|
|
 |
Türkiye doğalgaz savaşını kaybetti
TÜRKMENİSTAN tam anlamıyla diplomatik fırtına yaşıyor. Türkmen gazında söz sahibi olmak isteyen ülke liderleri Aşkabat'a akın ediyor. Pakistan'ın askeri lideri Müşerref, Aşkabat'a gitti. İran heyet üstüne heyet gönderiyor. Rusya Devlet Başkanı Putin bugün Aşkabat'ta olacak. Çin Devlet Başkanı Zemin 22 Mayıs'ta gelecek. Türkiye ise hiçbir yerde yok.
TÜRKMEN gazı Rusya ve İran'ın kontrolüne geçiyor. Türkiye'ye kızan Türkmenbaşı Putin ile 50 milyar metreküplük anlaşma yapacak. Rusya aldığı bu gazı Türkiye'ye satacak. Pakistan Afganistan'ı devreye sokmaya çalışıyor. Çin pazarlıkta aktif bir şekilde yerini aldı. Batı, Türkmenbaşı'nın Rusya eğiliminden rahatsız. Türkmenistan'a yeni lider aranıyor.
AŞKABAT- Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat tam anlamıyla diplomatik fırtına yaşıyor. Türkmen gazı üzerinde söz sahibi olmak isteyen ülkelerin liderleri Türkmenistan'a akın ediyor. Pakistan'ın askeri lideri General Perviz Müşerref, iki günlüğüne Aşkabat'a geldi. İran'dan üst düzey heyetler birkaç kez Türkmenistan'ı ziyaret etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bugün Aşkabat'a giderken, Türkmenistan Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı, 22 Mayıs'ta Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin'i ağırlayacak. Bu ani ilginin odak noktasında enerji ve güvenlik konuları yatıyor.
Türkmen gazına Rusya tekeli
Dünyanın dördüncü büyük doğalgaz üreticisi olan Türkmenistan, gaz yataklarını işletmek için yabancı yatırımlara kapı araladı. Aşkabat'ın gaz ihraç seçenekleri Rusya'nın tekeline girmiş durumda. Rus Gazprom'un dışında, İran'la yapılan anlaşmalar çerçevesinde yeni güzergahlar da faaliyete geçiriliyor. Ancak Gazprom'un boru hatlarının sık sık tamire ihtiyaç duyduğu, İran rotasının ise ABD yaptırımları nedeniyle tam randıman vermediği kaydediliyor. Yaşanan olumsuzluklar Aşkabat'ı yeni müşteriler aramaya sevkederken; Çin, Pakistan, Türkiye ve Avrupa Birliği Türkmen gazını pazara ulaştırma peşinde.
Rusya ve İran hakim, Türkiye pazar
Rekabetin arttığına dikkat çeken uzmanlar, ABD'nin nüfuzunun azaldığını, Rusya ile İran'ın ise Türkiye üzerinden geçecek boru hatları inşa ettiğini hatırlatıyorlar. Büyük oyunun aktörlerinin Türkmen gazından daha fazla pay alabilmek için yoğun bir yarış içine girdiği ise gözden kaçmıyor. Coğrafik konumlar gözönüne alındığında, Türkmen gazının pazarlanmasında İran ile Rusya'nın ağırlığını koruduğunu belirten uzmanlar, bu iki ülkenin aynı zamanda gaz üreticisi olduğuna dikkat çekiyorlar. Sözkonusu iki ülkenin ilgisinin Türkmen gazını üçüncü ülkelere pazarlamak olduğu kaydedilirken, böyle bir durumda Türkiye, en büyük potansiyel alıcı olarak sahneye çıkıyor. Rusya'dan farklı olarak Türkiye, Türkmen gazına fazla para ödeyerek, önümüzdeki 10 yıl boyunca tüketeceğinin en az beş misli gaz satın almayı planlıyor. Uzmanlar, Türkiye'nin jeostratejik konumu nedeniyle Hazar kaynaklarının Avrupa'ya ulaştırılmasında transit ülke durumuna gelme ihtimalinin yüksek olduğunu kaydediyorlar.
|
 |
 |
Türkmenistan'a yeni lider aranıyor
RUSYA Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ziyareti Türkmenbaşı için doğalgaz anlaşmasından çok, otoritesini koruma açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, Türkmenbaşı'nın ülkesinin gücünü artırmaktan çok kendi gücünü artırmaya çalıştığına dikkat çekiyorlar. Bakü'deki Türki Cumhuriyetler Zirvesi'ne katılmayan Türkmenbaşı, tek müttefiki Ankara'yı kızdırdı. Türkmenbaşı'nın kendi egosunu tatmin peşinde koşmasının, ülkeyi zayıf düşürdüğünü kaydeden Batılı diplomatlar, ülkenin geniş vizyona sahip bir lider arayışına girmesi gerektiğini dile getiriyor. Bu fakir ülkenin Cumhurbaşkanı'nın altın heykeller dikme merakının artmasından beri yabancı sermayeye ihtiyacının büyük olduğunu belirten uzmanlar, Türkmenistan'ın eski Sovyet Cumhuriyetleri arasında en izole ve en otoriter ülke olduğunu kaydediyorlar.
General Müşerref'in Afganistan planı
TÜRKMENİSTAN'ın doğalgaz dışında bölgesel ihtilaflarda tarafsız kalması diğer ülkelere cazip geliyor. Aşkabat'ın Afganistan'daki iç savaşta tarafsız kalması, hem Rusya'yı memnun etti hem de NATO'yu Türkmenistan'dan uzak tuttu. Türkmenistan'ı Afganistan'da güçlü bir arabulucu olarak gören Pakistan, savaşın sona ermesi için Aşkabat'tan destek istiyor. Böylece Türkmen gazı ve bölge petrolü, Afganistan üzerinden boru hattıyla Pakistan'a ulaştırılabilecek. Türkmenistan'a giden Pakistan askeri yönetiminin lideri General Perviz Müşerref, petrol, doğalgaz, ulaştırma ve iletişim alanlarında ilişkilerin geliştirilmesine çalıştı. Müşerref, hem ekonomik hem de bölge için Afganistan'da barışın zorunlu olduğunu kaydetti.
Taşkent'teki toplantıda
Türkiye neden yok?
TAŞKENT- "Orta Asya'da İstikrarın Sağlanması" konulu uluslararası seminer, Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te yapılıyor. Özbekistan Silahlı Kuvvetler Akademisi ile George Marshall Güvenlik Araştırma Merkezi Avrupa Bürosu tarafından düzenlenen seminere, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, ABD, Rusya, İngiltere, Almanya, Fransa ve İsviçre'den uzmanlar katılıyor. Seminerde Türkiye'nin yer almaması dikkat çekici bulundu.
|
|