ÖMER ÇAKKAL
İngiliz yönetmen Christine Jeffs gelmiş geçmiş en büyük 'bunalım' şairilerinden Sylvia Plath'ın hayatını filme uyarladı. 2003 İngiltere yapımı Sylvia, 20. yüzyılın en önemli şairleri Sylvia Plath ve Ted Hughes arasında gelişen tutkulu ama bir o kadar da trajedi yüklü ilişkiyi anlatıyor. Film, ikilinin Cambridge'de öğrenciyken başlayan ilişkilerini evliliklerinin tüm dönemlerinde izliyor ve kahramanların iniş çıkışlarını beyazperdeye taşıyor. Birkaç ay gibi kısa bir sürede gelişen olaylar izleyicinin başını döndüredursun, hüzünlü dramı Plath'in edebi kişiliğine yön veren psikolojik durumunu gözler önüne seriyor.

Sarsıntılı bir hayatın evreleri

1956 yılı İngiltere'sindeyiz. İleride ünlü bir şair olacak Sylvia Plath, babasını kaybetmenin verdiği boşlukta bir intihar denemesi geçirmiş; kaydını yaptırdığı Cambridge'de edebiyata sarılarak ayakta kalmaya çalışmaktadır. Şiirini okul bülteninde yerden yere vuran adamla tanıştığında ise hayatı bir anda yön değiştirir. Ted Hudges, Plath için iyi bir dost, bulunmaz bir sanatçı arkadaştır. İkili çok geçmeden evlenirler ve Sylvia kendini önce pasta börek yapmaya, ardından da çocuklarına adar. Bunalmaktadır. Hudges'in devleşen başarısı altında ezilir ve kıskançlık krizleri geçirir. Kocasının evden gitmesiyle iyice yalnızlaşan ve şiirler yazan Plath'ın akıl sağlığı zedelenir ve otuz yaşında intihar eder.

Gwyneth Paltrow çok iyi

Slyvia, kadına, şair olmaya, evliliğe, dahası hayata dair pekçok söz söylüyor. Cambridge'de eğitim alan idealist bir kadının idol edinebileceği bir şaire âşık olması, evliliği, gölgesinde kalıp kendini sanattan alıkoymasıyla hırçınlaşması büyük başarıyla anlatıyor. Bir sanatçıyla evliliğin zorluğu, sanat çevrelerinin ikiyüzlülüğü ve medyanın bu çevrelere bakışı gibi yan okumalara da açık bir film. Slyvia'yı canlandıran Gwyneth Paltrow, çocukluğunda intiharı düşünecek kadar ruhunda fırtınalar yaşayan, tutunacak dal arayan bir kadının bağlandığı adamdan yeterince ilgi görmediğinde, onu kendisine adanmış olarak göremediğinde zorda kalışını, çaresizliğini çok iyi ortaya koyuyor.

Dekor: 1960'lar İngilteresi

Filmin görüntüleri 1960'lı yılların İngiltere'sinin ruhunu harikulade anlatıyor. Tarihi yapı, yönetmene dekorlar konusunda 'geniş bir sofra' kuracak kadar varlığını koruyor. Dekorların ve görüntülerin filme katkısını müzik için söyleyebilmek mümkün değil. Dümdüz akan piyano filmin müziklerini vasatın üzerine çıkarmazken, adeta kadın şairin ruhunu giyinen Gwyneth Paltrow'un müthiş performansı övgüye şayan. Plath'in şair kocası rolündeki Ted Hudges da elinden gelen yapıyor ve iyi bir performans çıkarıyor.

Paltrow iyi iş çıkarıyor

Filmin bunca artısının yanında Sylvia Plath'ın şiirini es geçmesi önemli bir eksiği. Paltrow birkaç satır şiir okumasa neredeyse bu filmin 20. yüzyılın kült şairini anlattığını bilemeyeceğiz. Ve son bir not: Film belgesel havasında ilerlemiyor. Dolayısıyla olan bitenin Plath ve Hudges'un hikâyesinden ibaret olunmadığı gerçeğinden hareketle filmin hepimizden birer parça taşıdığı sonucuna ulaşabiliriz. Sylvia, insana odaklaşan, gerçeklikten kopmayan yapısı ile son zamanlarda vizyona giren en iyi filmlerden biri.

SYLVIA - Yapım: İngiltere - 2003 / Yönetmen: Christine Jeffs / Müzik: Gabriel Yared / Tür: Dram - 110" / Oyuncular: Gwyneth Paltrow, Daniel Craig, Jared Harris, Blythe Danner

Kitap ve sinema için iyi bir Kılavuz

Aylık kültür dergisi Kılavuz, yeni sayısında okuru için yaz aylarında film, müzik ve okuma listesi programı hazırladı. Elif Şafak'la yapılan söyleşinin öne çıktığı dergide, Oğuz Atay okuma kılavuzu ve 2004 Cahit Zarifoğlu Şiir Ödülü'nün sahibi İsmail Kılıçarslan söyleşisi yer alıyor. Kılavuz'da plastik sanatlar, yeni kitaplar ve sanat hayatına dair haberler bulunuyor. Bilgi tel: 0 312 430 17 08