Genelkurmay eski Başkanı Doğan Güreş, CASA tipi iki uçağın sabotaj sonucu düşürüldüğü iddialarını 'uydurma' olarak nitelendirerek, "Bunu yapanlar geri zekalıdır" dedi.

Genelkurmay eski Başkanı, DYP Kilis Milletvekili Doğan Güreş, CASA tipi uçaklar nedeniyle hakkında ortaya atılan iddiaları yalanlayarak, "Ben o zaman Kara Kuvvetleri Komutanı idim. Alıma karar veren Torumtay Paşa çok titizdir. Ona çamur atılmasını da kabul etmem" dedi. Güreş, İtalya'nın teklifinin 'çok pahalı' olduğu için kabul edilmediğini, İspanya CASA tipinin seçilmesinde ABD ortaklığının bulunmasının da etkili olduğunu ifade etti. Sabotaj iddialarını 'uydurma' olarak nitelendiren Güreş, "Dedikodu yapmak TSK'yı rencide eder. Bunu yapan geri zekalı insanlardır" diye konuştu.

Torumtay'a toz kondurmam

Doğan Güreş, iki CASA tipi uçağın düşmesiyle ilgili Yeni Şafak'a açıklamalarda bulundu. 1990'ın Aralık ayında Genelkurmay Başkanı olduğunu, CASA'ların alımına daha önce karar verildiğini belirten Güreş, "Ben o zaman Kara Kuvvetleri Komutanı idim. Üç tane örnek gelmişti. Daha sonra TAİ'de seri imalata geçilecekti. Edindiğim bilgiye göre, İtalya'nın teklifi çok pahalı olduğu için kabul edilmedi. Ayrıca CASA'larda ABD yatırımı olduğu söylenmişti. Hatta, 'şimdiye kadar kaza olmadı' denmiş. Alımı yapan Torumtay Paşa havacıdır. Benden daha titizdir. Kendisine toz kondurmam" dedi.

Spekülasyon yapan geri zekalı

Güreş, iki kazayla ilgili kendisine ulaşan bilgileri de, "Birincide pilotaj, diğerinde ise oraj (kötü hava şartaları) etkili olmuş" şeklinde ifade etti. Spekülasyon yapan kişilerin TSK'yı yıpratmayı hedeflediğini ileri süren Güreş, "Dedikodu yapanlar TSK'yı rencide etmek, itham altında bırakmak istiyor. Sabotaj konusu hep gündeme getirilir. Eşref Bitlis'te de öyle oldu. Bunu yapanlar uyduruyor. Geri zekalı insanlar" ifadesini kullandı. Güreş, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın kaza kırım ekibinin tecrübeli olduğunu, en kısa sürede kaza nedenlerini ortaya çıkaracağını kaydetti.

CASA: Konuşmak için çok erken

CASA firması Genel Müdürü Alberto Fernandez, CASA uçaklarının son günlerde yaptığı kazalara ilişkin araştırmalara başlandığını belirterek, araştırmalar sonuçlanmadan kazaların nedenine ilişkin spekülasyon yapmanın doğru olmayacağını bildirdi. Fernandez, TAI Genel Müdürü Kaya Ergenç ile birlikte TAI'de düzenlediği basın toplantısında, CASA uçaklarının kazalarına ve ardından gelen spekülasyonlara ilişkin soruları yanıtladı. Fernandez, 6 kişilik bir ekibin kazanın nedenini araştırmak için çalışmalara başladığını ifade etti.

İspanyol yetkili, uçaklarının 1985'ten beri 25 ülkede yaklaşık bir milyon saat kadar uçuş yaptığını söyleyerek, bu uçakların uçuş emniyet rekorunun standartların üstünde olduğunu kaydetti.

TSK rastgele uçak almaz

TAI Genel Müdürü Ergenç de araştırmanın sonuçlanmasının zaman alabileceğine dikkati çekerek, kazaların nedeninin tam olarak belirlenebilmesi için beklemek gerektiğini söyledi. Ergenç, CASA uçaklarına ilişkin spekülasyonların hatırlatılması üzerine, "Türk Silahlı Kuvvetleri'ndekiler uzman kişilerdir. Rastgele uçak almazlar" dedi.

1980'den bu yana düşüyor

Dünyada 240 adet CN 235 bulunuyor, bunlardan 52 tanesi ise Türkiye'de uçuyor

Türkiye'de TAI tarafından üretimi yapılan İspalyol CASA tipi uçaklardan ikisinin birer gün arayla düşmesi gözlerin tekrar bu uçaklara çevrilmesine neden oldu. Malatya yakınlarında meydana gelen ilk kazada aralarında 10 bordo berelinin de bulunduğu 34 subay, astsubay ve er şehit olurken, dünkü kazada 3'ü İspanyol 1'i Türk olmak üzere 4 pilot hayatını kaybetti. CASA tipi uçakların arka arkaya düşmesi ile birlikte kamuoyunda ilginç yorumlar da yapılmaya başlandı. Bazı kesimler tarafından komplo teorisi olarak tanımlanan iddiaya göre iki uçak da Türkiye'ye bir gözdağı niteliği taşıyor. İkinci kazanın birinci kazanın da teknik nedenlerden düştüğü görüşünü pekiştirmek için sabote edilebileceği belirtilirken, Kuzey Irak'taki gelişmelerle uçakların düşmesi arasında ciddi paralellik kuruluyor. Sabotaj ihtimalini iddia edenlere göre CASA tipi uçaklar iki şekilde düşürülmüş olabilir. İlk iddiaya göre bir yer istasyonundan uçakların elektromanyetik sistemleri kilitlenmiş, ortaya atılan ikinci iddiaya göre ise uydu sistemi ile uçağın teknik sistemleri devre dışı bıkarılmış olabilir.

1980'de başladı

CASA tipi uçakların en fazla kullanıcısı konumunda olan Türkiye'de meydana gelen kazaların oranı diğer ülkelerin kaza oranının toplamına eşit. İspanyol imalatçı CASA tarafından proje çalışmaları 1980 yılında başlanan CN235 projesine, daha sonra Endonezyalı IPTN şirketi de katıldı ve bu çerçevede CN235 ilk olarak 1986'da Endonezya'da Garuda Havayolları'nda hizmete girdi. Türkiye'de TAI tarafından üretilen CASA tipi üstten kanatlı olan CN235'nin teknik verilerine göre bu uçaklar her türlü toprak piste inip kalkabiliyor. Yeni Şafak'a konu ile ilgili bilgi veren askeri kaynaklar CASA tipi uçakların Türkiye macerasının yine aynı yıllarda ortaya atılan 'Hafif Nakliye Uçağı' projesi ile başladığını ifade ettiler.

CASA'ların Türkiye macerası

Alınan bilgilere göre Türkiye'nin ihaleye açtığı 'Hafif Nakliye Uçağı' projesine İtalyan G-222 ile İspanyol CN235 kaldı. Yapılan son değerlendirmeler-de ihale İspanyol CASA şirketine verildi. İhaleden sonra ise ilk sözleşme CASA firması ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TAI) arasında 11 Aralık 1990'da imzalandı. Anlaşmaya göre ilk iki uçak İspanya'da, geri kalan 50 adet ise TAI'de imal edilecekti. İmalat süreci Şubat 1991'de resmi olarak başladı. 050 ve 052 numaralı ilk iki uçak 1992 Haziran ayında Türkiye'ye teslim edildi. Bunu aynı yılın kasımında TAI'nin ilk imal ettiği 055 kuyruk numaralı CN235 takip etti. TAI 50'nci uçağı Akıncı'daki tesislerinden 10 Ağustos 1998'de uğurladı. İmalatta gövdenin yüzde 20'si kompozit malzemeden olmak üzere yüzde 92'si TAI, dış kanat montajının da yüzde 15'i de Kayseri'deki 2'nci Hava İkmal Bakım Merkezi (HİBM) tarafından gerçekleştirildi.

İlk kaza Eskişehir'de oldu

CN235'lerin Türkiye'deki ilk kazası 19 Ocak 2001'de Eskişehir'de oldu. Konya 3'üncü Ana Jet Üs Komutanlığı'ndan kalkan F-4E Sivrihisar yakınlarında tepeye çakılan kazada Yzb. Tacettin Tüfekçi ve Üsteğmen Mustafa Oğuz Önder şehit oldu. Eskişehir'de meydana gelen bu kazayı ise Kayseri'deki uçak kazası izledi. Erkilet 12'nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı'ndan eğitim uçuşu için kalkan CN235 tipi hafif nakliye uçağı Bünyan ilçesi Güldere Köyü yakınlarına 60 derecelik dalışla çakıldı. Öğretmen Pilot Üsteğmen Okan Divrik, Pilot Teğmen Murat Orbay ve Teknisyen Üstçavuş Hüseyin Tüfekçi şehit oldu. Malatya'daki kazada ise 34 askerimiz şehit oldu.