T Ü R K İ Y E ' N İ N B İ R İ K İ M İ
|
T Ü R K İ Y E ' N İ N B İ R İ K İ M İ |
| |
| ||
| |||
|
S O N D A K İ K A | 28 MART 2006 SALI | |
| |||
|
| |
IMF, Yasaların sık sık değiştirilmesinden şikayet etti
IMF'nin Türkiye'nin mali şeffalığıyla ilgili olarak hazırladığı raporda, hemen hemen "her yasa için önerilen çok sayıda, sık sık ve önemli değişiklikler"in, mali yönetimin kredibilitesine zarar verdiği ve ekonomik birimler için belirsizlik ve risk yarattığı belirtildi. Bütçe sisteminin yasal çerçevesinin geliştirilmesini de isteyen IMF, bunun yasal değişiklikler gerektireceğini kabul etti ancak, yetkililerden "genel olarak yasal değişiklikleri sınırlandırma gereğine özel bir dikkat göstermelerini" istedi. Her stand-by anlaşması ve niyet mektubunda bir çok yasanın değiştirmesi koşulunu getiren Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye'de hemen hemen her yasa için önerilen çok sayıda, sık sık ve önemli değişikliklerin mali yönetimin kredibilitesine zarar verdiğini ve ekonomik birimler için belirsizlik ve risk yarattığını bildirdi. Uluslararası Para Fonu, "Türkiye: Standartlar ve Kodlar Uyum. Mali Şeffaflık Modülü" başlıklı yeni bir rapor yayımladı. 9 Mart 2006 tarihini taşıyan raporda, IMF'nin mali şeffaflıkla ilgili "iyi uygulamalarına ilişkin kuralların" Türkiye'de nasıl uygulandığı değerlendirildi. IMF raporunda değerlendirmenin "kritik bir kavşakta" yapıldığı belirtilerek, "Türkiye tarihinin en önemli ekonomik müzakereleri için hazırlarken, başarılarını sağlamlaştırması ve gündemini ilerletmesi gerekiyor" denildi. Türkiye'deki ekonomik durumun, 2000-2001 krizinden bu yana önemli ölçüde iyileştiği kaydedilen raporda şeffaflıktaki eksikliklerin giderilmesinin Türk yetkililerinin krize bir yanıt olarak benimsenen iddialı ekonomik reform programının bir parçası olduğuna dikkat çekildi. Türkiye'nin reform gündemini ilerletirken, halen yasal çerçevenin önemli bir niteliği olan belirsizlik düzeyini azaltması gerektiği vurgulanan raporda, bu belirsizliğin, "yasaların TBMM'den geçer geçmez hemen, değiştirilmesi konusundaki belirgin eğilimden ve başka yasalarla değiştirilemeyecek yasalar yaratma yeteneksizliğinden kaynaklandığı" vurgulandı. Başka yasalarla değiştirilemeyecek yasalar oluşturulmasının, belirli bir alanda çok sağlam bir takım kurallar oluşturulmasını sağlayabileceği belirtilen raporda şöyle denildi: "Hemen hemen her yasa için önerilen çok sayıda,sık sık ve önemli değişiklikler, mali yönetimin kredibilitesine zarar veriyor ve ekonomik birimler açısından belirsizlik ve risk yaratıyor. Bu belirsizlik mevcut yasal çerçevedeki çoğu alanlarda bulunuyor. Örnek olarak Kamu İhale Yasası'nın kabul edilmesinden iki yıl sonra çok önemli değişiklikler yapıldı. Benzer bir belirsizlik geçmişte vergi aflarının sıklığıyla yaratıldı." IMF heyetinin, bazı değişikliklerin mevcut yasaların orjinal metinlerdeki zayıflıkları ele almak için yararlı olabileceğini düşündüğüne dikkat çekilen raporda ancak önerilen değişikliklerin bazılarının gereksiz yere yatırımcıları endişelendirebildiğini ve onların arzu edilmez bir stratejik davranış benimsemelerine yol açabildiğine dikkat çekildi. Buna örnek olarak da af beklentisiyle vergi ödemelerinin geciktirilmesi gösterilen raporda, "Bu sorun Türkiye'deki mali ve iş çevresinin uluslararası alanda algılanması açısından çok önemlidir" denildi. TESPİTLER 2002 yılından beri Türkiye'nin, özellikle yasal sisteminde gerçekleştirdiği önemli değişiklikler sayesinde mali şeffaflık kurallarına uymada ilerleme sağladığı ifade edilen raporda "Kaydedilen ilerlemeye karşın Türkiye'nin kuralların gereksinimlerini tam olarak karşılaması için daha çok çaba göstermesi gerekiyor" denildi. Ek ilerlemenin yeni bütçe yasama çerçevesini uygulamayı sürdürme yeteneğine bağlı olduğu vurgulanan ve şeffaflığın eksik olduğu alanlar ve buna ilişkin kaygıların dile getirildiği raporda üzerinde durulan unsurlardan bazıları şöyle:
performansa dayalı bir bütçe sistemi için hala uygun değil,
ÖNERİLER IMF, raporunda sürdürülebilir bir mali yaklaşımın korunması, güven ve şeffaflığın artırılmasına yardımcı olmak amacıyla Türkiye'ye bir dizi öneride bulunuldu. Bir kısmı yeni uygulamaya konulan bütçe sisteminin yasal çerçevesini iyileştirmeye yönelik olan önerilerin, yeni yasal değişiklikler gerektireceğini kabul eden IMF, buna rağmen Türkiye'den "genel olarak yasal değişiklikleri sınırlandırma gereğine özel bir dikkat göstermelerini" istedi. Raporda bu istek yasal değişikliklerin "Türkiye'de önemli bir risk unsuru" oluşturmasına bağlandı. Raporda, çok yılı bir bütçe sistemine doğru ilerleyen Türkiye'de Maliye Bakanlığı, DPT ile Hazine arasındaki koordinasyonun iyileştirilmesi de önerildi. Harcamacı kamu kuruluşlarının vakıflarının feshedilmesi ve varlıklarının bağlı oldukları kuruluşlara transfer edilmesi istenirken, İller Bankası'nın merkezi hükümetinin faaliyet alanına dahil edilmesi de tavsiye edildi. Diğer döner sermayelerin statüsünün gözden geçirilerek ticari olup olmadıklarının değerlendirilmesi isteyen IMF, bunlardan ticari olanların merkezi hükümet klasifikasyonunun dışında tutulması gerektiğini savundu. IMF ayrıca performansa dayalı bütçe sistemlerini izlemek üzere komitelerin kurulmasını, bu komitelerin sağlanan ilerleme konusunda bilgi yayınlamalarını da önerdi. Vergi sisteminde Maliye Bakanlığı'nın rolünün sınırlandırılmasını isteyen IMF özellikle Bakanlığın yıllık denetim planları üzerindeki rolüne son verilmesi tavsiyesinde bulundu. KİT'lerin hesaplarının hükümet web sitesinde ayrı ayrı yayınlanmasını isteyerek IMF'nin önerileri arasında belediyelerin gelir tabanının güçlendirilmesi, büyükşehir belediyelerine limitler içerisinde yerel vergilerin oranlarını değiştirme hakkının verilmesi de bulunuyor.
|
|
|
|
|
Ana Sayfa |
Gündem |
Politika |
Ekonomi |
Dünya |
Aktüel |
Spor |
Yazarlar Televizyon | Sağlık | Bilişim | Diziler | Künye | Arşiv | Bize Yazın |
|
| Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz. © Yeni Şafak Tasarım ve içerik yönetimi: Yeni Şafak İnternet Servisi |
