Azerbaycan'ın eski Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, ABD'de tedavi görmekte oluğu Cleveland Kliniği'nde öldü. Aliyev'in öldüğü, Azerbaycan'ın Washington Büyükelçiliği yetkililerince ve hastane tarafından doğrulandı. Aliyev'in ölümü üzerine Azerbaycan'da ulusal yas ilan edilirken, oğlu Cumhurbaşkanı İlhami Aliyev yurtdışı gezisini yarıda keserek ülkesine döndü.

Aliyev'in öldüğü habirini dünayaya ilk duyuran Azerbaycan Büyükelçiliği 1. Katibi Tahir Tahizade, "Aliyev bu sabah (dün) vefat etti, saatini tam olarak bilemiyoruz" diye konuştu. Tahizade, Aliyev'in vefatını "elim bir olay" olarak nitelendirdi.

Tahirzade, Aliyev'in cenazesinin, kısa süre içinde Azerbaycan'a götürülmesinin planlandığını ve eski Cumhurbaşkanı'nın ölüm nedeninin tıbbi inceleme sonucunda açıklanacağını söyledi.

Hastane de doğruladı

Aliyev'in dün yerel saatle 10.00'da (TSİ 17.00) öldüğünü, tedavi gördüğü Clevelend Kliniği de resmi bildiriyle doğruladı. Hastane tarafından yapılan açıklamada, Aliyev'in kalp yetmezliği ve böbrek problemlerinden ötürü klinikte bir süredir tedavi görmekte olduğu vurgulandı. Aliyev, Cleveland Kliniği'ne 6 Ağustos 2003 tarihinde yatırılmıştı.

Azerbaycan'da yas

Aliyev'in ölüm haberi karşısında Azerbaycan'daki TV kanalları genellikle suskun kaldı. Aliyev'in TSİ 17:00'de öldüğü açıkması birkaç saat sonra tüm dünyada geniş yankı bulmasına karşın, Azerbaycan'da sadece ulusal çapta yayın yapan özel TV kanallarından ANS, Aliyev'le ilgili programlara yer vermeye başladı.

Sezer ve Erdoğan'dan başsağlığı

Bu arada Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Haydar Aliyev'in ölüm haberi üzerine başsağlığı mesajı gönderdi. AB temasları çerçevesinde Brüksel'de bulunan Başbakan Erdoğan da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'i telefonla arayarak başsağlığı diledi.

GATA'DA TEDAVİ GÖRDÜ

Uzun süre Ankara Gülhane Tıp Akademisi'nde tedavi gören Haydar Aliyev, durumunun daha da kötüye gitmesi üzerine 6 Ağustos'ta gizlice ABD'ye gönderilmişti. O dönemde çıkan haberlerde Haydar Aliyev'in beyin ölümünün gerçekleştiği ile sürülmüş, ancak Azerbaycan'daki seçim sürecini etkilemmek için bunun gizli tutulduğu iddia edilmişti. Bu haberler üzerine dönemin Gürcistan Devlet Başkanı Eduvard Şevardnadze, başsağlığı mesajı yayınlamış ve 3 günlük yas ilan etmişti. Aliyev, Ankara'daki tedavisi sırasında başta Cumhurbaşkanı Sezer ile Başbakan Erdoğan olmak üzere bir çok siyasiyi kabul etmişti.

HAYDAR ALİYEV KİMDİR?

10 Mayıs 1923 tarihinde Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesinde doğan Aliyev, ilk ve orta öğrenimini burada yapmıştır. Nahçıvan'da 1941 yılından itibaren Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Halk Komiserliği'nde ve Halk Komiserleri Meclisi'nde Şube Müdürü olarak görev yapan Aliyev, 1944 yılında KGB'de görev almaya başladı. Aliyev daha sonra 1957 yılında şimdiki adı Azerbaycan Devlet Üniversitesi olan Sergey Mironoviç Kirov adına Bakü Devlet Üniversitesi'nden mezun oldu ve 1964 KGB Azerbaycan teşkilatının Başkan Yardımcılığına getirilildi. 1967-69 yılları arasında KGB Azerbaycan teşkilatının başkanlığını yapan Aliyev, bu kuruluşta General düzeyine kadar yükseldi. 1969 yılında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreterliği'ne getirilerek siyaset hayatına atılan Azeri lider, 13,5 yıl bu görevi sürdürmesinin ardından, 1976 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbüro Yedek Üyeliği'ne, 1982 yılında ise asil üyeliğine getirildi. Ekim 1987'de Aliyev, Başbakan Yardımcılığı ve Politbüro üyeliğinden, Gorbaçov ile yaşadıkları ihtilaf nedeniyle uzaklaştırıldı. Muhalif tavırları nedeniyle 1991 yılında Komünist Parti'den de istifa eden Aliyev, 3 Eylül 1991 ile 15 Haziran 1993 yılları arasında Azerbaycan içerisindeki Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Meclis Başkanlığı'nı, buna paralel olarak Azerbaycan Milli Meclisi Başkan Yardımcılığı'nı yaptı. Haydar Aliyev, 1993'te Azerbaycan'da çıkan karışıklık üzerine Azerbahcan Devlet Başkanı Ebulfeyz Elçibey tarafından Bakü'ye davet edilerek, Milli Meclis Başkanı seçildi. 1993'te Elçibey'e karşı darbeyle iktidara gelen Aliyev, aynı yıl seçimlerle Devlet Başkanı oldu. 10 yıl aralıksız bu görevi yürüten Aliyev, 15 Ekim'deki seçimlerden önce oğlu İlham Aliyev'i Başbakan atadı.