|
|
 |
Özgürlüğe Şangay kılıcı
Şangay Beşlisi liderleri, bölgesel güvenlik ile Orta Asya'daki İslami hareketler
ve Doğu Türkistan'daki bağımsızlık hareketine karşı ortak mücadele kararı aldı.
Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan tarafından oluşturulan "Şangay Beşlisi" ülkelerinin devlet başkanları zirvesi dün Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'de yapıldı. Adını, 5 ülkenin liderlerinin sınır güvenliği konusunu görüşmek üzere Çin'in Şangay kentinde ilk kez 1996'da yaptıkları toplantıdan alan Şangay Beşlisi'nin Duşanbe'deki beşinci zirvesinde, bölgesel güvenlik, İslami hareketler ve uyuşturucu ticaretiyle mücadele konuları ele alındı. Zirvede, Çin, Kırgızistan ve Tacikistan arasındaki ortak sınır kesişme noktasıyla ilgili anlaşma da taraflar arasında imzalandı. Duşanbe zirvesine Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov da gözlemci olarak katıldı.
Bir gün önce toplanan dışişleri bakanları tarafından yayınlanan ortak bildiride, Şangay Beşlisi çerçevesinde karşılıklı işbirliği konusunda bir "koordinasyon konseyi" kurmayı kararlaştırdıkları bildirildi. Bildiride, tarafların, Çin-Kazakistan ve Çin-Kırgızistan arasında sınır sorunlarının çözülmesini olumlu karşıladıkları belirtildi. Bölgesel güvenlik, uluslararası terörizm ve İslami hareketlere karşı çıkılması ve bu konuyla ilgili işbirliğinin güçlendirilmesi gereği vurgulanan bildiride, tarafların uluslararası stratejik konular üzerinde işbirliğini güçlendirecekleri ve her türlü yeni müdahaleciliğe karşı çıkacakları kaydedildi.
Çin'den 4 maddelik öneri
Çin Devlet Başkanı Zemin, zirvede yaptığı konuşmada, Şangay Beşlisi'ni oluşturan 5 ülkenin aralarındaki iyi komşuluk, dostluk ve işbirliği ilişkilerini geliştirmelerinin, bölgenin ve hatta dünyanın huzuru ve istikrarı için "son derece büyük önem taşıdığını" belirtti. Zemin, işbirliğinin artırılması ve mekanizmanın güçlendirilmesi için 4 maddelik bir öneri ortaya koydu:
Şangay Beşlisi mekanizmasının zenginleştirilip mükemmelleştirilmesi. Çok kademeli ve her alanı kapsayan görüşmeler yoluyla işbirliğinin geliştirilmesi.
Güvenlik alanında işbirliğinin derinleştirilmesi. Beş ülkenin bağımsızlık hareketleri, terör ve İslami hareketlerin bölgedeki faaliyetlerine darbe indirmek için ortak eyleme geçmeleri, ilgili hukuki zemini ve somut koordinasyon mekanizmasını kurmaya hız vermeleri ve ülkelerinin birlik ve egemenliğini korumak yönünde karşılıklı destek sağlamaları.
İkili ve çoktaraflı ticari işbirliğinin hızlandırılması.
Uluslararası arenadaki işbirliğinin güçlendirilmesi. BM'nin özellikle de Güvenlik Konseyi'nin otoritesinin korunması. Beş ülkenin devletlerin egemenliklerine saygı gösterilmesi ve birbirinin iç işlerine karışmama ilkesine uyulması konusunda ortak tutum almaları.
|
 |
|