Reuters haber ajansı dün Türkiye'deki ekonomik krizle ilgili bir analiz yayınladı. Türk siyasilerin orduyu dinlemesi gerektiği ifade edilen Ralph Boulton imzalı yazıda, tankların geçmişte olduğu gibi sokaklara dökülmesinin beklenmediğini ancak önümüzdeki haftalarda ortaya çıkacak yönetim düzeninin ordu tarafından dikkatle izleneceği belirtildi. Ajans, koalisyonun alternatifi bulunmadığını söyleyen Ecevit'in çift taraflı baskı altında olduğunu yazdı. Yazıda, içeride ve dışarıda Ecevit'in siyasi istikrarı sağlama ve IMF destekli deflasyon programını uygulamaya koymada yeterli bulunmadığı vurgulandı.

Değişik ihtimaller tartışılıyor

TOBB Başkanı Fuat Miras'ın önceki akşam şikayetlerini Genelkurmay'a bildirdiği, dün ise, hükümeti hiç birşey yapmamakla suçladığı belirtilen yazıda, Miras'ın sokaklarda çözüme ulaşılamayacağı yönündeki sözleri ise, ordunun protestoların radikaller tarafından manipüle edilmesi yönündeki korkularının dile getirilmesi olarak değerlendirildi.

"Türkiye'de sivil otoritenin zayıf, ordunun baskısının ise gittikçe arttığı bir yönetim olduğunu" söyleyen Batılı bir diplomatın ifadelerine yer verilen yazıda, aynı kişinin, "hükümetin çok konuşmamasına rağmen, koalisyonun parçalanmasından korktuğunun hissedildiğini" söylediği belirtildi. 40 yılda 4 hükümeti deviren ordunun bugün için müdahaleyi düşünmediğini kaydeden ajans, ancak ordunun MGK ya da tavsiye ve açıklamalar aracılığı ile fikrini beyan edebileceğini yazdı.

Yorumda şu ifadelere yer verildi: "1997'de Refahyol hükümetinin görevden alınmasını hatırlayan siyasiler, bu açıklamaları dinliyorlar. Halk çok kızgın ancak sivil toplum zayıf ve birleşerek güçlenecek gibi görünmüyor. Hükümet içinde yeniden düzenlemeden, parlamentodaki 5 partinin birleşmesine kadar çok çeşitli değişiklikler tartışılıyor. İkinci seçenek ise, şu ankinden daha da hantal bir durum oluşturacaktır. Teknokrat yönetime dönüş konuşuluyor. Tüm seçenekler, Ecevit hükümeti gibi meşruluk sorunu ile karşı karşıya kalacaktır. Dar boğazdaki ekonomi ile seçimlere gidilmesi konu dışı kalıyor."

"Generallerin korkusu"

Yazıda, İshak Alaton'un teknokrat yönetime geçişi tercih ettiğini belirten görüşlerine de yer verildi. Anayasa'ya göre Başbakan'ın milletvekili olması gerektiği hatırlatılan yazıda, ortaya konulan senaryonun 1970'lerdeki 'muhtıra' ile çok benzeştiğine dikkat çekildi.

1971'deki teknokrat hükümette yer alan ekonomi uzmanı Atilla Karaosmanoğlu'nun "teknokrat hükümetin, arkasında halk desteği olmadığı sürece parlamentodan kurulan bir hükümetin fazla şansının bulunmadığı" yönündeki sözlerine yer verilen yazıda, generallerin de bu durumdan korktuğu belirtildi. Genelkurmay'ın hükümeti değiştirmek için başlangıçta destek görebileceğini belirten ajans, askerin popüler olmayan kararsız bir hükümetle başbaşa kalabileceğini yazdı.

Değişime karşı direniş

Karaosmanoğlu'nun, "Toprak reformu, vergi reformu ve hükümet yapısında değişiklik gibi önemli yapısal sorunlarla ilgilenmeye başladığınızda, oldukça güçlü çıkar gruplarının direnişi ile karşılaşmanız kaçınılmazdır" şeklindeki sözlerine yer verilen yazı şu ifadelerle son buldu: Türkiye temel reformları gerçekleştirme konusunda kararsız. Ecevit'in 40 yıldır süren siyasi hayatı, inisiyatifi bastıran otoriter siyasi yapılanmanın göstergesi olarak yeterli.

Ecevit eşi Rahşan'a, 'Neden yıllarca iyi yönettikten sonra yönetememeye başladık? Topluca bir felakete, karanlık, ses geçirmeyen ve sonu olmayan bir tünele doğru sürükleniyoruz' diye sormuştu. Bu sözler 2001 yılına değil, Ecevit'in ordu tarafından gözaltına alındığı 1982'de darbe sonrasına ait.