Türk ekonomisinde yıllardır büyük sıkıntılara yol açan, son dönemde AB ülkeleri seviyesine indirilmesi amacıyla yoğun çaba harcanan enflasyonla, Bizans İmparatoru Diocletian da savaşmış. Diocletian'ın Kütahya'nın Çavdarhisar İlçesi'ndeki "Aizanoi Antik Kenti"nde bulunan dünyanın ilk borsasına gönderdiği yazıtta, enflasyonla mücadele için tespit edilen ve imparatorluk genelindeki pazarlarda uyulması gereken fiyatlar yer alıyor.

Kütahya Valiliği'nin internet sitesinden derlenen bilgiye göre, Kütahya'ya 57 kilometre uzaklıkta bulunan ve "İkinci Efes" olarak nitelendirilen "Aizanoi Antik Kenti", Anadolu'nun en iyi korunmuş Zeus tapınağı, dünyanın ilk borsasına da ev sahipliği yapıyor. Antik kentin güneyinde yer alan bölümde, M.S. 2. yüzyılın ikinci yarısında yaptırılan ve gıda pazarı olarak kullanıldığı tahmin edilen "yuvarlak yapı (macellum)", dünyanın ilk borsası olarak biliniyor.

Bir at 3 köleye eşit

Yazıtın okunabilen bölümlerinde, bir kölenin fiyatının iki eşeğin ücretine, bir atın fiyatının ise üç köleye eşit olduğu görülüyor. Kentin yüksek platosu üzerinde bulunan Zeus tapınağının çevresinde yapılan kazılarda, M.Ö. 3 bin yıllarına ait yerleşme tabakaları bulunurken, Roma İmparatorluğu döneminde, tahıl ekimi, şarap ve yün üretimi sayesinde zenginleşmiş ve ünü bölge sınırlarını aşan "Aizanoi"de kesin kentleşme bulgularına ancak 1. yüzyılın sonlarına doğru rastlanıyor. 1824 yılında keşfedilen "Aizanoi"de Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün yürüttüğü kazı çalışmaları, devam ediyor.