1982 Anayasası'nda, 6. kez değişikliğe gidiliyor. TBMM, Anayasa'nın yürürlüğe girdiği tarihten bugüne kadar geçen sürede en geniş değişikliği yapmaya hazırlanıyor.

Anayasa'da yapılacak değişikliklerle ilgili olarak Partilerarası Uzlaşma Komisyonu bünyesinde oluşturulan Altkomisyon, Anayasa'nın 51 maddesinde değişiklik yapılması konusunda uzlaşmaya vardı. Anayasa Komisyon Başkanı Turhan Tayan, FP İstanbul Milletvekili Mehmet Ali Şahin, DYP Amasya Milletvekili Ahmet İyimaya, DSP Hatay Milletvekili Ali Günay ile MHP Kilis Milletvekili Mehmet Nacar'dan oluşan Altkomisyon, Anayasa'yı tümüyle gözden geçirerek, "ivedilikle yapılması gerekli değişiklikleri" belirledi.

Cumhurbaşkanı'nın yetkileri

Altkomisyon, bir ay süren çalışmasını tamamlayarak, hazırladığı raporu Uzlaşma Komisyonu'na sundu. Anayasa'nın 51 maddesinin değiştirilmesi konusunda uzlaşmaya varılırken, bazı maddeler üzerine çekinceler ortaya konuldu. Bu çekincelerin Komisyon'da ele alınması yönünde karara varıldı. Değişiklik paketi, gelecek hafta TBMM Başkanvekili Nejat Arseven'in başkanlığında "Partilerarası Uzlaşma Komisyonu"nda ele alınacak.

Değişiklik paketinde, Cumhurbaşkanı'nın yetkilerinin sınırlandırılması, görev süresinin 5 yıla indirilerek, 2 dönem seçilmesine olanak tanınması yer aldı. Kamuoyunda sık sık gündeme gelen ve tartışmalara neden olan yasama dokunulmazlıklarını düzenleyen 83. madde, Anayasa değişikliği paketine girdi. Maddede, yasama dokunulmazlıklarının sınırlandırılması yönünde değişikliğe gidiliyor. Pakette, Meclis soruşturmasını düzenleyen 100. maddenin değiştirilmesi de öngörülüyor. Yapılan değişikliklerle hak ve özgürlüklerin alanının genişletilmesi üzerinde de anlaşmaya varıldı.

12 Eylül yasaları

Değiştirilmesi öngörülen maddeler arasında, Anayasa'nın geçici 15. maddesi de bulunuyor.

Buna göre, 12 Eylül döneminde çıkarılan kanunlar, kanun hükmünde kararnameler ile 2324 sayılı "Anayasa Düzeni Hakkında Kanun" uyarınca alınan karar ve tasarrufların Anayasa'ya aykırılığının iddia edilemeyeceğine ilişkin hüküm, kaldırılıyor. Böylece, 12 Eylül döneminde çıkarılan tüm kanun, KHK ile alınan kararlara yargı yolu açılıyor.

DGM ve HSYK

DGM'lerin yapısında değişiklik yapılarak, DGM'lerin "özel mahkeme" konumundan çıkarılması amaçlanıyor. Adalet Bakanı ve Müsteşarın bulunması nedeniyle eleştirilen "Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu"nun yapısında da değişiklik öngörülüyor. Bu değişikliklerde, Avrupa normları gözönünde bulunduruldu.

Anayasa'nın, bugüne kadar, 17 Mayıs 1987'de 67, 75, 175 ve geçici 4. madde, 8 Temmuz 1993'te 133. madde, 23 Temmuz 1997'de başlangıç metni ile birlikte 33, 52, 53, 67, 68, 69, 75, 84, 85, 93, 127, 135, 149 ve 171. maddeleri, 18 Haziran 1996'da 99. madde ve son olarak 13 Ağustos 1999'da 47, 125 ve 155. madddeleri değiştirildi.

51 MADDE DEĞİŞİNCE NE OLACAK

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu siyasetten arındırılacak.

« Geri Dön