Dünyanın en eski bayramı olarak kabul edilen Nevruz, gece ile gündüzün eşit olduğu 21 Mart'ta, dünyadaki bütün topluluklarda çeşitli etkinliklerle kutlanacak. Dünyadaki birçok toplulukta farklı inanışlarla çeşitli adlar altında şenliklere konu olan Nevruz, Türk dünyasında da "Göktürkler'in Ergenekon'dan çıkışı'' ve ''12 Hayvanlı Türk Takvimi'nde yeni yılın başlangıcı'' olarak 5 bin yıldan bugüne kutlanıyor. Türk devletlerinin yanısıra başta İran olmak üzere İslam ülkelerinde, Uzakdoğu'dan Afrika'ya, Avrupa'dan Amerika'ya kadar dünyanın pekçok bölgesindeki topluluklar, gece ile gündüzün eşit olduğu 21 Mart'ta çeşitli isimler altında kutlamalar düzenliyor. Kimi topluluklar, bu günü Allah'ın dünyayı yarattığı gün, kimileri Nuh Peygamber'in yere ilk ayak bastığı gün, kimileri ise ilk insanın yaratıldığı gün olarak kutlarken, kimi topluluklar da gece ile gündüzün eşit olduğu bu günü, bir bahar müjdecisi olarak kabul ediyor.

Değişik isimleri bulunuyor

Neredeyse Türk tarihinin başlangıcından beri var olan Nevruz, Türk dünyasında, Şamanlık çerçevesinde Tabiat-Tanrı-İnsan ilişkilerinin işaretlerini toplayan ve değişmeler için Allah'a şükredilen en eski tören niteliğini de taşıyor. Farsça "Yeni Gün" anlamına gelen Nevruz, dünyadaki çeşitli Türk topluluklarında "Zamanın Sultanı, Navruz, Novruz, Sultan-ı Navrız, Sultan Nevruz, Navrez, Nevris, Navrus, Noruz, Norus, Ulusun Ulu Kunı, Ulusun Ulu Günü, Ulı Kün, Ergenekon, Bozkurt, Çağan, Baba Marta, Köklü Marta, İlk Yaz Yortusu, Yeni Gün, Yengi Gün, Mart Dokuzu, Mereke, Mevris, Köklü Marta, Mart Bozumu'' gibi adlarla anılıyor.

Eski Hunlar'dan itibaren Yakutlar, Uygurlar, Kazan Türkleri, Ufalar, Tunguzlar, Nogay Türkleri, Tatarlar, Kırgızlar, Kazaklar, Özbekler, Tacikler, Azeriler, Türkmenler, Sahalar, Çuvaşlar, Gagauzlar, Karakalpaklar başta olmak üzere Orta Asya'dan Balkanlar'a kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada binlerce yıldan beri yaşatılan Nevruz, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Afganistan ve Tacikistan'da "milli bayram'' olarak kutlanıyor.

Celali Takvimi'nin başlangıcı

Türk halk geleneğinde çeşitli isimler altında yaşatılan Nevruz, devletin idari yapısının düzenlenmesinde de başlangıç tarihi olarak alınmıştı. Selçuklu Sultanı Melik Şah, Celali Takvimi'nin başlangıcını Nevruz'a denk getirirken, Doğu Anadolu'da kurulan Akkoyunlu Türk Devleti hükümdarı Uzun Hasan Bey de, Nevruz'u devletin maliyesi ile ilgili olarak vergi toplama gününün başlangıcı olarak ilan etmişti. Benzer uygulamalar, Osmanlı Devleti'nde de sürmüş ve bazı hükümdarlar doğrudan Nevruz kutlamalarına katılarak Nevruz geleneğinin sürmesine katkıda bulunmuştu.