Göteborg'da toplanan AB devlet ve hükümet başkanları, Türkiye'nin birliğe girebilmesi için insan hakları sicilini temizlemesini ve üyelik yolunda somut adımlar atmasını istedi.

İsveç'in Göteborg kentinde yapılan AB devlet ve hükümet başkanları, Türkiye'nin birliğe girebilmesi için insan hakları sicilini temizleyerek, daha fazla çaba göstermesini istedi. Türkiye'nin üyelik için, aday ülkelerin önüne konulan öncelikleri yerine getirmek üzere daha kararlı adımlar atması gerektiğini belirten AB liderlerinin imzalaması için hazırlanan karar tasarısında "İnsan hakları gibi birkaç alanda, daha fazla ilerleme gerekiyor. Türkiye, katılım ortaklığı önceliklerini yerine getirmek için somut tedbirler alması konusunda uyarıldı" denildi.

IMF ile Ankara arasında imzalanan anlaşmanın "güçlü ve kararlı bir şekilde uygulanması" gerektiğine dikkat çekilen taslakta, yıl sonu itibariyle, Türkiye'ye katılım öncesinde yapılacak yardımlar konusunda, tek bir mali çerçeve öneren taslak doğrultusunda hareket edileceği vurgulandı. Türkiye'ye, 1999 Helsinki Zirvesi'nde resmi adaylık statüsü verilmişti. İnsan hakları ve demokrasi alanındaki eksiklikler yüzünden müzakereler başlatılmadı.

Taslak bildirisi, Türkiye paragrafında yapılan küçük değişiklikten sonra kabul edildi. Taslaktaki, "Türkiye, katılım ortaklığının önceliklerini yaşama geçirmek için somut önlemler almalıdır" cümlesi, "Türkiye, katılım öncesi stratejisinin mihenk taşını oluşturan katılım ortaklığının önceliklerini yaşama geçirmek için somut önlemler almalıdır" şeklinde değiştirildi. Bildiride, genişleme sürecinin geri dönülemez bir süreç olduğu da belirtilerek, adayların müzakerelerinin 2002 sonuna kadar tamamlanması ve böylece 2004 yılında AB Parlamentosu seçimlerine katılabilmesinin amaçlandığı vurgulandı.

Önemli kararlar alındı

AB liderleri şiddetli protestoların gölgesinde yapılan zirvede önemli kararlara imza attı. Kararda, "Üyelik kriterleri ile süreç kesintisiz bir hızla sürerken, yol haritası, hazır olan ülkelerle müzakarelerin 2002 sonuna kadar tamamlanmasına imkan verecek şekilde oluşturulmalıdır" denildi. Almanya ile Fransa, bu konuda kesin bir tarihin belirlenmesinin yanlış olduğunu belirterek bu karara muhalefet ederken, Berlin, Polonya'nın gerekli reformları yapması için zamanın yeterli olmayacağını ifade etti.

AB'ye girmeye en yakın altı ülke olan Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Kıbrıs Rum Kesimi, Estonya ve Slovenya ile üyelik müzakerelerine 1998 yılında başlandı. Bu adaylara 2000 yılında Bulgaristan, Romanya, Slovakya, Letonya, Litvanya ve Malta da katılmıştı. Sonuç bildirgesinde Makedonya'da "geniş tabanlı" diyaloğa başlamaları çağrısında bulunuldu. Liderler, Ortadoğu'daki çatışmalarla ilgili hazırlanan Şarm El-Şeyh raporundaki maddelere tam destek verdi.

Ecevit olumlu buldu

Zirve'de Türkiye'yi temsil eden Başbakan Bülent Ecevit, Litvanya Başbakanı Roland Paksas ile görüştü. Ecevit, üye ve aday ülkeler devlet ve hükümet başkanları ve dışişleri bakanları için verilen çalışma yemeğine katıldı. Yemeğe, Dışişleri Bakanı İsmail Cem de katıldı. Ecevit'i konferans merkezinde İsveç Başbakan Yardımcısı Lena Hjelm-Wallen karşıladı. Ecevit, sonuç bildirgesindeki Türkiye ile ilgili bölümü uygun bulduğunu açıkladı. Ecevit, Meclis ve hükümetin demokrasinin gelişmesi alanında Ulusal Program doğrultusunda gerekli anayasal ve yasal değişiklikler üzerinde yoğun bir çalışma içinde olduğunu kaydetti.

İsveç böyle bir şey görmedi

AB zirvesine küreselleşme, AB ve ABD karşıtlarının yoğun protesto gösterileri ve şiddet olayları damgasını vurdu. İsveç Başbakanı Göran Persson, meydana "Şehirdeki durum korkunç. Daha önce İsveç'te böyle bir şey asla görmedik. Bu bir trajedi" diyerek tepki gösterdi. 25 bin kişinin katıldığı gösterilerde 63 kişi gözaltına alındı, silahla vurulanlar da dahil olmak üzere 70 kişi yaralandı. Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, İsveç polisinin göstericilere karşı silah kullanması konusundaki heyecanını İsveç Başbakanı Persson'a iletti. Chirac, "Bu çok tehlikeli. Birini öldürebilirdiniz" dedi.