Ortak edebiyata doğru

I. Türk Dünyası Çağdaş Edebiyat Günleri'nde biraraya gelen edebiyatçı ve aydınlar öncelikleri belirledi; Geçmişte birbirimizden ayrı düştük ve yabancılaştık. Tanışmak için çevirileri bir an önce tamamlayalım.

Çok şey konuşuldu

Etkinliğin Türkiye ayağını oluşturan katılımcılar, ağırlıkla edebiyat tarihimizin detaylarına girmeyi yeğlerken, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri'nden gelen katılımcılar daha genel konulara ve sorunlara değinmeyi tercih ettiler. İki gün süren etkinlikte şiir, öykü, roman, deneme ve eleştiri başlıklı dört açıkoturum yapıldı. Etkinlikte tüm dikkatleri üzerinde çeken isim, Kırgızların dünyadaki edebiyat elçisi Cengiz Aytmatov oldu. Kırgız, Kazak, Türkmen ve Azeri edebiyatçıların Aytmatov ismini öne çıkarması, Türkiyeli edebiyatçıları rahatsız etti. Türkiye'den katılan edebiyatçıların arasında da vurgu farklılığı gözlendi. Sol tandanslı yazarlar romanda Yaşar Kemal, şiirde Nazım Hikmet'i öne çıkarmaya çalışırken, muhafakazarlığıyla tanınan katılımcılar ise romanda Ahmet Hamdi Tanpınar şiirde Necip Fazıl Kısakürek ve Sezai Karakoç gibi isimleri öne çıkarmaya çalıştı.

Etkinlikte konuşan Cengiz Aytmatov, Türk dünyasının, müzikten felsefeye edebiyattan sinemaya kadar ortak bir kültürel düzlem oluşturması gerektiğini söyleyerek, gençleri çağdaş edebiyata yönlendirebilecek ortak bir edebiyat akademisi kurulmasını teklif etti. Aytmatov, Türk edebiyatçılarının ve halkının birbirini tanıması için tercüme faaliyetlerine bir an önce başlanılması gerektiğini de ifade ederken Ataol Behramoğlu, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri'yle aramızdaki alfabe sorununu halletmemiz için filoloji bölümlerinin açılması gerektiğini söyledi.

Türkmen yazar Anagulu Nurmehmet, çağdaş Türklerin Batı edebiyatının, Orta Asya Türk yazarlarının ise Rus edebiyatının etkisi altında kaldığını söyleyerek birbirimizi tanımak için sadece tercümelerle yetinilmemesi gerektiğini söyledi. Türk kültürünün ortak zengin bir şifahi edebiyattan beslendiğini söyleyen D. Mehmet Doğan Mevlana, Karacaoğlan, Fuzuli gibi Türk globalizminin gen kaynaklarını oluşturan büyük edebiyatçıların iyi anlaşılması gerektiğini savundu. Cengiz Bektaş 'Ortak gönül ortak yaşamdan doğar' derken Azeri romancı Anar ise, ortak bir kültürel konseptin oluşturulmasında nazari çalışmaların önemi üzerinde durdu.

Nazım ve Nesin tanınıyor

Çağdaş öykü ve roman sorunlarının tartışıldığı panelde katılımcılar, gelecek yıllarda daha somut konular üzerinde konuşmasını karalaştırdılar. Beşir Ayvazoğlu, eleştirmenlerin önemini vurgularken Feridun Andaç, Türk romanın tarihi gelişim seyrini ele aldı. Mustafa Miyasoğlu'nun Türk roman ve hikayecilerinin geleneğe bağlılık nedeniyle dünyaya açılamadıklarını söylerken Kırgız yazar Toktobay Mulkubatov, Kazakların Aziz Nesin ve Nazım Hikmet'den başka Türk edebiyatçı tanımadığını, acilen çeviri çalışmaları yapılması gerektiğini söyledi.

Anadolu Üniversitesi İletişim ve Sinema Kulüpleri tarafından, öğrenci yönetmenleri ve bağımsız kısa filmcileri Eskişehir'de buluşturmak amacıyla etkinlik düzenlendi. "Öğrenci Kenti, Öğrenci Filmleri ve Kısa Film Şenliği" adlı etkinlik 13-16 Mart arasında, Anadolu Üniversitesi Yunus Emre Yerleşkesi'nde gerçekleştirilecek. Şenliğin, ülkede gerek üniversite öğrencilerinin, gerekse bağımsız kısa film yönetmenlerinin gerçekleştirmiş olduğu filmlerin gösterim olanağı bulamaması sorunundan yola çıkılarak düzenlendiği bildirildi. "Öğrenci Kenti, Öğrenci Filmleri ve Kısa Film Şenliği"ne Anadolu Üniversitesi'nin yanı sıra İstanbul, Gazi, ODTÜ, Selçuk, Erciyes, Bilgi, Galatasaray, Marmara, Mimar Sinan, 9 Eylül ve Ege üniversiteleri ile bağımsız kısa film yönetmenleri katılacak. Şenlik kapsamındaki filmler, kurmaca, belgesel ve deneysel tarzlarda olacak. Şenlik kapsamında iki de panel düzenlenecek. 14 Mart'ta "Kısa Filmin Dünü, Bugünü ve Yarını" konulu panele Prof. Dr. Oğuz Adanır, Doç. Dr. Selahattin Yıldız, öğretim görevlileri Semir Arslanyürek ve Ersan Ocak katılacak. İkinci panelde ise 16 Mart günü "Sinema Eğitimi" tartışılacak.