Diyanet ve Siyaset

Sabah gazetesi son birkaç gündür "İslâm'da Reform Arayışları" başlığı altında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın projelerini manşetlere taşıyor. Abant toplantılarıyla eşzamanlı olarak sürdürülen bu yayın, nüfus kağıtlarında vatandaşların din mensubiyetlerinin belirtilip belirtilmemesi tartışmalarıyla sürüyor.

İlk manşet şuydu: "İslâm Dünyasına Işık Tutacak Çalışma: Kur'an'a Çağdaş Tefsir. Diyanet İşleri Başkanlığı 'İslâm'da Reform' çalışmaları için harekete geçti. Kur'an ilk kez resmî olarak tefsir edilecek."

Ertesi günlerde devam eden yayın, hurafeler meselesini açtı. Başkan şu beyanatı vermiş: "Hurafeler il il tasnif ediliyor. Her ilde yaygın hurafeler ve bâtıl inançlar çıkarıldı. Bunların nereden kaynaklandığı, hangi milletten, hangi inançtan bize sıçradığı üzerinde ilmî bir şekilde durulacak. Ve Kur'an ışığında bunlara aydınlatıcı cevaplar hazırlayacağız."

Başkanlığın Tefsir hazırlama teşebbüsünü uzun zamandır izliyorum. Neredeyse 10 yıla yakın bir süredir toplantı üzerine toplantı yapıyorlar. Komisyonlar kuruluyor, bir süre sonra tekrar yıkılıyor, yenileri kuruluyor. Sadece toplantıların tutanakları yayımlansa, koca bir cilt meydana gelir. Tefsir hakkında konuşmak, tefsir yazmaktan kolay olduğu için bu toplantılar biteceğe benzemiyor. (Katılanlara "huzur hakkı" da verildiğinden, bu toplantıların niçin yıllardır sürdüğünü anlamak zor olmasa gerek.)

Başkanlığın, iddia ettiği gibi bir tefsir yayımlayamayacağını gayet iyi biliyorum; zira bu tür haberler, siyasî nedenlerle manşetlere taşınıyor. Üstelik yaptıkları işin ilmî bir maksadı da bulunmuyor. Maksad dostlar alışverişte görsün kabilinden, arada sırada böyle işlerle uğraştıkları izlenimi vermek. Fakat olan aziz kitabımız Kur'an'a oluyor. Ciddi siyaset adamları çıkıp, "Nedir sizin bu Kur'an'dan istediğiniz? Hiç değilse, oturun, Diyanet kadrosunun itibarını yükseltmekle uğraşın, cami hizmetlerinin ve hizmetlilerinin durumlarını iyileştirin. Bari kendinize Rifat Börekçileri, Ahmed Hamdi Aksekileri örnek alın" demiyor.

İlim adamlarımıza gelince, çoğu, kendilerini günlük siyasetlerin birer oyuncağı haline getirmiş olduklarından haysiyetli bir çıkış yapmayı düşünmüyorlar. Kim hangi masaya çalışıyorsa, öteki masalarda çalışanlarla atışıp duruyor. Lâkin tarihe kayıt düşmek kimsenin aklına gelmiyor.

Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz'ın 1 yılda geceli-gündüzlü çalışarak hazırladığı (!) Kur'an çevirisini eleştiren makalem Yeni Şafak'ta yayımlandıktan bir süre sonra Savcılıkta ifade vermek zorunda kalmıştım. Çünkü Sayın Başkan, benim yazımda kendisine ve kuruma hakaret ettiğim iddiasıyla beni suçluyor ve hakkımda dava açılmasını istiyordu.

Sayın Savcı, "Siz" dedi; "Başkan'a ve kuruma hakaret etmişsiniz."

"Bu iddiayı şiddetle reddederim" diye cevap verdim; "Ben Başkan'a veya kuruma hakaret etmedim; sadece zât-ı âlilerinin yayımladığı çeviriyi eleştirdim; böyle bir çevirinin Diyanet İşleri Başkanı'nın adıyla yayımlanmış olmasını kurum adına talihsizlik olarak niteledim."

- "Fakat, Başkan'ın Türkçe bile bilmediğini söylemişsiniz."

- "Doğru, aynen böyle söyledim; zira çeviri, Türkçe'nin selikasından biraz haberdar olan bir kimseden sâdır olmaması lâzım gelen yüzlerce hatayla dolu."

- "Olur mu? Bu makamdaki bir kimse Türkçe'yi bile bilmemekle suçlanır mı?"

- "Bu bir suçlama değil; onlarca delille teyid etmiş olduğum bir hakikat. İzin verirseniz birkaç örnek vereyim."

Örnekleri zikrettim; sorulan diğer suâllere cevap verdim. Birkaç ay sonra, Savcılık Sayın Yılmaz hakkındaki yazımda hakaret unsurları bulunmayıp ilmî bir eleştiri yazısı olduğunu belirtti. Türkiye'de ise eleştiri özgürlüğü bulunduğundan dava açılmasına gerek olmadığına karar verdi.

Biraz cesaret, biraz dirayet... Kazanmak için değil, tarihe kayıt düşmek için!