Ülkemizin uluslararası ilişkiler alanında yetiştirdiği en önemli isimlerden biri olan Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu'nun bilinç düzlemlerinin en görüneni olan 'stratejik derinliği', ahlaki ve bilimsel sorumluluk dengesi içinde incelediği kitabı "Stratajik Derinlik / Türkiye'nin Uluslararası Konumu" adlı kitabı Küre Yayınları arasından çıktı.

Özellikle uluslararası ilişkiler, bölgesel analizler, mukayeseli siyaset felsefesi, mukayeseli medeniyet tarihi araştırmalarını kapsayan, değişik alanlarda kaleme alınmış çok sayıda çalışması farklı dillerde yayınlanan Davutoğlu, Stratejik Derinlik'le yine bir çok önemli bir esere imza atıyor. "Türkiye'nin Soğuk Savaş sonrasındaki stratejik konumunu belirlemeye ve yeniden değerlendirmeye çalışmanın en zor yanı, kendisi de son derece dinamik bir çevrenin içindeki konumunu anlamaya çalışma çabası olmasıdır" diyen Davutoğlu, 584 sayfalık hacimli, kapsamlı ve derinlikli çalışmasında bu zorlu çabaya soyunuyor.

Yol ayırımında strateji

Türkiye'nin tarihinin önemli yol ayrımlarından birinde bulunduğunu söyleyen yazar, ülkenin kendi tarih ve coğrafya derinliğini rasyonel bir stratejik planlama ile bütünleştirerek dinamik bir atılım potansiyeline dönüştürebileceğini savunuyor. Ülkenin tarihi derinliğiyle, stratejik derinliği arasında yeni ve anlamlı bir bütün oluşturmak ve bu bütünü coğrafi derinlik içinde hayata geçirme sorumluluğundan bahsederek Türkiye'nin stratejik açıdan "mihver ülke" konumunda olduğunu vurguluyor.

Yazar, "Türkiye'nin, sorumluklarını yerine getirmesi durumunda yeni dengelerin oluşacağı uluslararası konjonktürlere, daha uygun şartlarda giren merkez bir ülke konumu kazanacağı"nı tespitini yapıyor. Ülkenin hem iç dinamizminin, hem de uluslararası ilişkilerdeki küresel, kıtasal ve bölgesel ölçekli dinamik unsurlarının tasvir, açıklama, anlama, anlamdırma ve yönlendirme boyutlarıyla incelenmesinin hissedilen stratejik teori eksikliğinin giderilmesine ve alternatif bakış açılarının ortaya konulmasına katkı sağlayacağının altını çiziyor.

Parametreler ne olmalı?

Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu kitabında, strateji oluşturmada etkin olan faktörleri üç ana kısımda açıklıyor. Birinci kısım; bir ülkenin güç denklemi ve unsurlarının (coğrafya, tarih, nüfus, kültür, ekonomi, teknoloji, askeri kapasitenin), stratejik zihniyet, kültürel kimlik, planlama, siyasi irade, strateji oluşumunda insan unsurunun, güç parametreleri ve savunma sanayiinin incelendiği bölümlerden oluşuyor.

İkinci kısımda; soğuk savaş sonrası dönem ele alınıyor ve Türkiye'nin jeopolitik yapısı yeniden yorumlanıyor. Özgün bir kavramsallaştırmayla, Türkiye'nin jeopolitik etki alanı olan Yakın Kara Havzası (Balkanlar-Ortadoğu-Kafkaslar), Yakın Deniz Havzası (Karadeniz-Adriyatik-Doğu Akdeniz-Kızıldeniz-Körfez-Hazar Denizi) ve Yakın Kıta Havzası (Avrupa-Kuzey Afrika-Güney Asya-Orta ve Doğu Asya) tanımları açıklanıyor. Bu havzalar, Türkiye'nin bölgesel etki alanlarının (hinterland) kademeli tarzda genişletilerek, uluslararası konumunun güçlendirilmesinde dış politika stratejisinin jeopolitik temelini oluşturduğu için üzerinde önemle duruluyor.

Üçüncü bölüm ise kitapta daha geniş bir yer tutuyor. Beş bölümden oluşan bu kısımda; ilk olarak dış politikanın stratejik araçları ele alınıyor: Soğuk Savaş döneminde ortaya çıkan NATO, AB, İKÖ ve Soğuk Savaş sonrasında gündeme getirilen veya yeniden yapılandırılan ECO, KEİ, Türk Dünyası zirveleri ve D-8. Diğer bölümlerde; Balkanlar, Ortadoğu, Orta Asya ve Avrupa Birliği hem kendi iç dinamikleriyle hem de Türkiye'yle olan ilişkileri bağlamında inceleniyor.

Küre Yayınları / Tel: 0 212 589 12 95