldığı petrol ve gaz miktarını tek bir ülkeye bağlı olmaksızın artırmayı amaçladığını belirten uzmanlar, ABD Enerji Bakanlığı'na göre 7.8 milyar metreküp ile Rusya'nın, Türkiye'nin en büyük doğalgaz satıcısı olduğunu hatırlatıyorlar. Türkiye ve Rusya, 1997'de 1200 kilometre uzunluğunda 4 milyar dolar değerindeki "Mavi Akım" projesine start verdiler. 2003'te bitirilmesi planlanan bu hattın devreye girmesiyle birlikte, Türkiye'ye yıllık 14 milyar metreküp gaz pompalanacak. Ankara'nın, Moskova ile ilişkilerinin bozulması ihtimalini göz önüne alarak Mısır, İran ve Türkmenistan ile anlaşmalar yapmaya çalıştığını belirten uzmanlar, Irak'ın ise, BM'nin "gıda karşılığı petrol" anlaşması çerçevesinde petrolün yarısından çoğunu Türkiye'ye sattığını ve hergün 50 bin varil petrolün Türkiye'ye kaçak olarak girdiğine dikkat çekiyorlar.

Moskova-Bağdat ittifakı

Batılı diplomatlar, Irak'ın Türkiye için stratejik bir tehdit oluşturduğunu ve bir Rus-Türk anlaşmazlığında Irak'ın, Rusya tarafında yer alacağını ileri sürüyorlar. Soğuk Savaş süresince, Irak'ın Rusya'nın Ortadoğu'daki stratejik bir müttefiki olarak hareket ettiği hatırlatan diplomatlar, Rusya'nın dikkatinin Kafkasya ve Orta Asya'ya yönelmiş olmasına rağmen, Irak'ta halen stratejik ve ekonomik menfaatleri olduğunu kaydediyorlar. Rusya'nın Irak-Suriye boru hattının yeniden inşasına yardımcı olduğu bildiriliyor. Irak'ın Rusya ile ilişkilerinden rahatsız olan Türkiye'nin, Irak'ın iç istikrarı ile oynamak için KYB ile olan ilişkilerini kullanabileceği konuşuluyor.

Türkiye'nin KYB kozu

Ankara'nın KYB'yi gerektiğinde Irak güçlerinin dikkatini dağıtmak için kullanabileceğini belirten uzmanlar, KYB'nin İran'ın desteğini aldığına dikkat çekiyorlar. Türkiye, yakın zaman önce İran'la ilişkilerini iyileştirdi. Ankara-Tahran ilişkisinin Türkiye ya da İran'a karşı bir Irak saldırısını bertaraf edeceği düşünülüyor. Bağdat'ın, Ankara'nın Kürtlerle olan yakınlaşmasından rahatsız olmasına rağmen Türkiye'nin petrol ihracatı için önemli bir kapı olması nedeniyle şimdilik Türkiye-KYB ilişkisini görmezden gelebileceği belirtiliyor.