Ufukta ne var?

Mesut Yılmaz'ın aday olması her geçen gün biraz daha zorlaşıyor. Şu ana kadar adı aday olabilecekler arasında geçenlerden sadece meclis başkanı Yıldırım Akbulut bir adım öne çıkma cesareti gösterdi. Bu iki örneğe bakarak Türk siyasetinin bir özelliği üzerinde durmakta yarar var.

Normal şartlarda, geçmişinde hiçbir parlak başarı bulunmayan siyasilerin, Çankaya gibi sistemin en önemli kesişme noktasını teşkil eden bir makamı aklının ucundan geçirmemeleri gerekirdi. Örnek olarak Mesut Yılmaz'ı ele alalım. Başında bulunduğu ANAP küçüle küçüle yüzde 12'lik bir zavallı noktaya kadar geriledi. Vaktiyle devlet, kültür ve dışişleri bakanlığı koltuklarını işgal etti Mesut Yılmaz, ancak o günlerden zihnimizde bıraktığı bir parlak performans izi yok. Son dışişleri bakanlığından istifa etmek zorunda kalmasıyla hatırlıyoruz onu...

Partisi hükümetin ortağı, ancak ANAP lideri, koalisyon hükümeti içerisinde kendisine teklif edilen koltuğa, "Hakkımdaki dosyalardan Meclisçe aklanmadan olmaz" gerekçesiyle oturmamıştı. Yolsuzluk ve usulsüzlük iddialı yedi dosya var hakkında; başında bulunduğu son hükümet "Türkbank ihalesine fesat karıştırmak" iddiası üzerine devrilmişti. Bir bakanı Meclis'te düşürüldü, bir başka bakanı da milletvekilliğinden istifa etmek zorunda kaldı. Kendisinin tarafı olduğu skandalın politikacı olmayan kahramanlarından kimi cezaevinde kimi de ağır cezada yargılanıyor.

Toplumun belleğinin zayıflığına güven üzerine oturan bir cumhurbaşkanlığı kampanyası yürütülüyor. Şimdi bayağı zormuş görünüyor, ama eğer yüz bulsaydı, Mesut Yılmaz, geçmiş bütün zaaflarına ve hakkındaki dosyalara rağmen, Çankaya'nın onuncu sâkini olabilecekti... Şimdi bile şansını bütünüyle yitirdiği söylenemez…

Böyle bir cesareti nereden alıyor Mesut Yılmaz? Bu soru, aslında, Türkiye'de yerleşik politik geleneğin garip özelliklerine de işaret edecek önemde.

Türkiye'de önemli mevki ve makamlar, bir yönüyle, kapanın elinde kalıyor; istemesini (ve bazen beklemesini) bilen muradına eriyor. Milletvekilliği, ilk ve sonraki bakanlıkları, parti genel başkanlığı, başbakanlıkları, herhangi bir Batılı demokraside –muhtemelen- ona nasip olamazdı. Ancak, Türkiye'de, makamlara erişmek için ter dökmek, hatta başarılı olmak bile gerekmiyor. Genel başkanlığı istedi Mesut Yılmaz ve elde etti; küçülmüş partisiyle geçen dönem hükümet devirdi, hükümet kurup başbakan oldu... Şimdi de, elini uzattığında cumhurbaşkanlığını elde edebileceğini düşünüyor.

İlk bakışta engel gibi görünen söylenti ve iddiaların fazla bir kıymet-i harbiyesi olmadığını hepimiz biliyoruz. Süleyman Demirel, yüzde 27 oy almış bir partinin başkanı olarak Çankaya'ya yürüdüğü sırada, hem de terü taze bir 'İlksan skandalı'nın kahramanı değil miydi? "Verdimse, ben verdim" sözünü sarf ettikten bir ay sonra cumhurbaşkanı seçildi Demirel. 'Dürüst' ve 'kurallara saygılı' imajlı Bülent Ecevit'in, hedefe varabilmek için kuralları hiçe sayabileceğini geçen haftaki oylamalarda anayasanın delinmesini teşvik ederken görüp öğrenmedik mi?

Bazıları, adı ilk ortaya atıldığında, geçmişine bakarak, Mesut Yılmaz'ın aday olamayacağını ileri sürdüler. Oysa kendisinin o makama hevesli olduğu ve ortaklarından yüz bulsa aday olmaktan çekinmeyeceği anlaşılıyor. Çünkü Türkiye'deki siyasi hayat ortaya Mesut Yılmaz'ları ve Yıldırım Akbulut'ları çıkartıyor.

Siyasete kalite getirmek isteyenlerin çok daha anlamlı bir formül geliştirmeleri, kimsenin itiraz edemeyeceği, herkesin uğruna fedakârlığa razı olacağı türden bir aday üzerinde uzlaşabilmeleri gerekiyor.

Siz öyle bir uzlaşmayı ufukta görebiliyor musunuz?