"Beyaz Enerji" Operasyonu'yla ilgili ortaya çıkan gerçeklere yaklaşık 1.5 yıl önce DPT Müsteşarı Orhan Güvenen tarafından hazırlanan raporda dikkat çekildiği ortaya çıktı.
Beyaz Enerji" Operasyonu'yla birlikte ortaya çıkan skandallara, bundan yaklaşık 1.5 yıl önce dönemin Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarı Orhan Güvenen'in enerji konusunu içeren raporda yer verdiği ortaya çıktı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na sunulmak üzere hazırlanan rapor sonrası baskı üzerine görevinden ayrılan Güvenen, ihtiyacın üzerinde santral yapılması ve gaz bağlantısına gidilmesi halinde alım garantileri nedeniyle kullanılamayan elektrik ve gazın bedelinin ödenmek zorunda kalınacağını ortaya koydu. Bu arada Güvenen'in o dönemde onaylamadığı santral projelerinin kendisinden sonra göreve gelen Akın İzmirlioğlu tarafından da imzalanmadığı bildirildi.
Proje teklif edilmesin
Güvenen hazırladığı raporda, 2007 yılına kadar olan dönem için, aksayan projelerin yerine ikame amacıyla önerilecek projeler dışında, gerek kamu gerekse özel sektör tarafından gerçekleştirilmek üzere yeni proje teklif edilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, 2007 yılı ve sonrası önerilecek projelerinde TEAŞ Genel Müdürlüğü'nün hazırlayacağı optimal sistem gelişim planlarına uygun olarak belirlenmesinin gerektiği üzerinde duruldu.
BOTAŞ cevap göndermedi
Bu arada sözkonusu raporda, BOTAŞ Genel Müdürlüğü'nden 7.1.1999 tarihinde şifahi olarak bilgi talep edildiği ancak birçok kez hatırlatmalara rağmen talep edilen bilgilerin gönderilmediği yer aldı. BOTAŞ'ın, müsteşarlığın 5.2.1999 tarih ve 21/260 sayılı tekit yazısına 8.3.1999 tarihinde cevap verildiğine dikkat çekilen raporda şu görüşlere yer verildi:
"BOTAŞ Genel Müdürlüğü'nce bu yazıda, kuruluşun 22.9.1997 tarih ve 23211 sayılı müracaatıyla müsteşarlığımızdan elektrik ve gübre üretim planlarını talep ettiği hatırlatılmaktadır. Müsteşarlığımızca bu talep için verilen cevapta, talep edilen bilgilerin sağlıklı bir biçimde belirlenebilmesi için bu konuda detaylı bir etüd çalışmasının yapılması gerektiği ve bunu temin etmek ve bundan sonraki çalışmalarda esas alınmak üzere 1.5 milyon dolar tutarındaki 'Doğalgaz Talep ve Pazar Araştırmaları' Projesi'nin kuruluşun yatırım programında yer alan 96E050010 numaralı 'Muhtelif Etüdler' Projesi kapsamına alındığı bildirilmiştir. Bu çalışmalar daha başlamadan, bu kez kuruluş tarafından 16.3.1998 tarih ve 6500 sayılı yazı ekinde müsteşarlığımıza bilgi olarak iletilen Doğal Gaz Master Plan Revize Çalışması, müsteşarlığımızca da incelenmiş, ancak bu çalışmanın eski bir çalışma olması nedeniyle dikkate alınmamıştır. Nitekim, kuruluş tarafından hazırlanan Kasım 1998 tarihli Çan-Çanakkale Doğal Gaz İletim Hattı Fizibilite Raporu'nda da anılan çalışmanın dikkate alınmadığı görülmektedir."