Yaşanan olumsuz olaylar, ekonomik bunalım, işsizlik gibi etkenler nedeniyle streslenen insanların sayısı her geçen gün artıyor. Özellikle büyükşehirlerde yaşayanların karşılaştıkları zorluklara bir de trafik, gürültü, düzensiz yapılaşma gibi unsurlar da eklenince, metropol insanının stresten korunması hemen hemen imkansız hale geliyor. Daha önce Stres ve Hastalıklar, Psikofarmakolojide Yenilikler, Şiddet, Kendinizle Barışık Olmak gibi kitaplarından tanıdığımız Prof. Dr. Nevzat Tarhan, uzun süren streslerde bireylerin ahlaki değerlerinin bozulmasına sık rastlandığını söylüyor. Prof. Dr. Tarhan, Timaş Yayınları tarafından yayımlanan son kitabı "Adrenalin-Stresi Mutluluğa Dönüştürmek" isimli kitabında stresle ilgili bilinmeyen birçok konuya değiniyor, strese yön vermenin tekniklerini aktarıyor. Tekrarlayan streslerin çoğu kez akut streslerden daha yıkıcı olduğunu belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, uzun süren streslerde bireylerin ahlaki değerlerinin bozulmasına sık rastlandığına dikkat çekiyor.

Stres, ahlakı etkiliyor

Hekimlerin, hastalara düzenli gevşeme egzersizleri, meditasyon, self-hipnoz gibi teknik ve zihinsel stratejiler öğretmesi gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, gevşeme için gerekli olan 4 temel şartı; rahatlama, kendine telkin, düşünce yoğunlaştırma ve stres aşısı olarak sıralıyor. Stres altındaki bir insan vücudunun oksijene ihtiyaç duyduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan kitabında, alınan nefesle vücuda hava ve oksijen girdiğini, stres altında iken hızlı alınıp verilen nefesin gevşeyince yavaşladığını anlatıyor. Özellikle asansör ve telefon beklerken yemek yaparken, araba kırmızı ışıkta durunca solunum egzersizlerine başvurmak gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, yaklaşık 3 hafta boyunca, günde 5 dakika solunum egzersizi yapmakla, kişinin gevşemiş ve rahatlamış hale gelebileceğini anlatıyor. Ayrıntılı olarak gevşeme teknikleri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Tarhan, stresi azaltmak için fizik egzersizleri, müzik, içini dökme-stres danışma, dua, aile-toplum dayanakları, stres durumunun iyi ve doğru tahlili yapmanın da etkili olabileceğini kaydediyor.

Prof. Dr. Tarhan, "Adrenalin-Stresi Mutluluğa Dönüştürmek" isimli kitabında stres belirtileri, stresin kimyası, stres ve kişilik, kendini tanımak,stresi ölçmek, stresin hastalığa dönüşümü, çocuk ve gençlerde stres, evlilikte stres kaynakları, iş stresi, stres ve ileri yaş, deprem stresi, bağımlılık, stres ve manevi yaşam, üzüntü alışkanlığı gibi konulara değiniyor. Prof. Dr. Tarhan Adrenalin'de ayrıca, gevşeme seansları, biofeedback, self-hipnoz,yoga-zen gibi konular hakkında da bilgi veriyor.

RAHATLAMA
Solunum egzersizlerinden faydalanılır, bol rahat elbiseler giyilir, loş, sakin yer seçilir. Çevreyle ilgi tamamen kesilir.

TELKİN
Her metotta farklı olan çeşitli türdeki tabirlerin tekrarı yapılır. Gevşeme egzersizleri ön plandadır.

DÜŞÜNCE
Dikkat dış dünyadan kişinin kendi içine yönelir. Dikkat sık sık bir kelime veya bir sesin üzerine toplanır.

FİKİR AŞILAMASI
İlaçlı aşı vücudun hastalığına karşı savunma yapabilmesi için kullanılır. Vücuda ölü veya zayıf virüsler verilir.

BİR SOLUNUM EGZERSİZİ ÖRNEĞİ

1,2 sayı kadar nefes alın, 3-5 saniye bekleyin 3,4,5,6 sayısı kadar sürece nefesinizi yavaşça verin. Her nefes egzersizi böyle yapılır.

ÇOK ÇİKOLATA ZARARLI...

Prof. Dr. Tarhan, stresle beslenme alışkanlığı arasında doğrudan bir ilişki kurmanın zor olduğunu ancak hücre yenileyici beslenme bilincinin, stresin hücrelerde yaptığı yıpranmayı azaltacağını da kaydediyor. Prof. Dr. Tarhan'ın beslenme ile ilgili tavsiyeleri ise şöyle: "E vitaminince zengin, zeytin ve zeytinyağı, C vitaminince zengin taze sebze ve meyveler öncelikli gıdalar olmalıdır. Az çikolata, kola, kahve ve çay, canlılık ve enerji verir. Muhtemelen beyinde antistres kimyasallar salgılatır. Çok miktarda çikolata B vitaminini azaltarak sinir hücrelerine zarar verir. Multivitamin hapları aldığınızda kendinizi iyi hissediyorsanız, almaya devam etmelisiniz. Kronik stres, vitamin ihtiyacını artıran bir durumdur. Vitamin, mineral, olip elementlerce zengin olan kuruyemişi de önemsemeliyiz."