Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan Refah Partisi yöneticilerinin yaptığı şikayet başvurusunda Türkiye'yi haklı buldu. Mahkeme tarafından yapılan açıklamada, RP yöneticilerinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin toplantı düzenleme ve dernek kurma özgürlüğüyle ilgili 11. maddesinin ihlal edildiği iddiasının reddedildiği bildirildi.

AİHM 3. Dairesi tarafından görülen davaya ilişkin açıklamada, kapatılan RP'nin, başta eski Genel Başkanı Necmettin Erbakan olmak üzere yetkililerine yönelik yaptırımların, "demokratik toplumun korunması için vazgeçilmez bir sosyal ihtiyaç olarak değerlendirilebileceği" görüşü dile getirildi.

'Şeriat' paranoyası

Partinin hedeflerinin demokratik kurallara aykırı olduğunu kaydedilen kararda, Refah Partisi'nin, İslami kurallara yönelik eylemleri yüzünden Şeriat'tan soyutlanmasının mümkün olmadığı görüşü savunuldu. Karar, 3'e karşı 4 oyla alındı.

AİHM kararında, RP yöneticilerinin, "laiklik ilkesine farklı bir içerik kazandırma bahanesiyle inanç ayrımcılığı temelinde çok hukuklu bir sistem ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin temel değerlerine açıkça aykırı olan bir Şeriat devleti kurma isteklerini ilan ettiklerini ve iktidara gelmek ve iktidarda kalmak için güce başvuracakları yönünde bir şüpheye meydan verdikleri" belirtildi.

Mahkeme kararında özetle, "Çoğulculuk, demokrasinin ayrılmaz bir parçası olsa dahi, ilgili devlet, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile uyuşmayan, ülkede iç barış ve demokratik rejimi tehlikeye atacak siyasi bir hedefin gerçekleşmesini, eylemler somut hale dönüşmeden engelleyebilir" denildi.

Rum hakimler haklı buldu

Avusturyalı Willi Fuhrmann, Kıbrıs Rum Kesimi'nden Loukis Loucaides ve Nicolas Bratza, başvuruyu haklı bulurken, Arnavut hakim Kristaq Traja, Norveçli Hanne Sophie Greve, Türk yargıç Rıza Türmen ve mahkemenin Başkanı Fransız Jean-Paul Costa, RP yöneticilerinin başvurusunun reddi için oy kullandılar.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin parti kapatmayla ilgili 11. maddesine ilişkin başvuruyu reddeden mahkeme, RP'lilerin, Türkiye aleyhinde yaptığı diğer şikayet başvurularının incelemeye alınmasına gerek görmedi.

AİHM ilk kez parti kapatmaya onay verdi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Türkiye'den giden parti kapatma davalarının tümünde parti kapatmalara karşı çıktı. Mahkeme, kapatılan Türkiye Birleşik Komünist Partisi, Sosyalist Parti ile Özgürlük ve Demokrasi Partisi'nin açtığı davalarda Türkiye'yi mahkum etti. Emek Partisi ve Demokrasi Partisi'nin davaları ise sonuçlanmadı.

Mahkeme, Türkiye'yi 120 bin Fransız Frangı tazminata mahkum ettiği TBKP kararının gerekçesinde, "Mahkeme demokrasinin başta gelen özelliklerinden birinin, ülkenin sorunlarını şiddete başvurmadan, diyalog yoluyla çözme yolunu açması olduğunu kabul etmektedir. Siyasi bir gruba, sırf devlet nüfusunun bir bölümünün koşullarını açık bir biçimde tartışmayı ve demokratik kurallara uygun çözümleri bulmak üzere siyasette yer almak istediği için engel olunması haklı görülemez" demişti.