T ü r k i y e ' n i n   B i r i k i m i

E K O N O M İ

151 yıldır borç yiyoruz

İç ve dış borç sarmalı, yeni bir gelişme gibi gösterilse de Türk insanı tam 151 yıldır aynı sarmalın içinde bulunuyor.

  • Osmanlı İmparatorluğu, 1850 yılında bütçe açığı büyüyünce dış boç arayışına başladı.

  • 1874 yılında bu açık 5 milyon altına ulaştığında borçlar bütün gelirlerinin yüzde 25'ine tekabül etmeye başladı.

  • Kırım Savaşı'nın giderlerinin karşılanması için imparatorluk, Londra'dan Palmer ve Goldscmid isimli bankerlerden borçlanmaya başladı.

  • Alınan ilk borç 15 yıl vadeli 2 milyon İngiliz altını idi; faiziyle 3 milyon 300 bin altın liraydı

  • 27 Haziran 1855'te ikinci bir borçlanmaya gidildi. Bu kez Mires firmasından 5 milyon altın lira alındı. İmparatorluğun iç borçları da 18 milyon altın liraya ulaşmıştı.

  • Hükümet iç borçlarını ödeyemediği için İngiltere'den yardım istendi. İngilizler, Osmanlı maliyesinin milletlerarası bir kuruluşun denetimine bırakılması şartı ile yardım teklif etti. Teklif kabul edilmedi.

  • 1865-1870 Rumeli Demiryolları'nın yapımı sırasında alınan 127 milyon liraya karşılık 238 milyon 773 bin altın liralık borçlanma İngilizler'in koşullarını kabul etmeye götürdü.

  • 1865 yılında Osmanlı, borç faizlerini ödeyemez hale geldi. Osmanlı Bankası sayesinde iflastan kurtulan Osmanlı maliyesi 1875 yılında aynı krizle tekrar karşı karşıya geldi.

  • 10 Ekim Kararnamesi ile iflasını açıklayan maliye, faizleri yüzde 50 düşürmesine rağmen krizden kurtulamadı. 235 kuruştan işlem gören altının fiyatı 900 kuruşa çıktı.

  • Credit Ottoman General, İstanbul Bankası, Kambiyo Osmanlı Şirketi ve Osmanlı Bankası bu krizler yüzünden batma noktasına geldi.

  • 1903 yılına kadar kriz üstüne kriz yaşanan Osmanlı, Muharrem Kararnamesi'nin ardından toplam borçlarının ana parasından 94, faizlerinden ise 52 bin liralık indirime gitti.

  • Düyun-u Umumiye-i Osmanlı Meclis İdaresi işte tam bu aşamada kuruldu. İngiliz, Fransız, Hollanda, Alman alacaklıları için 1'er, İtalyan ve Osmanlı alacaklıları için 7 üyeleden oluşan komisyonun başkanlığını 5 yıl süre ile Fransız ve İngilizler yapıyordu.

  • 1. Dünya Savaşı'nda ödemeler durduruldu.

  • Osmanlı genel borçlarının savaştan sonra bağımsızlığına kavuşan ülkelere de yüklenmesi kararlaştırıldı.

  • Türkiye 84 milyon 597 bin 495 lira borç üstlenirken İtalya, Arnavutluk, Bulgaristan, Yunanistan, Yugoslavya, Suriye, Lübnan, Filistin, Ürdün, Irak, Necid, Hicaz, Asir, Yemen ve Maan'a da borç çıkarıldı.

  • Türkiye, Osmanlı Devleti borçlarının tamamını 25 Mayıs 1954 tarihinde vadesinden 29 yıl önce kapattı.



  • 20 Mayıs 2001
    Pazar
     
    Künye
    Temsilcilikler
    Reklam Tarifesi
    Abone Formu
    Mesaj Formu
    Ana Sayfa | Gündem | Politika| Ekonomi | Dünya
    Kültür | Spor | Yazarlar | Televizyon| Hayat| Arşiv
    Bilişim
    | Aktüel | İzlenim | Dizi | Röportaj | Karikatür

    Bu sitede yayınlanan tüm materyalin HER HAKKI MAHFUZDUR. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.
    © ALL RIGHTS RESERVED