Kriz henüz bitmedi. Ekonominin uçuruma yuvarlanması devam ediyor. Krizin gerçek maliyeti ekonomi dibe vurduğunda ortaya çıkacak.

Hükümet ve destekçileri krizin boyutunu anlamamış gibi görünüyorlar. Başbakan Ecevit'in ne olup-bittiğini kavrayamamasını normal karşılamak gerekir.

Ancak, diğerlerinin ortaya çıkacak tahribatı tahmin edememeleri veya tahmin etmek istememeleri traji-komik bir durumdur.

PROGRAM MASALI

Sokaktaki vatandaş da gelişmeleri sağlıklı değerlendirme imkanına sahip değil. Herkes şaşkın. Kimse gerçeği söylemiyor. Hükümet yeni program masallarıyla piyasaları sakinleştirmeye çalışıyor.

Pazartesi günü Merkez Bankası'nın bankacılık sektörünün likidite problemini çözdükten ve buna bağlı olarak gecelik faizlerin % 100 seviyesine gerilemesinden sonra repodaki paraların en azından bir bölümünün borsaya akması gerekirdi.

Hisse senetlerinin fiyatları son derece ucuz olmasına rağmen borsa beklenen çıkışı yapamadı. Bunu piyasanın, dövizin fiyatının artacağı beklentisi içinde olduğu şeklinde değerlendirmek gerekir. Nitekim dövizin fiyatındaki artış yavaşlamadı.

Pazartesi günü serbest piyasada 870.000 liradan satılan dolar bu satırların yazıldığı saatlerde 950.000 liraya kadar yükselmişti.

Merkez Bankası, Tahtakale piyasasına döviz arzederek dövizin fiyatını kontrol etmeye çalışmasına rağmen başarılı olamadı.

DÖVİZE MÜDAHALE

Bankaların 15 milyar dolar civarındaki açık pozisyonlarının kapatılmamış olmasına rağmen dövize talebin engellenememesi, önümüzdeki günlerde dövizin fiyatının hükümetin öngördüğünün bir hayli üzerine çıkacağının işaretidir.

Dövizi frenlemek için hükümetin tekrar faizleri yükseltmek gibi vahim bir hata yapacağına ihtimal vermiyorum. Geriye sadece dövizin denge fiyatının oluşmasını beklemek kalmaktadır. Merkez Bankası'nın müdahalesi olmadan, döviz, serbest piyasada belirlenmelidir. Merkez Bankası'nın dövize müdahale ısrarı panik havasının oluşmasına yol açabilecektir.

ZAM YAĞMURU

Önümüzdeki günlerde kamu ve özel sektör, ürettikleri mal ve hizmetlere zam yapmaya başlayacaktır.

Öncü zamlar akaryakıt, akaryakıt ürünleri, doğalgaz ve elektrikte başlamıştır. Bu noktadan itibaren başka seçenekleri de bulunmamaktadır. İthal mallarında fiyat artışları gelmeye başlamıştır.

Fiyat artışları özellikle Mart ayından itibaren enflasyon oranlarına yansımaya başlayacaktır. Toplum fakirleştiğini ve satın alma gücünün düştüğünü zam yağmuruyla birlikte hissedecektir. Sonrasında ücretli ve çiftçilerin zam talepleri gündeme gelecektir.

Kriz öncesinin dengeleri alt-üst olmuştur. Dengeler yeniden oluşacaktır. Yeni denge kuruluncaya kadarki maliyeti her zaman olduğu gibi toplumun dar gelirli kesimi üstlenmek zorunda kalacaktır.

HÜKÜMET GİDECEK

Krizin tek sorumlusu hükümettir. Hükümet toplumsal desteğini ve inandırıcılığı kaybetmiştir. Yeni bir programın bu hükümetle sürdürülme imkanı bulunmamaktadır. Devalüasyondan bir gün önce 65 milyon insana devalüasyon yapılmayacağını söyleyen, 14 aydan beri pembe vaatlerle, destekçileriyle birlikte insanları yanıltan ve ekonomiyi uçuruma yuvarlayan bir hükümete hem piyasalar ve hem de vatandaş güvenmeyecektir.

Krizin faturası yansımaya başlayınca kitlesel tepkiler kaçınılmaz olacaktır.

İstediği kadar direnmeye çalışsın, hükümet önümüzdeki günlerde istifa etmek zorunda kalacaktır. Bu kadar yüksek bir devalüasyondan sonra hiçbir hükümet işbaşında kalamaz.

Bundan sonra göreve gelecek iktidarların yaşanan krizi unutmamaları ve benzeri hataları tekrarlamamaları gerekir.

Kriz bize,

Borçlanma politikasının terkedilmesi,

Sıcak para politikasından vazgeçilmesi,

İhracata dayalı kalkınma politikasının taviz verilmeden sürdürülmesi gerektiğini bir kez daha acı bir şekilde göstermiştir.

DÜZELTME VE ÖZÜR

28.02.2001 günü köşemizde teknik bir hatadan dolayı eski yazılarımdan biri yayınlanmıştır. Okuyucularımdan özür dilerim.

NURETTİN CANİKLİ

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu