ABD'de bir bölge mahkemesi, 11 Eylül saldırılarıyla 'bağlantılı' oldukları iddiasıyla gözaltına alınan bin 200 kişinin isimlerinin 15 gün içinde açıklanmasını istedi. Bölge Mahkemesi Yargıcı Gladys Kessler, ABD Adalet Bakanlığı'ndan iki istisnai durum dışında 15 gün içinde zanlıların isimlerini açıklaması gerektiğine hükmetti. Bu iki istisnai durumun, gözaltındaki kişinin önemli bir tanık olması ve zanlının isminin gizli tutulmasını istemesi olduğu belirtildi.

Kessler'in kararı, insan hakları savunucuları için zafer olarak yorumlandı. 45 sayfalık kararından Hakim Kessler, mahkemenin hükümetin kriz ortamında vatandaşlarının fiziksel güvenliğini sağlama önceliğini anladığını belirtti, ancak yargının hükümetin anayasaya uygun davrandığını garanti altına almak zorunda olduğunu vurguladı.

Kararda, hükümetin bireyleri yakalama ve gözaltında tutma yetkisinin sıradışı ve gereğinden fazla olduğu da vurgulandı. Kessler ayrıca gizliliği olmayacağı gerekçesiyle, gözaltına alınan kişilerin avukatlarının isimlerinin de açıklanmasını karara bağladı. Kessler "diğer ülkelerdeki terörestlerin, kimin yakalandığını belirleyerek ABD müfettişlerinin soruşturma haritasını çıkarabilecekleri" yönündeki hükümetin tezini de mantıksız ve yetersiz buldu. Karar, Guantanamo üssündeki El Kaide ve Taliban esirlerini kapsamıyor. ABD mahkemeleri bu kişilerin Amerika'da yargılanamayacağına karar vermiş, esirlerin askeri mahkemede yargılanma ihtimalleri ortaya çıkmıştı.

Aylarca hapiste tutuldular

ABD Adalet Bakanlığı, soruşturmayla bağlantılı olarak yaklaşık bin 200 kişiyi gözaltına almıştı. Bu kişilerin birçoğu sınır dışı edildi. Gözaltına alınanların çoğuna, gerekçe bile gösterilmedi, bazı tutuklular aylarca cezaevlerinde tutuldu. Hükümet, geçen ay yaptığı açıklamada, tutuklu sayısının 147'e düştüğünü bunlardan 74'ünün de göçmenlik yasalarıyla ilgili ihlallerle suçlandığını belirtti.

Hükümet için büyük yenilgi

Kessler'ın kararı, hükümetin gizli tutuklama politikasının, yasalara aykırı olduğunu savunan 20'den fazla insan hakları ve sivil özgürlükler savunucusu kuruluş için zafer anlamına geliyor. Bu kuruluşlar hükümetin aşırı yetki kullandığını savunuyordu. Ancak bu grupların karardan tam olarak memnun olduğu da söylenemez. Kessler, hükümetin tutukluların bulunduğu yerleri açıklamama ve gizli tutma hakkı bulunduğuna hükmetti.

Yargıça göre, hapishanelerin bu tutuklamalara tepki gösterenlerin hedefi olması riski var. ABD Adalet Bakanlığı kararı gözden geçireceğini duyurdu, ancak uzmanlar bu kararın hükümet için büyük bir yenilgi anlamına geldiğine dikkat çekiyor.