1- OPERASYONA KATILMAMAK: Türkiye ABD'yi karşısına alır; Irak'ın geleceğinde söz sahibi olamaz; ekonomik kaybını tazmin edemez.
2- ÜSLER VE LİMANLARI AÇMAK: Türkiye ABD'ye fiilen destek vermiş olur; Irak ve Arap ülkelerini karşısına alır. Türkiye yine söz sahibi olamaz.
3- ASKER KONUŞLANDIRMAK: ABD'den K.Irak'la ilgili güvenceler alınır ve ABD askerlerinin Türkiye'de konuşlanmasına izin verilir.
4- SADECE HAVA SAHASINI AÇMAK: Afganistan operasyonunda uygulanan bu formül, ABD'yi tatmin etmez; Türkiye yine bedel öder.
5- SAVAŞA TAM KATILIM: Türkiye, ABD ile Kuzey Irak'a girer; "sonuçları belirleyen" ülkelerden biri olur.

Dışişleri Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı'nın ortaklaşa hazırladığı ve hükümete sunduğu aşamalı 5 senaryo ile ilgili değerlendirme devam ediyor.

Türkiye'nin kırmızı çizgilerinin korunması için Ankara, ilk üç aşamayı şimdiden göğüslemek zorunda kaldı. Ankara için kritik karar ise, ABD askerlerine Türkiye topraklarını açmak ve Türk askerlerinin bölgeye girip girmemesinde düğümleniyor. Kesin kararını vermeyen hükümet, karar için hem MGK'yı hem de TBMM'yi bekliyor.

ABD'nin, Irak'ta askeri bir yönetim planladığı ve Türk hükümetinden asker konuşlandırma izni için ortaya koyduğu 5 yıllık sürenin sadece "Irak'ın yeniden yapılanması"nı kapsadığı belirtildi. Yeniden yapılanmanın ve Irak'ta siyasi istikrarın sağlanması için ABD'nin daha uzun bir süre bölgede kalmayı planladığı ifade edildi. ABD'nin taleplerinde, merkez üssü konusunda Diyarbakır'da ısrarcı olmadığı, ancak Türkiye'nin Güneydoğu Bölgesi'nde uzun süre kalabileceği bir üs istediği öğrenildi.

İşte hükümete sunulan 5 senaryo:

OPERASYONA KATILMAMAK: Genelkurmay ve Dışişleri'nin sunduğu dosyada, bu olasılığın Türkiye'ye "maliyetinin" ağır olacağı vurgulanıyor. Türkiye, operasyona katılmadığı takdirde stratejik müttefiki ABD'yi de karşısına alırken, Irak'ın "geleceğinde" de siyasi ve ekonomik açıdan söz sahibi olamayacak. Siyasi açıdan, Kuzey Irak'ta bir Kürt Devleti oluşması veya Irak'ın islam devleti olması halinde Türkiye'nin rolü olmayacak, gelişmeleri dışardan izlemek zorunda kalacak. Ekonomik açıdan da Türkiye, kurulacak yeni Irak'ın "yeniden yapılanmasında" rol alamayacak. ABD'nin buna karşılık Türkiye'ye sağladığı siyasi ve ekonomik desteği kesmesi tehlikesi doğacak. Hem ekonomik sorunlar artacak hem de dış dünyada Türkiye "yalnız" kalacak.

HAVA SAHASINI AÇMAK: Türkiye, Afganistan örneğinde olduğu gibi hava sahasını açsa bile, ABD'nin olası operasyon için Türkiye'den beklentilerini karşılamayacağı için, stratejik ortağını kaybedecek. ABD'nin Türkiye'ye verdiği destek devam etmeyecek.

ÜSLER VE LİMANLARI AÇMAK: Türkiye ABD'ye fiilen "destek vermiş" olacak. Ama Irak ve Arap ülkelerini karşısına alacak. Bu senaryoya göre, Irak'ın Türkiye'deki üslere saldırma olasılığı var. Ancak, Körfez Savaşı örneğinden de yola çıkan teknokratlar, bu olasılığı zayıf görüyor. Bu formül ABD için yeterli bulunmuyor. Türkiye, üsleri, havaalanlarını ve limanlarını açsa da Orta Doğu'nun yeniden şekilleneceği bir dönemde istediği "etkin" rolü oynayamayacak.

ASKER KONUŞLANDIRMAK: ABD, Irak'ın yeniden oluşumunda Türkiye'nin belirttiği "kırmızı çizgileri" de yaşama geçirecek. Yani, Kuzey Irak'ta bir Kürt devleti oluşmayacak, Irak'ın rejim şekli,laik olarak kalacak,dini bir rejim olmayacak, Kerkük ve Musul belli bir kesimin yönetimine verilmeyecek. Türkiye, verdiği büyük destek nedeniyle Irak'ın yeniden yapılanmasında da ekonomik açıdan söz sahibi olacak.

SAVAŞA TAM KATILIM: Türk ABD ordusuyla birlikte, uluslararası koalisyonun kararını beklemeden, "güvenlik sağlama" göreviyle TSK da Irak'a girerse, bölgede çıkacak kaostan Türkiye de etkilenmeyecek. TSK'nın bölgedeki varlığı sayesinde Türkiye'nin "kırmızı çizgilerine" kesinlikle uyulacak. Göç dalgasının durdurulmasıyla, Türkiye ileride yaşaması olası terör sorunu da önlemiş olacak.