"Temiz hava" kampanyası ile kullanımı yaygınlaştırılan doğalgazdan kaçış başlarken, devletin kurumları, tüketiciye ulaşıncaya kadar doğalgaza zam üzerine zam yapıyor. Rusya'dan pahalıya alınan doğalgaza, Botaş'ın ve belediyelerin zamları da eklenince, doğalgaz kullanımı lüks hale geldi. Başta büyükşehirlerde olmak üzere milyonlarca vatandaşın kullandığı doğalgazda, zincirleme skandal yaşanıyor. Edinilen bilgiye göre, Botaş Genel Müdürlüğü doğalgazı Rusya'dan pahalıya alıyor. Rusya'dan Turusgaz üzerinden alınan doğalgazın bin metreküplük birim fiyatı, batı hattına göre 10 dolar daha pahalıya geliyor. Botaş Genel Müdürlüğü, Rusya başta olmak üzere dış ülkelerden aldığı doğalgaza, belirli oranlarda kar ekleyerek, sanayici ve belediyelere satıyor.

Botaş'ın, doğalgazın üzerine koyduğu kar oranı sürekli değişiyor. Ancak, belediyelere konutlarda kullanılmak üzere verilen doğalgazda, Botaş'ın karı yüzde 33'ler seviyesinde bulunuyor. Belediyeler, Botaş'ın yüzde 33 oranında zam yaparak verdiği doğalgaza yüzde 45'e varan oranlarda zam yaparak tüketiciye satabiliyorlar. Bu çerçevede, şehirlerde kullanılan doğalgazın birim fiyatı, farklılıklar oluşturuyor. Örneğin Ankara'da doğalgazın metreküp fiyatı 441 bin liradan satılırken, İstanbul'da 399 bin, Bursa ve Eskişehir'de 382 bin liraya satılıyor.

Botaş'ın ve belediyenin ayrı ayrı zam yaptığı doğalgazdan, Maliye Bakanlığı yüzde 18 oranında KDV tahsil ediyor. Böylece, bir metreküplük doğalgazın satışından, Botaş yüzde 33'e kadar, belediyer yüzde 45'e kadar, Maliye Bakanlığı da yüzde 18 oranında gelir elde ediyor. Ayrıca, belediyeler doğalgazın tüketiminden sabit ücret, açma kapama ücretleri de alıyor. Son olarak IMF'ye verilen sözler çerçevesinde, doğalgaz üzerinden Akaryakıt Tüketim Vergisi de alınması öngörülüyor. Bu düzenlemeyle birlikte, doğalgaz tüketiminden ATV de tahsil edilmeye başlanacak. Belediyelerin 382 bin lira ile 441 bin lira arasında sattığı doğalgazın metreküp fiyatı, yaklaşık bir yılda yüzde 150'nin üzerinde zamlandı. Örneğin, Ankara'da Ekim 2001 tarihinde 164 bin lira olan doğalgazın metreküp fiyatı Aralık 2001 tarihi itibariyle 441 bin liraya çıktı. Böylece, 14 ayda doğalgazın fiyatı yüzde 168 oranında artmış oldu.

EN PAHALI DOĞALGAZI ANKARALI KULLANIYOR

Ankara'daki aboneler, doğalgazı diğer illere göre daha pahalı kullanıyor. Oluşan fiyat farkı, dağıtımda uygulanan kar oranlarından kaynaklanıyor. Doğalgazın metreküpü, abonelere dağıtımın büyükşehir belediyeleri tarafından gerçekleştirildiği illerden Ankara'da 441 bin, İstanbul'da 399 bin, İzmit'te ise 403 bin liradan satılıyor. BOTAŞ'ın doğrudan satış yaptığı iller olan Bursa ve Eskişehir'de ise aboneler doğalgazın metreküpünü 382 bin 320 liradan kullanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın tebliği uyarınca, büyükşehir belediyeleri, BOTAŞ'tan aldıkları doğalgazı, üzerine yüzde 45'i geçmemek üzere kar ekleyerek satabiliyorlar. Ankara Büyükşehir Belediyesi, Bakanlığın belirlediği limit kar oranı olan yüzde 45'in tamamını kullanırken, bu oran İstanbul'da yüzde 39, İzmit'te ise yüzde 40 olarak uygulanıyor. BOTAŞ, abonelere doğrudan satış yaptığı Eskişehir ve Bursa'da, doğalgazı, yüzde 33 karla satıyor.

LDP: Doğalgaz faturaları soygun

Liberal Demokrat Parti (LDP) Genel Başkan Vekili Engin Güner, "Doğalgaz faturası, soygunun dik alası" dedi. LDP'li Güner, doğalgaz faturası ile ilgili yaptığı yazılı açıklamada, vatandaşa "kümesteki kaz" muamelesi yapıldığını söyledi. Devlet otoritesinin "Deli Dumrul" mantığı ile kullanılması nedeniyle milletin rahat yüzü göremediğini belirten Güner, vatandaşların doğalgaza mecbur bırakıldıktan sonra "kümesteki kaz" muamelesi yapılmasını şiddetle kınadı.

Deli Dumrul mantığı

Güner, "Alternatifi olmayan halkın ümüğüne basılıyor. Tabir-i amiyane ile yasal soygun yapılıyor" dedi. Güner, İGDAŞ'ın doğalgaz metreküpünü BOTAŞ'tan 243 bin 502 liraya aldığını, abonelere ise 338 bin 500 bin liradan sattığını söyledi. İGDAŞ'ın geçtiğimiz yıl doğalgazın metreküpünden 41 bin 594 lira, bu yıl ise 94 bin 998 lira kazandığına dikkat çekti. Güner, KDV oranının da yüzde 10'luk zam ile yüzde 8'den yüzde 18'e çıkarıldığını da sözlerine ekledi.

İGDAŞ KENDİNİ SAVUNDU

İstanbul Gaz Dağıtım A.Ş (İGDAŞ), İstanbullular'ın doğalgaza ödedikleri her 100 liranın sadec 24 lirası İGDAŞ'a gittiğini, her 100 liranın 61 lirasının BOTAŞ'a, 15 lirasının da KDV olarak Maliye'ye ödendiğini bildirdi. İstanbul'un son 15 yılın en soğuk kışını yaşadığı belirtilen açıklamada, havaların soğumaya başlamasıyla vatandaşların doğalgaz tüketimlerinin de önemli ölçüde arttığı, hem tüketimin hem de fiyatın artmasının faturaları da önemli ölçüde kabarttığı vurgulandı. Açıklamada, İGDAŞ'ın fiyatlardaki artışlar konusunda yapılabilecektüm fedakarlıkları yaptığı belirtilerek, kar marjını minimize etmek için büyük gayret sarf edildiği ifade edildi.