Fazilet Partisi'nin kapatılması dünya basınında geniş yer buldu. Dünya basını, genelde Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri, Türkiye'deki siyasi dengelerle ekonomik ve siyasi reform çabaları açısından değerlendirdiği kapatma kararının hukuki yönünü pek ciddiye almadı.

Türkiye'nin hukuk sestemindeki anti-demortatik uygulamalar ve daha önceki parti kapatma örneklerinden hareket eden dünya basını, kararı siyasi olarak değerlendirdi ve Türkiye'deki iktidar odaklarının iradesine dikkat çekti. İtalya gibi bazı ülkelerde yayınlanan gazeteler ise kararın arkasında ordunun olduğunu iddia ettiler.

Alman Frankfurter Rundschau gazetesi konuya ilişkin haberinde, "Türkiye'deki siyasi partilerin ve ordunun, er ya da geç Siyasi İslam'la demokratik tartışmaya girmek zorunda kalacağı"nı yazdı. Gazete, FP' ye oy veren insanların, kendilerini başka bir partinin temsil edemeyeceğini düşündükleri sürece, dini politika dışında tutma çabalarının başarılı olamayacağını yazdı.

Kararı "flaş haber" olarak duyuran Reuters, haberinde gazeteci-yazar Fehmi Koru'nun "partinin kapatılması siyasi karışıklığa sebep olacak, FP'lilerin başka bir partiye geçeceklerine inanmıyorum" şeklindeki ifadelerine yer verdi. Reuters, kararla birlikte siyasi yasaklı durumuna düşen FP milletvekili Nazlı Ilıcak'ın da görüşlerini aldı. AP ve AFP de gelişmeyi ayrıntılı olarak dünyaya duyurdular.

Yenilikçiler'e yaradı

Alman gazeteleri tarafından ilk sayfadan duyurulan haberde, FP'nin devamdan değil de, "laiklik karşıtı, cumhuriyet ilkesine aykırı" olduğu gerekçesiyle kapatılmasına dikkat çekildi. Partinin kapatılmasından çok eski Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a geniş yer ayıran Alman basını ilginç yorumlarda bulundu.

Süddeutsche Zeitung, partinin kapatılmasının en fazla yenilikçiler olarak bilinen eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yaradığını iddia etti. Partinin uzun süredir bu kararın verileceğini tahmin ettiğini yazan gazete, kararın, parti içerisinde yapılması beklenilen "bölünme" nedeniyle olumlu karşılandığını savundu. Haberde, "Hoca" olarak tanımlanan Erbakan'nın siyasi geçmişine değinilirken, parti hakkında da geniş bilgi aktarıldı.

Kapatılmanın parti içerisinde de kesim tarafından fırsat olarak değerlendirildiğini iddia eden gazete, Anayasa Mahkemesi'ni etkilemeye çalışan Kutan'ın başarısız olduğunu öne sürdü.

'Arkasında ordu var'–
İtalyan gazeteleri haberi, "Türkiye'de İslami parti yasaklandı" başlığıyla vcerirken, "skandallar, bakan istifaları, ekonomik kriz ve AB ile krizlerle sarsılan Türkiye'nin iyice belirsizlik ortamına girdiği" belirtildi. La Republica, kapatma kararının arkasında askerlerin çok gizli telkinlerinin yattığını yazdı.

Die Zeit–
Gazete, Türkiye'deki radikal kesimin, bir numaralı vatan düşmanı kabul edildiğini yazdı. Bağımsız kalan miletvekillerinin MHP'ye geçeceğini öne süren gazete, Devlet Bahçeli'nin de başbakanlık yolunda büyük bir adım atabileceğini, bu durumda yeni bir siyasi krizin içerisine gireceği savunuldu.

Die Welt–
Kararın Türkiye'de siyasi istikrarsızlığa yol açabileceğini, milletvekillerinin MHP'ye geçmesi durumunda, MHP'nin "Başbakanlık isteyeceğini" yazdı.

Frankfurter A. Zeitung–
Gazete, karardan önce Türkiye'yi ziyaret eden Avusturya Başbakanı Wolfgang Schüssel'in, parti yasağının AB içinde yoğun tartışma başlatabileceği uyarısını hatırlattı.

Tehran Times–
İran'da yayımlanan muhafazakar Tehran Times gazetesi ise FP'nin kapatılmasının ardında "Türk Silahlı Kuvvetleri`nin bulunduğunu" yazdı.

YENİ SİYASİ KRİZ DALGASI

The Washington Post: Kapatma kararına geniş yer ayıran The Washington Post, karardan sonra bağımsız kalan yüz milletvekilinin pati arayışlarının koalisyon hükümetindeki dengeyi bozabileceğini, Ankara'nın bu kararla ekonomik krizin önüne yeni bir siyasi kriz çıkardığını yazdı. Kararnın ekonomik programı tehdit ettiğini belirten gazete, Türkiye'ye siyasi ve ekonomik reform baskısı yapan Avrupa Birliğ'nin karara sert tepki göstereceğini yazarak, FP'nin 1983 yılından bu yana kapatılan 16. parti olduğunu hatırlattı. Abdullah Gül'ün, "Karar Türk demokrasisine gölge düşürdü" şeklindeki ifadesine yer verilen haber/yorumda, siyasilerin çoğunun karara karşı olduğuna işaret edildi. Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünü yaptığı "Erdemliler Hareketi"nden de söz edilen haberde, FP'nin modern üyelerinin yeni bir parti oluşumuna gidecekleri kaydedildi.

AB GAZABIYLA YÜZLEŞMEK

The Guardian: İngiltere'de yayımlanan The Guardian gazetesi, kapatma kararının, "zaten karmaşık olan Türkiye-AB ilişkilerini daha da zora sokacağını" yazdı. "Türkiye Avrupa'nın gazabıyla yüzleşiyor" başlığı altında Chiris Morris imzasıyla yayınlanan haberde, kararın Avrupa yolunda atılmış bir geri adım olduğu belirtildi. Haberde, "Aylardır ekonomik kriziden kurtulmaya çalışan Türkiye'de bu karar, siyasi istikrarsızlığı da artıracak" denildi. Fazilet Partisi'nin ılımlı tavrına rağmen askeri cephenin hiçbir zaman ikna olmadığı belirtilen haberde, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hüseyin Kıvrıkoğlu'nun, Anayasa Mahkemesi'nin Fazilet davasını görüşmeye başladığı geçen hafta; "Radikal İslam sona ermedi" şeklindeki açıklamasına dikkat çekildi.

SİYASİ İSLAM BÖLÜNECEK

The Independent: The Independent gazetesi haberi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş'ın "kam emici vampirler" ifadesinden hareketle, "Mahkeme İslamcı vampirleri yasakladı" başlığıyla verdi. Pelin Turgut imzasıyla yayınlanan haberde, kararın AB'de Türkiye'ye yönelik yeni bir eleştiri dalgasına yol açacağı, FP'nin kapatılmasının otomatik olarak ara seçime yol açmayacağı, bunun ancak 20 milletvekilinin milletvekilliğinden de istifa etmesiyle mümkün olabileceği kaydedildi. "Kapatma kararı Siyasi İslamcılar'da bölünme yaratacak" ifadesi kullanılan haberde, parti yetkililerinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuracakları ve demokratik özgürlüklerinin kısıtlandığını öne sürecekleri belirtildi.

ORDU-İSLAMCI HESAPLAŞMASI

Frankfurter Rundschau: Ciddi yorumlarıyla tanınan Alman Frankfurter Rundschau gazetesi, manşetten verdiği haberinde, "Türkiye'deki siyasi partilerin ve ordunun, er ya da geç Siyasi İslam'la demokratik tartışmaya girmek zorunda kalacağı" iddiasında bulundu. Gazete, FP'ye oy veren insanların, kendilerini başka bir partinin temsil edemeyeceğini düşündükleri sürece, dini politika dışında tutma çabalarının başarılı olamayacağını yazdı. Gazete, FP'nin milletvekillerinin MHP'ye geçebileceğini, bu durumun da parlamento ve koalisyon hükümeti içindeki güç dengelerini değiştirebileceğini savundu. Bu gelişmelerin de MHP'nin, hükümetin reform programını "yarı gönüllü" sürdürmesi nedeniyle, ülkedeki siyasi ve ekonomik reformların uygulanmasını zora sokabileceğini öne süren gazete, birkaç aya kadar yeni bir partinin kurulabileceğini yazdı. Gazete, Türkiye'nin bu karar sonrası AB'ye ne kadar uzak olduğunun bir kere daha ispat edildiği belirtildi.

MUHALEFET YASAKLANDI

Rus basını: Fazilet Partisi'nin kapatılması Rus basınında da geniş yer buldu. Rusya'da gazetelerin baskıya girmesinden sonra açıklanması nedeniyle haber Rus gazetelerinin internet sitelerinde yayınlandı. Kommersant gazetesinin internetteki sitesinde "Türkiye'de muhalefet yasaklandı" başlığı altında çıkan yorum yazısında, kararın, ülkenin siyasi ve ekonomik çevrelerinde büyük tartışmalara yol açtığı bildirildi. FP üyelerinin herhangi bir suçtan dolayı hüküm giymediği vurgulanan yazıda, partideki iki milletvekilinin milletvekilliğinin düşürülmesi olayına ve 5 milletvekiline getirilen 5 yıllık siyasi yasak üzerine de dikkat çekildi. Lenta.Ru adlı başka bir internet gazetesinde de, FP'nin kapatılması üzerine, Türkiye'de siyasi istikrarın bozulacağı ve üç partili koalisyon hükümetinin yıkılma sürecini gireceği iddia edildi.

ANKARA AB'Yİ KIŞKIRTIYOR

Yunan basını: Yunan basını da FP'nin kapatılmasına yoğun ilgi gösterdi. Yüksek tirajlı To Vima gazetesi, konuya ilişkin haberine, "Türkiye, Avrupa'yı kışkırtıyor" başlığını kullandı. Gazete, kararın, Türkiye'nin üye olmak için çaba sarfettiği AB'nin sert tepkisine yol açacağını yazdı. Eleftreotipia ise, "Türkiye Avrupa'yı karşısına alıyor" başlığını kullandı. Gazete, kapatma kararının askerlerin baskısı sonucu alındığını yazdı ve ağır bir ekonomik krizin içerisinde olan Türkiye'nin, FP'nin kapatılmasıyla yaşanacak siyasi bir krizi nasıl aşacağının da merak konusu olduğunu vurguladı. Gazete, Türkiye'de Siyasi İslam'ın "bölünme eşiğinde" bulunduğunu yazdı. Kathimerini gazetesinin haberinde de, kararın AB'nin tepkilerine yol açabileceği kaydedildi. FP'nin kapatılmasının bir olasılıkla ülkedeki İslamcı hareketin bölünmesine ve bu konuda "30 yıllık bir tarihin sona ermesine" neden olabileceği belirtildi.