Tarım ve Köyişleri Bakanı Hüsnü Yusuf Gökalp'in, gübre sektöründe çok yüksek fiyat artışları olduğu gerekçesiyle, sektörü ithalata dayalı terbiye etme girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Tarım Kredi Kooperatifleri'nin açtığı ihaleye ithalata dayalı teklif veren firmalar henüz ithalatı gerçekleştiremezken, bakanlık, gübre sektörüne ilişkin Başbakanlık'a sunduğu raporda, gübre fiyatlarının oluşumunda tekelleşme olduğunu belirtti.

Raporda, halen Türkiye teslim fiyatı 90-100 dolara azotlu gübre bulunmasına karşın, tarım kredi kooperatifleri ve diğer dağıtıcı kuruluşların açtığı ihalelerde 140 dolar fiyat oluştuğu, son bir yıl içinde gübre satış fiyatlarının da yüzde 200'ün üstünde artırıldığı vurgulandı.

İGSAŞ'ın döviz kaybı

Raporda ayrıca, Türkiye'deki tek üre üreticisi kuruluş olan İGSAŞ'a doğalgaz verilmemesi nedeniyle, bu üründe tamamen dışa bağımlı hale gelindiği, bunun döviz kaybına neden olduğu kaydedildi.

Bakanlık yetkililerinin verdiği bilgiye göre, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği'nin geçen yıl Kasım'da açtığı gübre ihalesinden önce, bakanlık yetkilileri Rusya ve Beyaz Rusya tarım bakanlığı yetkilileri ile görüşerek, düşük fiyatla 2 milyon ton gübre temini konusunda anlaşma sağladı. Bu ülkelerden, Türkiye'deki mevcut fiyatların yüzde 40 altında gübre alınacaktı. Bu durum, bütün firmalara duyuruldu. TKKMB'nin Kasım ayında açtığı ihaleye 17 firma katılırken, ihalenin 152 bin tonluk bölümünü, 110 dolar teklif veren Salurbey-Aryapı ortak girişimi kazandı. Salurbey Firması'nın Genel Müdürü İbrahim Aydın, ihaleye kazanmalarına karşın, Türkiye'deki gübre kartelinin tehditleri nedeniyle ithalatı yapamadıklarını söyledi. Aydın, Türkiye'de tüketilen 6 milyon tondan fazla gübrenin 4-5 kuruluş tarafından sağlandığını, bu kuruluşların piyasaya yeni firmaların girmesine izin vermediğini öne sürdü.