Yüksek teminat yüzünden gerçek alıcıların katılmadığı Petkim ihalesini devlete milyonlarca dolar vergi borcu olan Uzan Grubu yüzde 30 daha ucuza kaptı.

Petkim'in yüzde 88,86 oranındaki hissesinin özelleştirilmesi için yapılan nihai pazarlık görüşmesinde en yüksek teklifi, 605 milyon dolar ile Uzan Grubu'na ait Standart Kimya Petrol Doğalgaz Sanayi Ticaret A.Ş verdi. 10 milyon dolarlık teminat şartı nedeniyle bir çok firmanın katılamadığı ihalede, yeterli rekabet ortamının oluşmadığı kaydedildi.

Petkim ihalesinde fiyat beklenin altında çıktı. Sanko Kimya'nın da sözlü turda çekildiği ihaleyi Uzan Grubu piyasa fiyatından yüzde otuz daha ucuza aldı.

İhale sağlıklı değil

Uzmanlar, devlete milyonlarca dolar vergi borcu olan, Tele-10 olayında halka verdiği sözleri tutmayan Uzan Grubu'nun Çukurova Elektrik ve Kepez Elektrik gibi daha önce aldığı kamu kuruluşlarını da verimli çalıştıramadıklarını hatırlattılar. Grup'un aynı zamanda Telsim'den ötürü ABD ile mahkemelik olduğunu ve olayın uluslararası mahkemelere yansıdığını hatırlatan uzmanlar, PETKİM ihalesinin bu nedenlerden sağlıklı gerçekleşmediğini ve iptal edilebileceğini belirtiyorlar.

Uzmanlar Özelleştirme İdaresi'nin bu tür dev ihaleler için daha çok başvuru temin etmesi gerektiğini belirterek, "Mutlak surette teminat şartlarını iyileştirmesi gerekiyor. Bu tür ihalelerde teminatların yüzde ellisi banka teminat mektubu, geri kalan kısmı ise ipotek koymak şartıyla çözülebilirdi" dediler.

Öte yandan uzmanlar ihalede son kararı verecek olan kurulun, PETKİM gibi bir kuruluşu alacak olan grupların daha önce yaptığı işleri ve güvenirliliğini mutlaka dikkate alması gerektiğini ifade ettiler.

Sözlü turlar çabuk bitti

Dün Özelleştirme İdaresi Başkan Yardımcısı Hidayet Kaya'nın komisyon başkanlığında yapılan nihai pazarlık görüşmelerine, Sanko Kimya A.Ş., Standart Kimya A.Ş ile Türkiye Vakıflar Bankası katıldı. Chemorbis Ortak girişim grubu ise ihaleden çekildiği için pazarlık görüşmelerinde yer almadı.

Pazarlık görüşmelerinin elemesiz olarak yapılan ilk yazılı turda yatırımcıların revize teklifleri alındı. Bu turda alınan en yüksek teklif miktarı 577 milyon 590 bin dolar oldu. Görüşmelerde, daha sonra elemeli yapılan yazılı turda ise en düşük teklifi veren Türkiye Vakıflar Bankası elendi. Yazılı turların ardından, komisyon tarafından belirlenen ve yazılı turda alınan en yüksek teklif olan 605 milyon dolar başlangıç tutarı ve 10 milyon dolar artırım aralığı ile sözlü turlara geçildi. İlk turda Sanko Kimya adına sözalan Abdülkadir Konukoğlu çekildiklerini açıkladı. Pazarlık görüşmelerinde kalan tek yatırımcı Standart Kimya A.Ş Temsilcisi Avukat Berrin Özen, en yüksek teklifleri olan 605 milyon dolarlık teklifin, bu turda da geçerli olduğunu bildirdi. Bunun üzerine Komisyon Başkanı Hidayet Kaya, Petkim ihalesinin nihai pazarlık görüşmelerinde alınan en yüksek teklifin, 605 milyon dolar ile Standart Kimya A.Ş tarafından verildiğini bildirdi.

Son kararı ÖYK verecek

Nihai pazarlık görüşmeleri sonrasında alınan en yüksek teklif, Rekabet Kurumu'nun görüşünün ardından Özelleştirme Yüksek Kurulu'na sunulacak. ÖYK'nın da teklifi onaylaması durumunda söz konusu yatırımcı ile sözleşme imzalanarak satış kesinleşecek.

Petkim özelleştirmesinin ardından, gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kemal Uzan, 605 milyon dolarlık tekliflerinin vadeli olduğunu vurguladı.

RAKAMLARLA PETKİM

Verilere göre yüzde 88,86'sı ÖİB'ye ait olan Petkim'in yüzde 7'si Emekli Sandığı'nda bulunurken, yüzde 4,14'ü ise 1990 yılından bu yana İMKB'de işlem görüyor. Bu yılın üç ayında net satışları 294 trilyon 171 milyar lira (178,9 milyon dolar) olan Şirket, aynı dönemde 3 trilyon 336 milyar lira (2 milyon dolar) zarar etti. 31 Mart 2003 tarihi itibariyle 4 bin 537 personeli bulunan şirketin pazar payı, yüzde 34 olarak hesaplandı. Petkim'e ilişkin ihale süreci 20 Ocak 2003 tarihinde yayınlanan ilan ile başlarken, son teklif verme tarihi olan 2 Nisan 2003 tarihi itibari ile 5 yatırımcıdan teklif alınmıştı.

Bu arada Petkim ihalesinde verilen en yüksek teklif, Borsa değerinin altında bulunuyor. Yüzde 4'ü halka açık olan Petkim'in Borsa'da işlem gören hisseleri, önceki günkü 2. Seans'ı 7.900 liradan tamamladığı dikkate alındığında, şirketin piyasa değeri 1 katrilyon 617 trilyon 525 milyar lira düzeyinde bulunuyor. Bu rakam dünkü döviz satış fiyatına göre 1 milyar 118 milyon 910 bin liraya denk gelirken, yüzde 88.86 hissenin değeri de 994 milyon 263 bin dolar olarak hesaplanıyor. İhalede verilen en yüksek teklif ise 605 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İHALEDEN NOTLAR

İhale sırasında, Petkim işçileri Hazine Müsteşarlığı'nın binasına gelerek eylem yaptı. Eylem nedeniyle, Hazine Müsteşarlığı etrafında geniş güvenlik eylemleri alındı. Petkim işçilerinin eylemi olaysız şekilde sona erdi.