Ana Sayfa
Gündem
Politika
Ekonomi
Dünya
Aktüel
Spor
Yazarlar
Televizyon
Sağlık
Son Dakika
657'liler Ailesi
Ankara'da Şafak
Bilişim
Çalışanın Sesi
Diziler
Düşünce Gündemi
İzdüşüm
Kültür-Sanat
Okur Sözcüsü
Röportaj
Sinema
Yemek
Zamanda Yolculuk
Bize Yazın
Abone Formu
Temsilcilikler
Reklam
Künye
Arşiv

Yeni Şafak'ta Ara

	Yusuf KAPLAN ykaplan@yenisafak.com.tr

Libya ve Mali'ye Kaddafi yönetiminin yaklaşık çeyrek asırdır faaliyet gösteren Dünya İslâm Davet Cemiyeti'nin düzenlediği tuhaf bir toplantı için gittik.

Toplam beş gün süren Libya ve Mali gezisine çıkarken yanıma, İbn Battuta'nın seyahatnamesini; Alexander William Kinglake'in 1843-45 yılları arasında Osmanlı coğrafyasında çıktığı seyahati konu edinen, MEB'nın yayımladığı Doğu Hasreti başlıklı kitabını; yazdıkları ve yaptığı öncü faaliyetlerin önümüzdeki birkaç yıl içinde yeniden keşfedileceğinden kuşku duymadığım, çokça gezen, gezdiklerini de derin gözlemler ve fikir şöleni eşliğinde yazan, birkaç seyahat kitabı bulunan Samiha Ayverdi Hanımefendi'nin bizim geziyle yakından ilgili olduğu için Yeryüzünde Birkaç Adım başlığıyla birkaç yıl önce yeniden yayımlanan seyahat yazıları kitabını ve son olarak akademik hayatı büyük ölçüde Amerika'da Amerikalılara ve Batılılara Afrika'yı, Afrika'nın sorunlarını ve Afrika kültürünü anlatmakla geçen Ali Mazrui'nin (1990'ların başında İnsan Yayınları için çevirdiğim) Afrikalılar başlıklı kitabını aldım.

Toplantının konusu da, konukları da belirsizdi. Kutlu Doğum Haftası münasebetiyle düzenlenmişti; ama Danimarka'da bir gazetede yayımlanan, ardından Avrupa ülkelerinin önde gelen gazetelerinde de art arda basılan Hz. Peygamber'e ait o ilkel karikatürleri ve bu arada Avrupa'da yaygınlaşan İslâm düşmanlığını kınama "gösteri"sine dönüşen bir toplantıydı bu. Tam bir gösteriydi; "Kaddafi şov"a dönüşen grotesk ve kakafonik bir "gösteri".

Toplantının bir düzeni yoktu; önceden oturum yöneticilerden söz alarak kürsüye çıkan ve kafasına estiği gibi, çoklukla da içi boş şeyler konuşan, bu arada bolca slogan atan kişilerin yaptıkları gelişigüzel konuşmalar ve "hakaretler", attıkları sloganlar toplantının düzensizliğinin ve düzeysizliğinin hangi boyutlarda seyrettiğini göstermeye yetiyordu.

O yüzden toplantıyı izleyemeye daha fazla tahammül edemedim; bir iki saat dinledim; acı acı gülümseyerek Akdeniz sahillerine attım kendimi: Akdeniz'e karşı, sahilde, birkaç Pakistanlı ve Türk arkadaşla birlikte nefis, huşû dolu bir akşam namazı kıldık. Sonra da derin bir sohbete daldık kendi aramızda: Osmanlı'nın asaletini, azametini, merhametini, kadir-kıymet bilirliğini; buralara derin izler bırakacak kadar yok olmak üzere olan Müslümanların yardımına nasıl koşuverdiğini konuştuk ve ertesi gün Osmanlı'nın izlerine nasıl tanık olabileceğimizi, halkın Osmanlı'ya nasıl baktığını tahmin etmeye çalıştık. (Ertesi gün, Trablus sokaklarında, kütüphanelerinde, müzelerinde Osmanlı'yı diğer Batılı sömürgecilerle aynı kefeye koyan ve yok sayan manzaralarla karşılaşınca, hatta başörtülü okumuş yazmış kişilerin söylediklerini duyunca tam da beklediğimiz gibi bir "sonuç"la karşılaşmamıza rağmen, nasıl bir hayal kırıklığı yaşadığımızı anlatamam).

Toplantıya 47 ülkeden 800 kişi davet edilmiş; 500 küsur kişi gelmişti. Türkiye'den sivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinden oluşan 20 civarında arkadaşla birlikte katıldık. Toplantıda benim de "Türkiye'yi temsilen" bir konuşma yapmam yönünde bir kanaat oluştu arkadaşlar arasında. Ama salona girince, salondakileri ve yapılan birkaç konuşmayı görünce konuşma yapmaktan vazgeçtim.

Kaddafi'nin tuhaf oyunlarından birine gelmenin pek bir anlamı yoktu. Kaddafi, yine Müslümanları "piyon" olarak kullanmaya çalışıyordu; bu apaçık anlaşılıyordu.

Benzer gözlemleri, bu kez 1980 yılında Kaddafi yönetiminin İspanya'da organize ettiği bu toplantıların ilklerinden birini oluşturan bir toplantıda konuşan Samiha Ayverdi Hanımefendi de yapıyor. Kitabında, İspanya'daki Kaddafi toplantısı'na tam 37 sayfa ayırmış; 13 sayfalık konuşma metnini de ilave etmiş Ayverdi. Ama o zaman, yine de daha düzenli bir toplantı düzenlendiği anlaşılıyor Ayverdi'nin yazdıklarından. Onlar, hiç olmazsa, Mali'de, Afrika'da İslâm medeniyetinin en görkemli merkezlerinden biri işlevi gören ve o yüzden Afrika'nın İstanbul'u diye adlandırdığım Timbuktu havaalanında uçak beklerken çektiğimiz 19 saatlik eziyeti çekmemişler...

Kaddafi'nin Timbuktu stadyumunda kıldırdığı o uzun akşam namazına, yaptığı "ilginç" konuşmaya ve tabii Timbuktu'ya dair gözlemleri Cuma günkü yazıda sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

Geri dön

Yazdır

Yukarı