Otuz bin kişinin hayatına mal olan Marmara Depremi'nin üzerinden neredeyse bir yıl geçmesine rağmen, Türkiye depreme hazırlık konusunda hâlâ kalıcı tedbirler alabilmiş değil. Oysa sık sık depremle sarsılan pekçok ülke, felaket gelmeden önce aldıkları tedbirlerle ortaya çıkan zayiatı azaltabiliyorlar. Muhtemel bir deprem öncesi alınabilecek tedbirlerin pekçoğu, hazırlıksız yakalanan bir depremden sonra meydana gelen zararların maliyeti yanında, çok küçük ölçekli kalıyor.

Yapılacak işler basit

Uzmanlar bir depreme hazırlıklı olmanın ön şartı olarak, yer hareketlerinin sistemli bir şekilde takibini zorunlu görüyorlar. Kent ve kırsal alanlardaki yeni yerleşim yerlerinin seçiminin ülkenin detaylandırılmış tektonik bulgularına göre yapılmasının önemine dikkat çeken uzmanlar, Kuzey Karadeniz Fay Hattı üzerinde TÜPRAŞ tesislerinin kurulması gibi hataların, böylece yaşanmayacağını belirtiyorlar.

'Babadan görme' ye son

Uzmanlar, betonarme yapı sistemlerinin de sorgulanması ve yerleşim özelliklerine göre alternatif yapı sistemlerine yönelmesinin de depreme hazırlık noktasında katkı sağlayacağını dile getiriyorlar. Konunun uzmanları, Gölcük'teki askeri tesislerde yerin özelliklerine uygun bir yapı modeli benimsenmiş olsa verilen kaybın daha az olacağı yönünde görüş dile getiriyorlar.

'Erken uyarı' desteklenmeli

Bilim adamlarının depremi önceden haber vermeye yönelik çalışmalarının da desteklenmesi gerektiği belirtilirken, bilgisayar sistemine bağlı çok sayıda duyarlı sismik aletlerden oluşan bir "mikrosismik ağ" oluşturularak bunun sürekli ve etkin bir biçimde işletilmesinin sağlanması da gerekli görülüyor.

Yüzde 10 maliyet için

7.4 şiddetindeki depremde oğlu ile kayınvalidesini yitiren Karadeniz Teknik Üniversitesi eski Rektörü ve İnşaat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Aydın Dumanoğlu, "İnşaat maliyetini yüzde 10 etkileyen deprem önlemleri alınmış olsa bu kadar kişi ölmezdi" dedi. Deprem konusunda uzman olan Dumanoğlu, Türkiye'de depremlerde can kaybını önlemek için sağlam bina yapmanın kaçınılmaz olduğunu söyledi.