NATO krizi silah denetçilerinin raporlarını sunacakları Cuma gününe kadar sürecek. Almanya ve Fransa, bu çıkışıyla Avrupa Ordusu'nun da önünü açmaya çalışıyor. Powell, krizin NATO'yu çökertebileceğini açıkladı.

NATO Konseyi, İttifak bünyesindeki uzlaşmazlığa çözüm aramak amacıyla dün Türkiye saatiyle 11.30'da yeniden toplandı. Genel Sekreter George Robertson, önceki akşam gerçekleşen ve 15 dakika süren olağanüstü Konsey toplantısından sonra, gece boyunca, vetocu ülkelerin başkentleri Paris, Berlin ve Brüksel ile yoğun telefon görüşmeleri yaptı. Robertson, dünkü Konsey toplantısında, "kapsama alanı daraltılmış'' bir belgeyi 19 üye ülkenin onayına sundu.

Hedef Avrupa Ordusu

Belgede, sadece Türkiye'nin olası bir saldırı halinde savunmasına ilişkin önlemler yer aldı. Ancak dünkü toplantıda da bir sonuç çıkmadı. Krizin Cuma gününe kadar devam edeceği, Bu silah denetçilerin Irak'la ilgili nihai raporu sunacakları Cuma gününe kadar bir çözümün beklenmediği belirtiliyor. Gözlemciler, Almanya ve Fransa'nın NATO'daki direnişinin ABD'nin Irak planlarına karşı olmanın ötesinde anlamlar taşıdığını, Avrupa Birliği'nin oluşturmaya çalıştığı Avrupa Savinma Kimliği AGSP'nin önünün açılmasının hedeflendiğini belirtiyor. Buna göre, eğer NATO, ABD'nin denetiminde devam ederse yeni bir Avrupa Gücü'nün oluşturulması hem zora girecek hem de kurulsa bile bu güç NATO'nun gölgesinde kalacak.

Kriz NATO'yu çökertir

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, NATO ittifakının geleceğinin, Irak krizine gerektiği gibi müdahale etmekte başarısız olunması durumunda tehlikeye gireceğini savundu. Olası Irak savaşında Türkiye'nin savunulmasına ilişkin NATO'da Fransa, Almanya ve Belçika'nın ayak sürümesinden duyulan rahatsızlığı dile getiren Powell, "NATO, sorumluluklarını yerine getirmediği için çökebilir'' dedi.

ABD Başkanı George W. Bush, Türkiye'nin NATO'dan savunma talebini bloke eden Fransa, Almanya ve Belçika'nın, "sonunda doğru kararı vereceğine'' inandığını söyledi. Beyaz Saray sözcüsü Ari Fleische ise, "Bush, sonunda bu üç ülkenin doğru şeyi yapacağına ve dostumuz Türkiye'ye yönelik yükümlülüklerini onurlandıracaklarına inanıyor. İtirazda bulunan üç ülke, önemli bir eleştiriyi üzerine çekti. Türkiye gibi iyi ve değerli bir müttefik NATO'ya ihtiyaç duyarken bu ülkeler, Türkiye ile aralarına mesafe koymayı başardılar. Ancak kimse hataya düşmesin. NATO 19 ülkeden oluşuyor. Göreceli olarak bütün Avrupa, göreceli olarak bütün NATO destek veriyor. ABD de, Türkiye'nin yanında, gururla, dimdik ve güçlü duruyor'' dedi.

Amaç zaman kazanmak

Türk diplomatik kaynaklar, görüşme ve temasların devam ettiğini, resmi olarak hiçbir ilerleme kaydedilmediğini, başlangıç noktasında bulunulduğunu ifade ettiler. Belçikalı diplomatlar ise "oyalama taktiğinin'' en azından Cuma gününe kadar süreceğinin, o gün BM Güvenlik Konseyi'ndeki gelişmelerin izleneceğinin işaretlerini veriyor. Fransa'nın NATO nezdindeki büyükelçisi Benoit d'Aboville, Belçika ve Almanya ile birlikte Amerikan taleplerini veto eden Fransa'nın amacının diplomasiye biraz daha zaman kazandırmak olduğunu söyledi. NATO'da BM Güvenlik Konseyi'nin 1441 sayılı kararıyla çelişen bir tavrın benimsenmemesi gerektiğini vurgulayan D'Aboville, "Türkiye'nin güvenliğini sağlamaya kesin olarak kararlıyız, bunda en ufak bir şüphe yoktur" dedi.