Sezer'in hukukla imtihanı

Şurası açıkça görülüyor ki 28 Şubat çizgisi Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in süngüsünü tez elden düşürmek istiyor. Yeni Cumhurbaşkanı'nın daha koltuğuna ısınmadan iki önemli sınavla karşı karşıya kalmasını başka şekilde izah etmek mümkün değil. Bildiğiniz gibi Cumhurbaşkanı YÖK'ün rektörler listesini geri göndermiş, yasallıkla hukukilik çizgisinin farklılığına dikkat edeceğini açık bir biçimde ortaya koymuştu. YÖK'ten beklenen Cumhurbaşkanı'yla uzlaşacak bir formülü bulmasıydı. Ancak beklenen gerçekleşmedi ve 28 Şubat çizgisinin en ateşli savunucusu olan YÖK kararında direndi. Belki de YÖK'e hakim olan irade, kurumun başka türlü davranmasına izin vermedi. Adeta Sayın Sezer'in nereye kadar direnebileceği görülmek istendi.

Meselenin münferit bir uyumsuzluk sınırında kalmayacağını Cumhurbaşkanı'na sunulduğu bilinen kanun kuvvetindeki kararname ortaya koymuştur. Bilindiği gibi 28 Şubat sonrasında MGK "irticayla mücadele" bahanesiyle kamu kurumlarında bir temizlik yapma tavsiyesinde bulunmuş, ancak bu tavsiye Meclis'te yeterli destek bulamadığı için yasal bir zemine oturtulamamıştı. O dönemde bu temizliğin kanun kuvvetinde kararname ile yapılması hem de Cumhurbaşkanlığı makamında rutin dışı uygulamalara cömertçe yeşil ışık yakan bir Cumhurbaşkanı varken düşünülmemişti. Bu yola şimdi bu makamda hukuk dışı uygulamalara direneceği izlenimi vermiş bir Cumhurbaşkanı varken başvurulması Sayın Ahmet Necdet Sezer'e makamına ısınma imkanı verilmek istenmediğini göstermektedir. Dahiliye Memurları Kanunu, Devlet Memurları Kanunu, Hakimler ve Savcılar Kanunu ve Kamu İktisadi Teşebbüslerini Personel Rejimini Düzenleyen Yasa'da kanun kuvvetinde kararname ile değişiklik yapılmasının ve iki müfettiş raporuyla ve Bakan onayıyla kamu görevlilerinin görevlerine son verilmek istenmesinin başka izahı olmasa gerek.

Kararname nereden bakılırsa bakılsın hukuken malul bir kararnamedir. Kararname dolaylı da olsa temel hak ve hürriyetlerle ilgili düzenleme yapmakta, daha doğrusu bu hürriyetlerin -özellikle din ve vicdan hürriyetinin- kullanımına kullananları devlet memurluğundan ihraç ederek sınır getirmektedir. Böyle bir düzenleme Anayasa'nın 91. maddesinin ruhuyla çelişmektedir. Yargı kararı olmadan insanları cezalandırmakta, bu yönüyle de hukuk devleti ilkesine ters düşmektedir. Ayrıca Meclis'ten alınan yetki mali konularla sınırlı olduğ halde düzenleme bu açıdan yapılmamaktadır. Öte yandan bu kararnameyle Anayasa'nın hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilmeyeceği hükmü de (md. 71) çiğnenmiş olmakta, hizmete devam için başka nitelikler, ideolojik bağlılıklar aranmaktadır. Birçok hukuksuzluk içeren böyle bir kararnamenin Cumhurbaşkanlığı'nın tasdikine sunulması 28 Şubat çizgisinin sıkıştığının da göstergesidir.

Burada dikkat çekici olan nokta konuştukları zaman demokrasi ve hukuk devleti adına mangalda kül bırakmayan hükümet üyelerinin kararnameyi bilmezden gelmeleridir. Daha vahim olanı bizzat Başbakan'ın kararnameyi yalanlamasıdır. İçişleri Bakanlığı Müsteşarı tarafından hazırlandığı söylenen kararname Başbakan'ın bilgisi ve onayı dışında Cumhurbaşkanlığı'na nasıl sunulabilir? Gerçi Bakanlar'ın boş kararnamelere imza atmaları Türk siyasetinde bilinmeyen bir uygulama değil. Yoksa bu uygulama Başbakan'ı içine alacak kadar genişledi mi? Bunu düşünmek bile istemiyoruz. O zaman "Türkiye'yi kim yönetiyor?" sorusu ortaya çıkar. Muhtemel ki Başbakan zaman zaman ve de özellikle içine sinmeyen kararnameleri imzaladığını unutmaktadır.

Bu kararnameyi de geri göndermekle Sayın Cumhurbaşkanı kendisine ümit bağlayanları şaşırtmamıştır. Şaşırtan hükümetteki kimi üyelerin ve bizzat Başbakan'ın tavrıdır.