Okulun Fikir ve Medeniyet Kulübü’nün organizesindeki iftara Almanya merkezli WEFA Vakfı ve Beykoz Müftülüğü destek verdi.

Kadir Gecesi düzenlenen ve bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilerek geleneksel hale gelen iftar programı binlerce öğrenciyi yer sofralarında buluşturdu.

WEFA vakıf yönetimi, Alman vatandaşları ve öğretim üyelerinin de katıldığı geleneksel iftarda öğrenciler okul bahçesine kurdukları kandil ışıklarını andıran aydınlatmaların altında hep birlikte oruçlarını açtı.

İftar sonrası gerçekleşen programda gecenin önemini anlatan konuşmalar yapıldı, iki ülkenin dostluk ve kardeşliğinin sürmesi ve mazlum coğrafyalar için dualar edildi.

İlk kez yer sofrasında binlerce kişiyle iftar yaptığını söyleyen hazırlık öğrencisi Zeynep Gemici hep birlikte iftar etmenin coşku ve mutluluğunun tarifsiz olduğunu belirterek üniversite yönetimi ve iftar sofralarının kurulmasında emeği geçenlere öğrenciler adına teşekkür etti.

Türk-Alman öğrencilerinin okul bahçesindeki iftarı çay-kahve eşliğinde yapılan sohbetle sona erdi.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Güney Kampüs'te gerçekleşen 'Ramazan Şenliği' öncesi Prof. Dr. Mesut Kaya ile 'Ramazan Değerlerimiz' başlıklı konferans gerçekleştirildi. Ardından Prof Dr. Ali Tan ile 'Kültür ve Medeniyet' başlıklı konferans ve ney dinletisi gerçekleştirildi.

İftar ve akşam namazı

İftar vaktinin yaklaşmasıyla birlikte Kur’an-ı Kerim tilaveti yapıldı ve dualar okundu. Ezanın okunmasının ardından bin 200 öğrenci ve akademisyen, Medine usulü iftar programında oruçlarını açtı. Yemeklerin ardından hasırlar üzerinde cemaatle akşam namazı eda edildi.

Geleneksel Ramazan Sokağı

Ramazan ruhunu daha derinden hissettirmek amacıyla çeşitli ikram ve sanat masaları kurularak kültürel değerler yaşatıldı. 'Geleneksel Ramazan Sokağı' kapsamında pamuk şeker, patlamış mısır, boza, şerbet, lokum, Osmanlı macunu, elma şekeri ve çay ikram edilirken, ebru sanatıyla süslenmiş kitap ayraçları da hediye edildi.

Ebru ve hat masaları

Geleneksel Ramazan Sokağı kapsamında hat ve ebru sanatçıları öğrencilerle bir araya geldi. Hattat Merve Tırın ve Doç. Dr. Zehra Kılıç ile ebru öğreticiliği yapan Funda Esra Şengezer sanatlarının inceliklerini anlatıp ve uygulamalı gösterimler yaparak öğrencilere unutulmaz anlar yaşattı.

Düzenleyen kulüpler ve destekleyen kurumlar

Kulüpler: Sosyal Akademi Topluluğu, İlim ve Medeniyet Topluluğu, Yeni Nesil Öğrenci Topluluğu, İMÜ Genç İHH, İMÜ Genç Yeşilay, Ortak Akıl Düşünce Topluluğu, MİSHAK ve AHFA

Kurumlar: Kadıköy Diyanet Gençlik, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Genç Ofis, Vakıflar Genel Müdürlüğü

Ramazan ayında düşük kan şekeri, kafein yoksunluğu, sıvı tüketiminin azalması, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, uykusuzluk ve stresten korunmak gerektiğini belirten Dr. Sarıkaya, rutin düzenin bozulmaması gerektiğini kaydetti.

"Oruç tutanlar, iftar sonrasında baş ağrılarıyla karşılaşabilir"

Ramazan ayında uyku alışkanlıklarının değişmesi baş ağrısına neden olabileceğini söyleyen Dr. Sarıkaya, "Ramazan ayında en çok karşılaşılan sağlık sorunlarından biri de baş ağrısıdır. Oruç tutanlar, iftar sonrasında baş ağrılarıyla karşılaşabilir. Aniden yemek yeme alışkanlığı değişikliği, sıvı tüketiminin azalması, uyku alışkanlıklarının değişmesi ve geceleri yeterince uyuyamama baş ağrılarına yol açabilir. Ramazan ayında düşük kan şekeri, kafein yoksunluğu, sıvı tüketiminin azalması, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, uykusuzluk ve stresten korunmak gereklidir. Alışılan rutin hayat düzeni değiştiğinde vücutta da bazı sağlık sorunları meydana gelebilir. Eğer tüm önlemlere rağmen baş ağrınız geçmiyorsa günlük hayatınızı etkiliyor ve çok şiddetliyse, kesinlikle doktora görünmelisiniz" dedi.

Kronik hastalara Ramazan önerileri

Ağız sağlığı için süt içilmeli

Ramazan süslerine ilgi artıyor

Hem çocuklara Ramazan ayını sevdirmek hem de manevi anlamını çocuklara daha iyi aktarmak amacıyla süslenen evler hem gönüllere hem de gözlere hitap ediyor. Son yıllarda Ramazan süslerine artan ilgi ile evler hilal, yıldız, mahya yazıları ve ışıklar ile donatılıyor. Özellikle son 3 yılda Ramazan süslerine olan ilginin fazlasıyla arttığını söyleyen toptancı Emre Uzel, “Ankara’da bu süsleri sadece biz 300-400 farklı noktaya veriyoruz ve bu noktalardan satışı yapılıyor. Geçtiğimiz yıllara oranla özellikle bu yıl satışlar çok daha fazla arttı. 25 farklı süs modeli getirmiştik şu anda elimizde sadece 5-6 model kaldı. Binlerce farklı Ramazan süsünü esnaflara verdik ve hala da talep oluyor” dedi.

Kendi kültürümüzü süslüyoruz

Ulus’ta Ramazan süsü satan esnaf Hamdi Karaca ise, “Bazı aileler ile konuştuğumuzda çocuklarının yılbaşı süslerine heveslendiğini o nedenle Ramazan süsü aldıklarını söylüyorlar. Aileler, farklı ülkelerin farklı dinlerin kültürlerini yaşatmak yerine kendi kültürlerini yaşatmak ve süsleyerek onurlandırmak istiyorlar. Yapılan Ramazan süslemeleri ise çocuklar tarafında çokça beğeniliyor” ifadelerini kullandı.

Çocuklar hevesle geliyor

Ailelerin aldıkları ramazan süslerinin beğenilmesi ile yeni süsler almak için çocuklar ile geldiğini söyleyen Karaca, “Çocuklar özellikle ışıklı ve renkli süsleri çok beğeniyor. Ramazan süsü almak için hevesle geliyor. Biz de çocuklara bazı mahya yazılarını onlara hediye ediyoruz” diye konuştu.

Ramazan Bayramı ne zaman, kaç gün olacak? 2025 Ramazan Bayramı tarihleri

Geçirdiğimiz en zor Ramazan

Çocukluğumuzdaki Ramazan buzluktaki Ramazan'a dönüşüyor

Ramazan ayında tatlı tüketiminin nasıl olması gerektiğini söyleyen Bahadır, “Ramazan ayı, beslenme düzenimizin değiştiği ve uzun saatler süren açlık sürecinin ardından iftar sofralarında dengeli beslenmenin büyük önem taşıdığı bir dönemdir. Tatlı tüketimi de bu süreçte dikkat edilmesi gereken konuların başında gelir. Oruç tutarken kan şekerimiz gün içinde düşer ve iftar sonrası tatlıya yönelim artabilir. Ancak yanlış tercihler yapmak hem mide rahatsızlıklarına yol açabilir hem de kilo kontrolünü zorlaştırabilir. Ramazanda tatlı tüketirken hafif, besleyici ve kan şekerini dengede tutan alternatiflere yönelmek en sağlıklı yaklaşımdır. Şekerli ve ağır tatlılar yerine sütlü, meyveli ve lif oranı yüksek tatlıları tercih etmek hem sağlığımızı korur hem de sindirimi destekler” diye konuştu.

Hem susatmıyor hem bağışıklığı güçlendiriyor: Ramazan sofralarının gözde içeceği

"RAMAZAN'DA TATLI İHTİYACI ARTAR"

Ramazan ayında tatlı ihtiyacımızın artabileceğine değinen Bahadır, “Bunun başlıca sebebi, uzun süre aç kalan vücudun kan şekerini hızlı bir şekilde dengelemek istemesidir. Gün boyunca düşen kan şekeri, iftardan sonra hızla yükselme eğiliminde olur. Ayrıca sahur ve iftar arasındaki sürede yeterli enerji ve besin alımına dikkat edilmezse tatlı krizleri yaşanabilir. Bunun önüne geçmek için dengeli bir iftar yapmalı, kompleks karbonhidrat ve protein içeren besinler tüketilmelidir” şeklinde konuştu.

"SÜTLÜ TATLILAR TERCİH EDİLEBİLİR"

Sağlıklı beslenme konusunda tatlı tüketiminde önemli noktalardan bahseden Bahadır, “Tatlıyı iftarı açar açmaz tüketmek yerine, iftardan 1-2 saat sonra tercih etmek sindirimi kolaylaştırır. Küçük porsiyonlar tercih edilmeli, aşırı şeker ve yağ içeren tatlılardan kaçınılmalıdır. Şeker yerine doğal tatlandırıcılar (bal, pekmez, hurma) kullanılmalıdır. Şerbetli, ağır tatlılar yerine sütlü tatlılar veya meyve bazlı tatlılar tercih edilmelidir” ifadelerini kullandı.

Süt ile ne tatlısı yapılır? Birbirinden lezzetli sütlü tatlı tarifleri

"TULUMBA VE HALKA TATLISI GİBİ YAĞLI TATLILARDAN UZAK DURUN"

Ramazan ayında sindirimi kolay, besleyici ve hafif tatlıları tercih etmenin doğru olduğunu dile getiren Bahadır, “Güllaç, sütlaç, yoğurtlu tatlılar gibi hafif ve besleyici seçenekler tercih edilebilir. Fırında elma-armut tatlısı, muzlu yoğurtlu tatlılar gibi doğal şeker içeren tarifler hazırlanabilir. Yulaflı kurabiyeler, tam buğday unu ile hazırlanan kekler gibi daha sağlıklı alternatiflere yönelinebilir. Bu tatlıları yaparken şeker yerine bal, hurma püresi veya pekmez kullanılabilir. Baklava, kadayıf, lokma gibi aşırı şeker ve yağ içeren tatlılar mideyi yorabilir ve kilo artışına sebep olabilir. Hazır tatlılar kan şekerini ani yükseltip düşmesine neden olur. Bu yüzden tulumba tatlısı, halka tatlısı gibi yağda kızartılmış seçeneklerden uzak durulmalıdır” diye konuştu.

"TATLI İHTİYACI MEYVE İLE KARŞILANABİLİR"

Tatlı ihtiyacını sağlıklı yollarla karşılamanın mümkün olduğunu belirten Bahadır, “Meyveler, kuru meyveler, bitter çikolata, yoğurt, bal ve meyve ile hazırlanan tatlılardan karşılayabiliriz. Meyve ve tatlıyı bir arada tüketmek kan şekerinin gereğinden fazla yükselmesine sebep olabilir. Eğer tatlı tüketildiği bir günse, meyve tüketimi azaltılmalı veya ara öğünlere yayılmalıdır” açıklamasında bulundu.

"PORSİYON KONTROLÜNE DİKKAT EDİLMELİ"

Ramazan ayında tatlı tüketirken önceliğimizin denge olması gerektiğine dikkat çeken Bahadır, “Önemli olan sağlıklı alternatiflere yönelmek ve porsiyon kontrolünü sağlamaktır. Tatlı krizleri yaşamamak için iftar ve sahurda yeterli protein, lif ve sağlıklı yağ içeren besinler tüketmek de oldukça önemlidir. Unutmayalım ki, sağlıklı bir Ramazan geçirmek sadece ne yediğimizle değil, nasıl yediğimizle de ilgilidir” dedi.

HURMALI GÜLLAÇ TARİFİ

Uzm. Dyt. Bahadır, örnek bir ramazan tatlısı tarifini şu şekilde paylaştı:

1. Malzemeler
2. 6 yaprak güllaç
3. 3 su bardağı süt
4. 10 adet hurma (çekirdekleri çıkarılıp doğranmış)
5. 1 yemek kaşığı bal
6. 1 tatlı kaşığı tarçın
7. 1 çay bardağı iri dövülmüş ceviz
8. Hazırlanışı:
9. Sütü ılıtın ve içine bal ekleyerek karıştırın. Güllacı bir tepsiye sererek üzerine ılık süt gezdirin. Aralarına doğranmış hurmaları ve cevizleri serpiştirin. Kat kat devam ederek tüm güllaç yapraklarını sütle yumuşatın. Üzerine tarçın serpip buzdolabında 1-2 saat dinlendirin. Servis ederken üzerine ceviz veya fındık ekleyebilirsiniz.

Sakız çiğnemek orucu bozar mı?

Günümüzde üretilen sakızlarda, ağızda çözülen katkı maddeleri bulunduğundan, ne kadar dikkat edilirse edilsin bunların yutulmasından kaçınmak mümkün değildir. Bu sebeple bu tür sakız çiğnemek orucu bozar (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, III, 395, 396). Öte yandan, hangi sakızın orucu bozmayan türden olduğu bilinemeyeceğinden oruçlu iken sakız çiğnemekten sakınılmalıdır.

Orucun farz kılındığını bildiren âyetler

"Ey iman edenler! Sizden öncekilere olduğu gibi, size de oruç tutma yü- kümlülüğü getirilmiştir; bu sayede kendinizi koruyacaksınız. Oruç sayılı günlerdedir. İçinizden hasta veya yolculukta olanlar başka günlerde tutabilirler; hasta veya yolcu olmadığı halde oruç tutmakta zorlananlar ise bir fakir doyumluğu fidye vermelidir. Daha fazlasını veren, kendine daha fazla iyilik etmiş olur; fakat yine de, eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır" (el-Bakara 2/183-184).

Oruç tutmak, diğer ibadetlere nazaran biraz daha sıkıntılı olduğu için Allah, orucun farz kılındığını bildirirken, psikolojik rahatlatma sağlayacak ve emre muhatap olan müslümanların yüksünmesini engelleyecek bir üslûp kullanarak, oruç tutmanın önceki ümmetlere de farz kılındığını belirtmesi yanında, ayrıca orucu daha sıkıntılı hale getirmesi muhtemel iki durumu (hastalık ve yolculuk) oruç emrinin hemen peşinden geçerli mazeret olarak zikretmiştir.Bu üslûp, meselâ öteki ümmetlerde de bulunduğu anlaşılan namaz için kullanılmamıştır.

Oruç, sevabı en fazla olan ibadetlerden sayılmıştır

Oruç riyânın en az karışacağı bir ibadet olduğu için sevabı en fazla olan ibadetlerden sayılmıştır. Peygamberimiz'den nakledildiğine göre, orucun bu yönüne ilişkin olarak Allah, "Oruç benim içindir; onun karşılığını ben vereceğim" (Buhârî, “Savm”, 2, 9; Müslim, “Sıyâm”, 30) buyurmuştur. Bu bakımdan oruç tutmanın sevap olarak karşılığı oldukça yüksektir.

Cennetin özel olarak ORUÇ 383 oruç tutanların girmesi için ayrılmış bulunan "reyyân" adlı kapısından girme hakkı (Buhârî, “Savm”, 4) bu karşılığın mukaddimesi sayılmıştır.

Oruç, nefsin isteklerinden iradî olarak uzak durma olması yönüyle bir irade eğitimine, açlık ve susuzluğun verdiği sıkıntıya dayanma yönüyle de bir sabır eğitimine dönüşmektedir. İnsanın hayatta başarılı olabilmesi için irade hâkimiyeti ve güçlükler karşısında dayanabilme gücü de önemli bir role sahiptir.

Nefsin isteklerinin kontrol altına alınmasında, ruhun arındırılıp yüceltilmesinde oruç etkili bir yoldur. Bu orucun değişik biçimlerde de olsa hemen bütün din ve kültürlerde riyâzet ve mücâhede yolu olarak mevcut olmasını da açıklar.

Oruç, yoksulların durumunu daha iyi anlamaktır

Oruç, yoksulların durumunu daha iyi anlamaya, dolayısıyla onların sıkıntılarını giderme yönünde çaba sarfetmeye de vesile olur. "Tok, açın halinden anlamaz" atasözü de bunu ifade eder. Orucun, dinimizde önemli bir yeri olan sabır konusuyla irtibatı da burada hatırlanmalıdır.

"Namaz ve sabırla yardım isteyin" (el-Bakara 2/153) ve "Sabredenlere ecirleri hesapsız olarak tastamam verilir" (ez-Zümer 39/10) gibi âyetler, "Oruç sabrın yarısıdır" (Tirmizî, “Da‘avât”, 86) diyen ve orucun Allah için olup mükafâtını da kendisinin hesapsız olarak vereceğini bildiren hadislerin ortak anlamı, orucun sabır boyutunu ve bunun fazilet ve sevabının yüksekliğini anlatır.

Bütün bunlara ilâveten orucun sağlık açısından pek çok yararları bulunduğu da uzman hekimler tarafından ifade edilmektedir. Ramazan orucu zahiren bakıldığında, bir yıl boyunca çalışan vücut makinesinin dinlenmeye ve bakıma alınması gibidir. Oruç, özellikle mide ve sindirim organlarının dinlenmesi için iyi bir moladır.

Sabah namazı kaç rekat nasıl kılınır?

Dilaltı hapı orucu bozar mı?

Oruçlu kimse abdest alırken hata ile boğazına su kaçırırsa orucu bozulur mu?

Erbaş, evveli rahmet, ortası mağfiret, sonu cehennem azabından kurtuluş günleri olan ramazan ayının üçüncü teravihini Fatih Sultan Mehmet Han'ın hediyesi ve mirası Ayasofya'da eda ettiklerini söyledi.

Allah'ın, Kur'an-ı Kerim'i bir şifa ve rahmet olarak tanıttığını aktaran Erbaş, "Rahmet günlerinde Kur'an-ı Kerim'i daha çok okuyalım. Kur'an ayı ramazanda, Kur'an-ı Kerim'i henüz öğrenmemiş olanlar, okumasını bilmeyenler öğrensinler. Bugünleri fırsat olarak değerlendirelim. Şu bir ay içerisinde bir hocamıza gidelim, Kur'an-ı Kerim'i okumasını öğrenelim." ifadelerini kullandı.

10 soruda oruç ile ilgili merak edilenler

Erbaş, hayatı, Kur'an-ı Kerim'e göre tanzim ederek, Kur'an'da yasaklanan, haram kılınan şeylerden uzak durulması gerektiğini belirterek, iyiliği emretmenin ve kötülüğü sakındırmanın Kur'an-ı Kerim'in en önemli konularından birisi olduğunu vurguladı.

Hem iyilik yapılması hem de ailemize, çoluğumuza, çocuğumuza, eşimize, akrabalarımıza, dostlarımıza iyi olmaları ve iyilik yapmaları tavsiyesinde bulunulması gerektiğini aktaran Erbaş, şöyle devam etti:

"Bu ramazan ayında iyilik konusunu bütün ülkemiz genelinde bütün camilerimizde, kürsülerimizde, minberlerimizde tüm hocalarımızla işlemeye çalışacağız. Teorik olarak öğrendiğimiz bu konuları uygulamaya geçirelim, pratiğe aktaralım inşallah. Eşimize, dostumuza, akrabalarımıza, fakire, fukaraya, mazlumlara iyilik yapmaya çalışalım. Şu ramazan günlerini iyilik vakti olarak değerlendirelim. Cenabıhak, yapmış olduğumuz ibadetlerimizi, kıldığımız teravihlerimizi, okuduğumuz hatimlerimizi, mukabelelerimizi, zekatlarımızı, sadakalarımızı, fitrelerimizi, fidyelerimizi, hayır hasenatımızı kabul eylesin."

Camilerde ilk teravih coşkusu

Teravih namazı evde kılınır mı? Tek başına teravih namazı nasıl kılınır?

Tuba Kaplan: Bağcılar'da iftar vakti bulundum bugün. Aileler ve çocuklarla birlikte büyüyen ve her Ramazan buluşan seksen kişilik arkadaş gurubumuz iftar için buluştuk. Ne hazineler varmış semtte. Cami doldu taştı, pide kuyruğu uzundu, sevindim ve güzel bir telaşa şahit oldum. Çayım hazır, kitaplarım yanımda. Baş ağrıları ve uykusuzluk çektiğim o günlerde sana "ben kötüyüm" demeyi akledebilmişim ne iyi. Aziz Hüdâyi mi, Yahya Efendi mi demiştin. Yahya Efendi dedim bir anda. Maddi dünyadaki neden-sonuç katılığı, seçimler, kararlar, sadece aklın süzgecine bıraktığım her şey katıydı, katılaştım ve kırıldım. Kırıldığım yerde şiddet ve inkâr, karmaşa ve kaoslayken senden uzanan eli tuttum. Kalbin mana ile ünsiyet kuran, arayışın şiddetini kendinde eriten, münasebete yön veren yumuşak bir geçit vardı Boğaz’a doğru. Çayları dolduruyor, uzunca da susuyorduk.

Dürdane İsra Çınar: Bu dünyanın kulağına artık ebediyen susmuşlar arasında, bir mezarlıkta, dahası bir hazirede kahvaltı, termosta çay, yan yana susabilmek… Bugünün “date” dedikleri haz kaçamaklarına kıyasla ne kadar absürt değil mi? Ama biz o gün “Ağızların tadını kaçıran ölümü çokça hatırlayın.” öğüdüne koşmuşuz sanki. Ağzımızın tadını ölümden evvel kaçıran dünyaya dair şeyleri, iştihayla, hazla bastırabilecekken üstelik... İnsanın bu siyam ikizini tanıması çok uzun zaman alıyor. Ramazan, sanki bu ikiziyle de buluşturuyor insanı bir yerde. Çok isteyen, çok susayan yanını ve onun karşısında itidal gözeten, irade koyan, yaşama hırsını ölülerin suskunluğuyla terbiye eden o zorunlu ötekisiyle yüzleştiriyor.

Tuba Kaplan: Bu çağın zehri dürtüsellik ve anlık hazlar. Bir ölüye kim neden yaslansın ki? İnsanın şuur sistemini aşındıran vasıtalar o kadar çokken... Beden ve ruhun tepkisini kontrol altına almaya, yeniden ayarlamaya hazırlanmak gerekiyor. Şüphesiz boğazın bir tepesine çekilmiş Yahya Efendi'nin sessizliğinde büyük bir mana var. Bu insanlar yaşamı nasıl bu kadar dinginlikle karşıladılar? Denizciler bile ona selam verir, sorularını sorar dönerlermiş. Bedenleri dingin…"Az ye, az iç, az uyu" Safiye Erol bu bahsi Makaleler'de İbrahim Hakkı'ya bağlayarak anlatıyor: "Zikri kalbi eyle kut" diyor İbrahim Hakkı. Bir nevi concentration, emrediyor. Sağa sola kaymadan faydasızı bırakmak... Bu izah Ramazan’da iyice belirginleşiyor. Bir oruçlu dürtüsellik ve dünyanın boşluğunu, yaşam hırsını susturuyor.

Dürdane İsra Çınar: Bursevi Hazretleri vâritadında Tuz'dan yani Arapçasıyla milh'ten bahis açıyordu. Onu aslında aynı harflerden mürekkep bir başka sözcükle “hilm” sözcüğüyle şerh ediyordu. Taam-ı melih, yani hoş yemek öyledir ki, diyordu, onda yiyeceği ıslah edecek kadar tuz vardır. Hilm, yumuşak huyluluk, nefse hâkim olabilme de böyle mümkün demek ki. İbrahim Peygamber’in sıfatı aynı zamanda hilm. Bizler yemek dualarında hep onu anmıyor muyuz, Halil İbrahim sofası diyerek… Ramazanlarda bir büyüğüm de daima tuz ile açardı orucunu. Tadı tuzu iyi tanıyınca insan, miktar bilince yani senin de bahsettiğin o dinginlik kaçınılmaz oluyor sanırım. O zaman diyor Bursevi, zehir asel olur, ateş gül bahçesi, nar nur olur, cefa vefa olur, kader safa, kahr ise lütuf.

Tuba Kaplan: Geldim hemen, mumu yaktım ben de. Fas'tan aldığım fincanları masama getirdim. Her yolculuğun başlangıç ve bitiş hikâyesinin insanı başkalaştırmasını hatırlatıyor bana bu nesneler. Elimizin altında ne hikmetler var hem büyük hem kalpleri ve zihinleri zuhurattan zatlar onlar. İnsan yakınındakinin kıymetine, tuzun hikmetine bile uzak düşebiliyor. Kendini hizaya çekmek lazım. Bursevi'den açtın madem "Perişanlık sebebi olan nefs ve tabiat köyünden kalb şehrine hicret etmek veyahut ona yakın bir konakta ikamet lâzımdır. Ki," irci'î - dön" nidası işitildiğinde gönül menzilgahına salına salına yürünebilsin." diyordu İsmail Hakkı Bursevi. Nefs ve tabiatın şiddeti artık sağanak sağanak yağıyor üzerimize. Ne demek kalbe çekilmek? Müthiş...

Dürdane İsra Çınar: Eşya bile yalnız hazla hırpalanan, insanı da hırpalayan tuhaf bir şeye dönüştü zamanımızda. Eriyip giden mumlar, fani olma hissini, aynı zamanda bir şey uğruna iştihayla değil iştiyakla yanmayı, erdemli bir tutkuyu ne güzel anlatıyor aslında. İştah ve iştahsızlık. Haz ve haz sönüklüğü arasında salınıyor insanlar. Anhedoni devamlı bir keyifsizlik, zevk alamama durumunu ifade eden, Antik Yunan kökenli bir sözcük. Hedonizm’in tezatı bir yerde. Bazı uyuşturucu tecrübelerinin insanda kalıcı anhedoni meydana getirdiği söylenir. Şiddetli, keskin tatlardan sonra tatsızlık, hissizlik kaçınılmaz oluyor. Mesela zamanında bazı şairlerin güçlü bir deneyime erişmek için kasıtlı olarak afyon yutması gibi. Bugün en sıradan insan bile böyle deneyimlemiyor mu hazzı?

Tuba Kaplan: Seninle sürekli konuştuğumuz ve butik bir grupla da okumalar yaptığımız Sâmiha Ayverdi geldi aklıma. Arzuyu iradeyle ele alıyordu değil mi? Âdem ve Havva’nın cennetten çıkmasındaki dürtüsellik insanın eğilimlerine dair bir fikir veriyor. Realizm aç insanı zehirler, idealizm ise onu açlıktan öldürür dediği Ali Şeriati'nin. Yasak meyvemiz var, zehirlendik ama ölmedik daha. Kendinle hakikatli şekilde karşılaş. Anlık bir yükselişin düşüşü sert olur. Ayverdi’de insanın kendini bulması, varlığının fark etmesi ve mükemmel insana doğru yolculuk var. Jung mükemmellikte değil, katı olan kırılır demiştik ya, benim gibi. Ruhsal yolculuğu olgunlaşma görüyor Jung. Karanlıkta kalan, gölge yönlerinle yüzleş, in cennetten. Ama sıradanlaşma irade göster ve hatana sahip çık. Dönüşe izin ver.

Dürdane İsra Çınar: Yaşayan Ölü romanını hatırlattın bana Ayverdi'nin. İsmi bile başlı başına çok şey söylüyor bize. İki kadının, iki dostun, baştan sona irade kesilmiş bir adam karşısında gün geçtikçe yaşayan ölülere dönmesi. Birinin ölmeden önce ölünüz nasihatiyle bunu başarması. Ötekinin bir türlü ölemediği için, aslında nefsini öldüremediği için acı çekmesi... Aynı romanda, o iradî varlığı tarif ederken şöyle diyordu Ayverdi: "Onun kalıpsız bir ruhu ve kalıplı bir yaşayışı vardır." Yani romanda Ekmel, böyle biridir. Kâmildir. Olgundur. Kalıbının adamıdır özetle. İrade, insanı senin de bahsettiğin o süfli şeylere meyletmekten alıkoyduğunda nasıl da cevherleştiriyor balçıktan, etten, endişeden ibaret olan vücudu. Ramazan'ın kalıpsız ruhumuza kalıp oluşu bundan.

Tuba Kaplan: Evet epey konuşmuştuk romanı. Ölmek ve yeşermek gibiydi kadınlar. Burada iradeyi idealize etmek de istemiyorum ama. Bugün en az elli çocuk 5-15 yaş arası, hepsi oruçluydu. Çocuklar hazzı erteleyemez, dürtü kontrol mekanizmaları henüz gelişmemiş. Buna rağmen oruçlardı. İrade biraz da ele avuca sığıyor demek ki. Samiha Ayverdi bir yerde zaten iradeyi zavallı bir iddia olarak görüyor aynı zamanda. Yine bir tezatın tesirinden hakikat doğacak gibi. Kulun her halini aşındırmamak gerekiyor. Şifa nedir, Ramazan'ın bedene, dürtüye, hazza koyduğu engel neden var? "Şifayı daha derinlere ve şuur altına işlemek gerek. O zaman beden ve sinir terbiyesinden çok can terbiyesi kazanmış oluruz" deyişinde Safiye Erol'un derin bir dikkat var. "Haz" uyuşturucu bir etkiye sahip zaten bahsetmiştin ama kendisinden daima kaçılan "acı" uyandırıcı bir etkiyi barındırıyor. Heidegger’in acının iyileştirici gücünü hiç ummadığımız anda gösterir deyişi aslında; çile. Çileyi, bedenden ve sinir terbiyesinden ziyade can, ruh terbiyesine çevir. İşte zannediyorum modern psikolojinin başaramayacağı şey bu, iman. Ancak iman eden bir mümin bu perdeleri aralayabilir.

Dürdane İsra Çınar: Zamanımızın marazı... Eczayı yalnız beden ya da sinir terbiyesi için sarf etmek ama can denen o kibrit-i ahmeri, taşı altına çevirecek asıl simyayı atlamak. Başa döneceğim, demek ki bizim bir mezarlıkta yiyip içtiğimiz, acı konuşmak yerine tatlı sustuğumuz o gün farkında olmadan cana şifa bir ecza ile dönmüşüz evlerimize. "Birbirlerine hakkı tavsiye edenler ve sabrı tavsiye edenler" o eczanın hikmetini sezenlermiş gibi gelir bana hep... Vakit epey ilerledi, gecenin laciverdinde hilal inceldi, inceldi ve sanki oruçlu bir insan ruhunun halîm silüetini aldı. Biz de derinleştikçe inceldik, rikkat bulduk. Mumları söndürelim mi artık ne dersin, sahura dek evlerimizin sessizliğinde biraz dinlenelim....

Bir Ramazan anısı

Çocuklar için Ramazan bir şenlik

Suriye’de özgür Ramazan

Ramazan film iklimi olamaz mı?

Hoş geldin ya şehr-i Ramazan

Dürdane İsra: Hikmet... İnanmış olanın yitiği... Şu zamanda ne hantal ne köhne duruyor ağızda. Hepimiz sıkılıyoruz eski dünyalardan ama aramaya da yine oradan başlıyoruz. Bazı ruhlar diyordu Safiye Erol, kendi negatiflerine rastlamadan kendilerini bulamazlar. Misal, Hz. Hamza'nın istidadını anlayabilmesi için Ebu Cehil'le kapışması gerekti. Bu zamanın hikmetle karşılaşması da daima tezatıyla vuruşmasından mı doğacak? Bilmiyorum. Bin bir vecheden biri bu belki...

Tuba Kaplan: Aynı yazının başlarında "İslamiyet’e yol çok; akıl yolu, vicdan yolu, hak duygusu yolu… Amma aslında İslamiyet candan cana bir sirayet yoludur" diyor Erol. Her ruh için istidakı idrak her zaman tezattan olmasa gerek. Hz. Hatice'nin karşılaşması var Peygamberle. "Hikmet Müminin yitiğidir" ne demek? Nerden gelirse ve kimden. Tezat ya da ruhun kaynaşması, aynalaması. Candan cana…

Dürdane İsra: Kalpler sanki önce tezatıyla uslanıyor ve sonra fena usanıyor bu ikilikten. Bir olanı düşlüyor, onu arzuluyor, onu arıyor. Celal dairesinden, cemal dairesine... Safiye Erol'un bir araya geldikçe hep bahis açtığımız, bize ilham veren yolculuğu da böyle malum. Bahsettiğimiz kısımlar Çölde Biten Rahmet Ağacı'ndan. İnciler gibi yan yana sıralanmış otuz yazı. 1962'nin Ramazan ayı boyunca tefrika ediyor bu metinleri. İnsan ömründe hepi topu kaç Ramazan görüyor? Her birinde böyle derinleşebilse asırlarca yaşamış gibi hisseder...

Tuba Kaplan: Uslanmakta us'a dönük bir şeyler de var. Dahası kalp yatışması, şifalı metinler diyelim. Kalpler O'nu andıkça genişler…Hikmetin başka ilgi çekici yönü de bu dirilik, yenilik. Üzerinden 65 yıl, 60 Ramazan geçen bir metnin Ramazan ayı gibi eskimeden daima genişlemesi şaşırtıcı geliyor bana. Tezat metinler, tezat kişilerden bu şifalı metinlere arınma, arama yoluyla rastladım. Yolculuğum boyunca benzeri bir yolcuya rastlamak şifası var bu metinlerde. Safiye Erol, Ramazan’da 30 gün boyunca 30 ayrı müstakil yazı olarak tefrika ediyor bu yazıları sonrasında Çölde Biten Rahmet Ağacı adıyla kitaplaşıyor... Derin ve inanç yoğunluğu sarih şekilde en fazla açık olan bir metin Ramazan’a yakışır şekilde ortaya çıkıyor. Oruç gibi...Orucu gizleyemezsin, örtmezsin, açıktan bir coşkunluk ve uyumu var. Bu anlamda kitap, Ramazan ayı mahsulü ve bereketiyle ruha dokunuyor. Kubbealtı 2001 senesinde ilk defa okuyucuya ulaştırıyor kitabı. Ve bugün Ramazan’ın ilk günü elimizde Safiye Erol var yine.

Dürdane İsra: Evet... Ebediyete hasredilmiş her şey gibi bazı metinler de sonsuzlukta bir nokta. Bu sabah kitaplıkta gözüme ilişince yeniden baktım Coomaraswamy'nin Vakit ve Ebediyet kitabına. "Ruhta bir kuvvet var ki zaman ona ilişemez." diyor. Ramazan tam da atomik zaman denen şeyin tecrübesi değil mi? Bir zaman dilimi değil, her an yeniden yaratılmakta olan ân’ın idraki... Doğrusal değil, dikey bir akışı var. Derinleşiyorsun ve derinde her şey daha yavaş daha sahici.

Tuba Kaplan: Hani buz satan satıcıyı pazarda görünce; Asr Suresinin anlamını idrak ettim, demişti ya Mevdudi. Hatırıma yıllar sonra şimdi yine düştü. "Sermayesi eriyen bu adama yardım edin" diyerek su satan adamı duyunca Mevdudi irkiliyor. "Asra, zaman yemin olsun ki insan hüsrandadır…" Fakat işte ayette “ancak” geçiyor. Senin Vakit ve Edebiyyet alıntında geçen "ruhta bir kuvvet" kısmını bu bağlaca yakıştırdım. Hüsranda olmayan ruhtaki o kuvveti idrak edenler. Zamanı tecrübe ettiğimiz, an be an vakte bağlı kaldığımız, ezanlara kulak kesildiğimiz Ramazan ayı insana öyle bir hâl getiriyor ki insan bu manadan an idrakine geçerken, perdeleri aralarken, zamanın da ötesinde bir kuvvete dayanıyor.

Dürdane İsra: Sufiler, orucu meleklerin gıdası diye tarif ederlermiş. Schimmel aktarıyordu, "Açlık Tanrı'nın yalnızca seçkin kullarını beslediği rızkıdır." Ruhtaki kuvveti dirilten bu gıda olmalı, açlık gıdası... Meleklerin gıdası... Nefsin sudan ve katıktan arındığı, yalnız "tahalluku bi ahlakillahi" yani Allah'ın ahlakıyla ahlaklanmaya gayret ettiği bir sonsuzluk tecrübesi. Zor ama etkisi çok sarih.

Tuba Kaplan: Modern insanın tanımının ne kadar aksi bir ifade değil mi? Suya yansıyan yüzümüze değil de aksimize bakabilsek belki farklı olabilir. Orucu gıdasız kalmak olarak yorumlardık biz ama ilim ehli ne güzel ifade etmiş: Açlık rızıkdır demişler. Buzidi'nin bir şiir şerhi var, Eric Geoffroy aktarmıştı: el fenâ fit tevhid: tevhidde tamamen yok olmak… Tevhidle hemhal olup tevhidin sırrına erişince idraki açılıyor demek insanın. "Tevhid bir ateştir" aşk gibi. Yemek içmeden kesilmek sana aşkı çağrıştırmıyor mu?

Dürdane İsra: Bir masada bir çift oturuyor diyelim, tazecik, bir başlangıcın eşiğindeler. Bir şeyler sipariş etmişler önlerine. Dikkat ederim, kimin tabağı öylece duruyor, kimin içeceği buz kesilmiş, kim hiç ekmeğe uzanmamış, işte gerçekten âşık olan odur. Ne heyecandır o… Aşk ve ondan doğan şevk, Nuayme'nin dediği gibi, Tanrı'ya dönüş azığı. Tanrısal olana. Ramazan'da biz de o aşıklar gibi bekleyebiliyor muyuz acaba iftar sofralarında?

Tuba Kaplan: Biz kıyıcıyız galiba. Ama hikâye de böyle tamamlanıyor. Aşk bir lahza işi, bir yıldırım darbesi ama herkeste çabucak şuur düzeyine çıkmaz dediği Erol'un. Yine de derinde çarpışmanın şiddetinden sonra aşığa bir hâl oluyor. Aşkın bir zenit noktası vardır ki der Safiye Erol, oraya gelince aşık hem kendine hem sevgilisine kıyabilir. Gazanın son mertebesini de cemal ve celal inflakına benzetiyor. Aşık vuslat elindeyken ayrılığı seçer. Aşıkların arasındaki mana dışardan okunamıyor tam olarak. Vuslat ve ayrılık bahsinden hareketle Tövbe suresi 88. ayeti hatırlatarak, insan sevdiğinde ideal sevgiyi aradığından bir köşede gevşemesine razı olmaz diye ekliyor Erol. Bana öyle geliyor ki; hikmetteki veçhelerden biri de aşkı karşılamak, aşka karışmak… Dünyevi aşkı giyerek Allah’ın boyasıyla boyanmak. Bütün bunların bir anlamı da bu olmalı…

Dürdane İsra: Sahuru beklerken aşktan bahsetmek... Deliyiz biz. Sevdavîyiz bence bundan biraz da. Mizaç da bir çıkmaz. Gıdalanırken ona da dikkat etmeli, şimdi alternatif tıp uzmanlarının dilinde ahlat-ı erbaa. Yani vücuttaki o dört sıvı, ona göre gıdalanmalı, kuru mizaçsan seni iyice tutuşturup harlayacak kuru ve sıcak gıdalara el uzatmamalı, denir. Mutedili aramalı. Aşk, itidali öğrenelim diye verilmiş sanki. Azık da öyle. Ben şimdi sevdavi mizacıma uygun nemli ve sıcak şeyler koyacağım bu sahurda masaya. Biraz havuç salatası, belki muzlu yulaflı yoğurt. Bal mesela. Çayı da kakuleli içeceğim. Eskiler ekmek ve yumurtayı asli gıda, geri kalan her şeyi ilaç kabul edermiş. Miktarına göre bir şey ya zehir ya panzehir. Ölçü bilmeyince, maddi azık da manevi azık da zehroluyor insan için.

Tuba Kaplan: Ölçü ayı, istesek de istemesek de ne kadar dengeye çeken duyguda ve bedende. Bedensiz duygu, duygusuz beden olmuyor. Öyle bir ay bu. Ben yeşillikler aldım bugün bol bol. Kuzu kulağım bile var. Avakadoya elim bir varmadı. Avakado ve Ramazan bana çok avangart geldi bir an, vazgeçtim. Şimdi diğerlerini düşünmeye de başlarım. Birazdan evlerin ışkıları belirir onlara bakarım. Tweetr’da kimler sahuru bekliyor merak ederim. Aklıma şu bağlam geldi. Esed'in Mekkeye Giden Yol’u ilk gençlikte beni sarsmıştı, Cahit Koytak çeviriyor kitabı. Esed, ben İslamı öğrenip yaşayınca bütün arayışların son bulduğunu sanıyordum ama samimi şekilde bu inancı benimseme ve yaşama biçiminin yansıması aynı inancı paylaşan öteki insanların hayatlarına girme ve izlemek arzusunu da beraberinde getiriyor, diyor. Bu izleme arzusu sahurda yanan lambalardan, iftar saatini kollamaya, cemaatin camiden dağılırken tanıdık yüz aramasından tutun da birçok yerde nevşü neva buluyor. "Dışardan" biri müslüman olunca bu izleme arzunun kıymetini ne güzel fark ediyor. Dikizleme ve dayatma, edep dışı bir taşkınlık yok burada. Allah’ın boyasıyla hep birlikte boyanma arzusu var.

Dürdane İsra: Bugün eve gelir gelmez küçük Ramazan fenerlerini astım, salonun bir duvarına, Er-Rahim ve El-Hafız esmalarının tam üzerine "Hoş Geldin Ramazan" yazılı bir ev mahyası... Işıklandırdım. Sabah, oğulcuğum Agâh uyanınca görsün istedim. Bazı Ramazan'lar hiç unutulmuyor. Ben de senin dediğin o "dışarıdan biri" olarak Buhara'da geçirdiğim Ramazan'ı bir milat sayıyorum. Dışarıdan ve bir de Müslüman olunca, bambaşka yerlerde, başkaca dillerde, başka hayatlarda insanların aynı hislerle dopdolu olması nasıl tarifsiz bir his. Buharalı Özbek ve Tacikler, "Roza mısın?" diye sormuşlardı bana. Sanki bir an İspanyolca “Gül müsün?”, diye sorduklarını zannetmiş hem şaşırmış gem de gülmüştüm. Meğer oruçlu musun, niyetli misin diye soruyorlarmış. Farsça Rûz - e Ramazan'ın kısaltması olarak kullanıyorlarmış Roza sözcüğünü. Şimdi benim anladığım haliyle yani gülle karşılayacağım bu ramazanı. Ve içimden tatlı tatlı soracağım herkese, “Roza mısın, gül müsün, öyleyse Allah kabul etsin."

Tuba Kaplan: Roza çok güzelmiş. Aşkı göğsünde taşımak, çocuklara oruçluyum magnetleri takıyorlar ya tam göğüslere…Ramazan’ın neşesi bambaşka Valide Atik'i nasıl da süslemişler öyle. Ben de eve küçük ışıklandırmalarla ev mahyamı astım. Ramazan’ı güzeli karşılar gibi karşılamak istiyorum. Küçük İslam ülkelerini Batılı ülkelere değişmem dedi ya Zeynep Özel bugün. Kuru buralar diyor. Gerçekten dışarıdan bakınca içerideki neşe ancak o zaman anlaşılıyor. Neyse ki İstanbul bambaşka bir şehir. İstanbul Ramazanlarını anlatan Süheyl Ünver geldi aklıma, ne büyük sırları barındırıyor bu şehir semt semt hem de. Her sene başka alışkanlık da Samanyolunda Ziyafet'ini karıştırmak Karakoç’un. İlkyazı, “Betonları Kıran Oruç” başlığını taşıyor. Oruç, betonlaşmış kalplerin ve zihin dünyamızın manevi dinamitlerle parçalanması ve yeniden yeşermesine imkân sağlanmasıdır diyor Karakoç. Betonu bile yeşerten zamanın mümkünlüğü içerisinde kendimizi yonttuğumuz bir aydayız yani. Herkes kendini oysun ve gülüne iyi baksın o zaman. Ezanı kaçırmasak mı?

Ramazan geldi

Suriye’de özgür Ramazan

Bir Ramazan teklifi

Külliye’de Ramazan coşkusu başladı

Ramazan film iklimi olamaz mı?

Şehr-ü Ramazan ve oruç

Ramazan Bu Yıl Neden 29 Gün?

Romatizmanın, eklem ve kasları etkileyen, ağrı, şişlik, şekil bozukluğu ve işlev kaybı gibi belirtilerle kendini gösteren geniş bir hastalık grubu olduğunu anlatan Prof. Dr. Soy, “Bu hastalıklar sadece kas-iskelet sistemini değil, akciğer, böbrek, deri, göz, sinir sistemi gibi diğer organları da etkileyebilir. Romatizması olan hastalar, düzenli ilaç kullanımı ve tedaviye uyum sağlamak zorundadır. Romatizmal hastalıklar iltihaplı ve iltihapsız olarak ikiye ayrılır. İltihaplı romatizmalarda, vücutta bağışıklık sistemini uyararak iltihap mekanizmaları aktif hale gelir ve organ tutulumu görülebilir" diye konuştu.

Prof. Dr. Mehmet Soy, "Uzun süreli açlığın, bağışıklık sistemine etkileri var ve otofaji mekanizması dahil birçok immün mekanizmayı etkileyerek iltihap seviyelerini düşürebilir. Oruç, romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklarda 3-4 ay kadar sürebilen geçici bir rahatlama sağlayabilir. Oruç sırasında iltihap göstergelerinde azalma ve oksidatif stres seviyesinde düşüş gibi olumlu etkiler gözlemlenebiliyor" ifadelerini kullandı.

Ramazanın ilk iftarı yarın yapılacak: En uzun oruç bu 6 ilde tutulacak

"İLAÇ SAATLERİNİ İFTAR VE SAHUR SAATLERİNE GÖRE AYARLAYIN"

Romatizmal hastalıkları olan bireylerin oruç tutmadan önce muhakkak doktorlarına danışmaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Soy, "Özellikle düzenli ilaç kullanımı gerektiren hastalar için ilaç saatlerinin iftar ve sahura göre ayarlanması büyük önem taşıyor. Örneğin, akşamları almaları gereken ilaçları iftara, sabahları almaları gereken ilaçları ise sahurda alabilirler. Var ise öğlen aldıkları ilaçlarının saatlerini, hekimlerinin onayını almak kaydı ile, iftara ya da sahura kaydırabilirler. Ayrıca, yeterli sıvının da tüketilmesinin gerektiğini ve oruç tutmasını engelleyebilecek kalp hastalığı, diyabet gibi başka hastalıklarının olup olmamasının da göz önünde bulundurulması gerekir" dedi.

Uzmanından ramazan ayı menüsü: İftarda ve sahurda sağlık beslenme önerileri

Romatizmal hastalıkları olan bireylerin hekimleriyle görüşerek oruç tutup tutamayacaklarını belirlemeleri gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. Soy, "Romatizmal hastalıklarda oruç, bazı hastalar için faydalı olabilir. Ancak, kalp hastalığı, diyabet gibi ek sağlık sorunları olan hastalar oruç tutmadan önce doktorlarına danışmalıdır. İlaç düzenlemesi ve bireysel sağlık durumu göz önünde bulundurulmalı. Sağlıklı bir ramazan geçirmek için beslenme düzenine dikkat edilmeli, doktor tavsiyeleri ihmal edilmemelidir" diye konuştu.

"ROMATİZMALARIN İLAÇ DIŞI TEDAVİSİNDE DÜZENLİ EGZERSİZ ÖNEMLİ"

Prof. Dr. Soy, "Genel olarak alkol ve sigaranın bırakılması, fazla kiloların verilmesi, diş-dişeti sağlığının korunması, düzenli egzersiz yapılması hemen her türlü romatizmal hastalık için yararlı olacaktır. Ramazan döneminde de egzersizlerinizi aksatmayın. Öyle ağır egzersizler yapmanıza gerek yok. Sizlere önerilen, evde yapılabilecek günlük egzersizlerinizi ve günde yarım saat kadar düz zeminde yürüyüş yapabilirsiniz. Aşırıya kaçmamak kaydı ile zerdeçal, zencefil, tarçın, acı biber gibi baharatlar, ceviz, badem, fındık, fıstık gibi kuruyemişler tüketilebilir. Diyetteki kırmızı eti azaltarak, genel sağlık ve ilaçlarınız izin veriyorsa omega-3'den zengin doymamış yağ oranını arttırarak, sebzeler ve tam tahılların tüketilmesine öncelik verilmelidir" ifadelerini kullandı.

Oruç tutacak olan bireylerin yüksek protein içeriğine sahip, sıvı ihtiyacını giderecek seçimler yapılmasının önemine değinen Diyetisyen Emine Ayvaz, "Sahurda tüketeceğiniz peynir, yumurta, süt-yoğurt grubu ürünler, 1-2 dilim esmer ekmek, çiğ sebzeler, 1 porsiyon meyve ve bir miktar ceviz yada çiğ tahin gün boyunca kan şekeri dengenizin sağlanmasında yardımcı olacaktır. Sahur öğününü yapmadan 20 dakika önce ya da 20 dakika sonrası bol su içilmeli, aşırı yağlı ve tuzlu besinlerden uzak durulmalıdır" dedi.

"İftarda midenizi yormayın"

İftarda çorbanın ardından 10-15 dakika kadar ara verilmesi gerektiğini ifade eden Diyetisyen Ayvaz, "Gün boyunca düşen kan şekerini dengeleyebilmek için 1-2 hurma ya da kuru kayısı ile oruç açılmalı, daha sonra bir kepçe çorba ile devam edilmeli, hazmı kolaylaştırmak, mideye aşırı yük bindirmemek adına yemeye 10- 15 dakika ara verilmeli ve daha sonra ana yemeğe geçilmelidir. Yani iftar 2'ye bölünmelidir. Ana yemek de kırmızı/beyaz et, kuru baklagiller, zeytinyağlı sebzeler, salata, yoğurt, 1-2 dilim tahıllı ekmek seçenekler arasında olmalıdır. Yavaş yemeye ve iyi çiğnemeye özen gösterilmelidir" ifadelerini kullandı.

"Tatlı ve sıvı tüketimine dikkat edin"

Ramazan ayı boyunca tatlı ve sıvı tüketimine dikkat edilmesi vurgusunda bulunan Diyetisyen emine Ayvaz, "Haftada ikiyi geçmeyecek şekilde sütlü tatlı veya meyveli tatlıları ara öğününüze dahil edin. Beslenme düzeninin değişmesi ile oluşabilecek kabızlığı önlemek için lifli ve posası yüksek besinleri menünüze ilave etmeyi unutmayın. Bol sirkeli, sumaklı ve susamlı salatalar bu konuda iyi bir tercih olacaktır. Yeterli sıvı alımını sağlayabilmek adına iftardan sonra her yarım saatte bir bardak su içmeyi ihmal etmeyin. Çay ve kahveler idrar söktürücü olduğundan vücutta kullanılan suyun atılmasına sebep olur ve ödem yapar. Vitamin- mineral emiliminin engellenmemesi için çay ve kahve tüketiminin yemeklerden 1,5- 2 saat sonra ve az düzeyde olmasına özen gösterin. İftardan bir saat sonra şişkinlik, hazımsızlık sıkıntısı yaşamamak ve gün boyunca yavaşlayan metabolizma hızını yükseltmek ve iftardan sonra yükselen insülin hormonunuzu düşürmek adına 45 dakikalık hafif tempolu yürüyüşler yapın" şeklinde konuştu.

Hastaların hekimleri ile görüşerek Ramazan'a uygun bir tedavi çizelgesi hazırlamaları gerektiğinin altını çizen Özlü, "Gerek akciğer hastalığı, gerek kalp damar hastalığı, gerek beyin damar hastalığı, gerek kronik böbrek hastalığı, gerek kronik karaciğer hastalığı ya da şeker hastalığı gibi kronik metabolik hastalığı olan bütün kronik hastalarımızın şu anda en çok sorduğu soru 'Ben oruç tutabilir miyim?' Ramazan geliyor, işte oruç tutsam olur mu, benim hastalığıma, sağlığıma zarar verir mi diye soruyorlar. Şimdi kronik hastaların oruçla olan ilişkisi iki türlü olabilir. Bir eğer hastalıkları stabil dönemde değilse ve kontrol altında değilse, hastalıkları oruçtan olumsuz etkilenecek durumda ise o zaman oruç tutmaması gerekebilir. Ya da tedavileri oruca bağlı aksayacaksa, yani ilaçları oruç nedeniyle alamayacaksa kontrol altında olan stabil hastalıkları bozulabilir, sorunlar yaşayabilirler. Onun için bu tür hastaların aslında Ramazan öncesinde hekimleriyle görüşüp orucun hem hastalıkları açısından uygun olup olmadığına hem de oruç tutmak istiyorlarsa da almakta oldukları tedavinin oruca uygun bir şekilde değiştirilip değiştirilmeyeceği konusunda fikir almalarında fayda var" diye konuştu.

"Bu hastaların hepsi de oruç tutamaz diyemeyiz" diyen Özlü, "Bazıları stabil dönemde olanlar tabii ki istiyorlarsa oruç tutabilirler ama oruç tuttukları zaman hem hastalığın bundan zarar görmeyecek durumda olması lazım hem de almakta oldukları mevcut tedavilerinin oruca bağlı olarak aksamayacağını biliyor olmamız lazım. Bu konunun Ramazan öncesinde belirlenmesi, hekimleri ile görüşerek bir neticeye bağlanması lazım yoksa sorunlar olabiliyor. Çünkü oruçlu olduğu dönemde ilaçları düzenli alamayabiliyor, aksatabiliyor ya da bazı ilaçlar atlanabiliyor, bazılarının zamanlaması değişebiliyor. Ona bağlı olarak tedavi aksayabiliyor ya da hastalığın kontrolü ortadan kalkabiliyor. Mesela metabolik hastalıklarda belli aralıklarla alınması lazım, belli miktarda sıvı alınması lazım. Bu sorunlarla yüzleşmemek için bu konunun netleşmesi lazım. Eğer hekimleri kendisine 'Oruç tutabilirsin, oruca göre tedavini biz ayarladık. İftarda, sahurda ilaçlarını alabilirsin, sorun olmaz' şeklinde Ramazan'a uygun bir tedavi çizelgesi hazırlamışlarsa buna göre oruçlarını tutabilirler. Tabii beslenme konusunda veya Ramazan ile ilgili riskleri azaltmak konusunda da hekimlerinden tavsiye alabilirler. Çünkü akciğer hastaları için en önemli sorun özellikle öksürüğü olan, balgam çıkaran hastalarımızın yeterince sıvı alamamasına bağlı olarak balgam yoğunluğu ve bunun bronşları tıkanması, öksürüğü arttırması ve hırıltıya, nefes darlığına neden olmasıdır. Oruç tutabilecek durumda olan hastalarımıza bol sıvı almalarını tavsiye ediyoruz. İftar ile sahur arasında çok su içmelerini tavsiye ediyoruz, ki gündüz içemedikleri sıvıyı bu şekilde tamamlamış olabilsinler" ifadelerini kullandı.

Hayatın her döneminde sağlıklı beslenilmesi gerektiğini hatırlatarak sözlerine başlayan Karakuş, "Hayatın her döneminde olduğu gibi ramazan ayı boyunca oruç tutacak kişilerin de yeterli ve dengeli beslenmeye özen göstermesi gerekmektedir. Yeterli ve dengeli beslenmenin bu ayda da sürdürülebilmesi için iftar öğününü ikiye bölüp mola vererek tüketmeli ve sahur öğününü atlamamak çok önemlidir. Öğünler sahur, hafif bir iftar, ana yemek ve ara öğün olarak planlanabilir. Sahur öğününde dengeli beslenme gün boyunca zindelik seviyenizi korur ve gün içinde gerekli enerjiyi sağlar. İftarda yemek yeme sürecini yavaşlatmak ve porsiyon kontrolü yapmak önemlidir. Aniden ve fazla tüketilen yemekler sindirimi zorlaştırır. Bu sebeple yemekler yavaş ve iyice çiğneyerek tüketilmelidir" dedi.

Ramazan hilali 5 kıtada görülebilecek

Sahurda uzak durulması gereken yiyecekler

Çok yağlı yiyecekler, hamur işi ürünler, kızartmalar, şerbetli tatlılar gibi ürünlerin metabolizmayı yavaşlatacağını hatırlatan Karakuş, bu yiyeceklerin kilo almaya neden olduğunu ve aynı zamanda sindirim sistemi rahatsızlıklarını da beraberinde getireceğini de ifade etti. Tuzlu, çok baharatlı ve şekerli gıdaların olabildiğince tüketilmemesi gerektiğini vurgulayan Karakuş, tuzlu ve baharatlı besinlerin susuzluğa, rafine şeker içeren besinlerin ise daha çabuk acıkmaya neden olacağını söyledi.

Ramazanın ilk iftarı yarın yapılacak: En uzun oruç bu 6 ilde tutulacak

Sağlıklı iftar menüsünde olması gerekenler

İftar sofrasında farklı besinlere yer verilmesi tavsiyesinde bulunan Karakuş, "Proteinli bir besin, sebze yemeği, yoğurt, salata veya çiğ sebze beslenme örüntünüzde dengeli olmalıdır. Haftada 1-2 defa balık, 1-2 gün tavuk, kırmızı et, 1-2 gün kuru baklagiller, 2-3 gün sebze yemeği, beslenmenizde sağlıklı bir dengeyi kurmanızı sağlayacaktır. 1-2 adet hurma, birkaç adet zeytin ve 1-2 bardak su ile orucu açmak en doğrusudur. Çorba hem sıvı hem de hafif bir alternatif olduğu için tercih edilebilir. Çorba ve salata ile açlığı bastırdıktan sonra 10 dakikalık bir mola verip daha sonra ana yemeğe geçilmesinde fayda vardır" diye konuştu.

Sağlıklı sahur menüsünde olması gerekenler

Sahurda sindirim problemi yaşamamak ve uyku düzeninin bozulmaması için hem hafif yiyecekler tüketilmesi hem de gün boyu tok tutacak güçlü bir öğün tercih edilmesi gerektiğini söyleyen Karakuş, "Uzun süre tokluk hissi için yumurta, yoğurt, peynir gibi gıdalar yenmeli, yanına mutlaka tam tahıllı ve lifli besinler eklenmelidir. Yemek tercih edilecekse çorba, yoğurt, az yağla pişmiş sebze yemeklerini seçmek en doğrusu olacaktır. Sahurda ev yoğurdu tüketmek hem bağırsak sağılığınız hem de gün boyu tokluk sürenizi yükseltmek için iyi bir alternatiftir. Yeşillikler, domates, salatalık, biber gibi lifli gıdalar da uzun süre tok kalmanıza yardımcı olacaktır. Sahurda birkaç meyve ve sebzeyi bir araya getirerek renkli bir salata yapabilirsiniz. Sahur öğününün üzerine tatlı niyetine meyve tüketmek, en sağlıklı tercihlerden biri olacaktır" şeklinde konuştu.

Oruç tutanlar için ramazan ayında sıvı tüketimi

Ramazan ayında sindirimin kolaylaşması, kabızlığın önlenmesi, vücutta ödem oluşmaması için sıvı ihtiyacının mutlaka karşılanması gerektiğinin altını çizen Karakuş, "İftar ile sahur arasındaki zamana yayarak en az 2 litre su içmeye çalışın. Su tüketiminin yanı sıra az şekerli veya şekersiz meyve kompostoları, maden suyu, ıhlamur, yeşil çay gibi bitki çayları, süt, ayran tüketilerek sıvı ihtiyacının karşılanması da mümkündür. Sıvı tüketiminde yapılan en büyük yanlışlardan biri su yerine kola, gazoz gibi asitli ve şekerli içecekleri tercih etmektir. Ayrıca aşırı çay ve kahve tüketiminden kaçınılmalıdır" diyerek sağlıklı sıvı tüketiminin önemine vurgu yaptı.

Hangi tür tatlılar tercih edilmeli

Haftada 2-3 seferi geçmeyecek şekilde sütlü veya hafif tatlıların iftardan sonra ara öğün yerine menüye dahil edilebileceğini ifade eden Karakuş, tatlı tercihini ağır, şerbetli tatlılar yerine; daha hafif, sütlü tatlılar, meyveli tatlılar ve benzerlerinden yapmanın daha sağlıklı olacağını söyledi. Tatlı ihtiyacının bastırılması için kuru meyvelerden de yardım alınabileceğini hatırlatan Karakuş, az şekerli kompostonun da tüketilebileceğini dile getirdi. Ayrıca Karakuş, tatlı seçimini iftardan hemen sonra yapmak yerine, 1-2 saat sonra ara öğün olarak tercih etmenin daha iyi olacağını vurguladı.

Ramazan ayında kilo kontrolü sağlamak için dikkat edilmesi gerekenler

Uzun süre açlığın, metabolizmanın yavaşlamasına sebep olduğunu ve bu ayda genelde kilo vermeden ziyade kilo alımı söz konusu olduğunu söyleyen Karakuş, "Kilo almanın en önemli sebeplerinden birisi sahuru atlamaktır. Metabolizmayı hızlandırmak için; iftar ve sahur arasında su tüketimine önem verilmelidir. Sahur öğününü yaptıktan hemen sonra uyumak kilo alımına sebep olabilir. Sahur öğününü yaptıktan en az 30-40 dakika sonra uyumaya özen gösterilmelidir. İftarda hem sindirim hem de doygunluk hissine ulaşmak için hızlı değil yavaş yemeye çalışılmalı ve mutlaka iyi çiğnenmelidir. Kendinizi iyi hissediyorsanız, iftardan sonra hafif tempolu kısa bir yürüyüş yapınız" dedi.

Spor yapanların dikkat etmesi gerekenler

Oruç tutulan saatlerde çok yoğun bir sporun yapılmamasını öneren Karakuş, "Açlık ve susuzluk durumunda yüksek şiddette yapılan egzersizler su ve mineral kayıpları, şeker düşüklüğü, halsizlik, baş dönmesi gibi pek çok sağlık sorununa sebep olabilmektedir. Herhangi sağlık sorununuz yoksa iftarı yaptıktan 1.5-2 saat sonra 30-40 dakikalık yürüyüşler yapabilir veya evde yapabilecek egzersizlere yönelebilirsiniz. Herkese sağlıklı, bereketli ve huzurlu bir ramazan ayı diliyorum" ifadelerini kullandı.

Ramazan’da sebze ve meyve tüketimi arttı

Büyük market alışverişlerini hızlı ve zahmetsiz şekilde karşılayan GetirBüyük, kullanıcılarının Ramazan döneminde verdiği siparişlere göre online market alışveriş alışkanlıklarını değerlendirdi. GetirBüyük kullanıcılarının 2024 yılı Ramazan alışverişlerine bakıldığında meyve ve sebze kategorisi Ramazan dışı döneme göre yüzde 11 yükselerek en çok sipariş verilen kategori oldu. İkinci sırada yer alan temel gıda yüzde 9, et ürünleri ise yüzde 6 artışla üçüncü sırada yer aldı.

Ramazan pidesi her 10 sepetin birinde var

GetirBüyük verilerine göre, Ramazan ayında sofralarla buluşan ramazan pidesi, her 10 sepetten birinde yer aldı. Bu dönemde tüketimi 10 kat artan ürün olan hazır çorba siparişlerinde, kullanıcılar ilk sırada tavuklu şehriyeli çorba tercih ederken, ikinci sırayı et suyuna asma yapraklı çorba aldı.

Çay tüketimi 10 kat artıyor

GetirBüyük kullanıcılarının sipariş tercihleri Ramazan döneminde iftardan 4 saat önceye yoğunlaşıyor. Ramazan dönemindeki temel gıda tercihlerinde salça yüzde 22, bakliyat yüzde 17, un yüzde 13, tereyağı yüzde 16, baharat yüzde 34 artış gösterdi. Hurma siparişleri Ramazan döneminde 4 kat, iftariyeliklerin yıldızı pastırma satışları ise 11 kat arttı. Ramazan’ın tatlısı güllaç ve kadayıf olurken, çaysız olmaz diyen Türkiye’de, 10 kat fazla çay sipariş edildi. Ramazan’ın son haftası başlayan bayram hazırlıklarında en çok kolonya tercih edildi. Drajeler ve şekerler ise en çok sipariş edilen diğer ürünler olarak Ramazan’ın son günlerinde ilgi gördü.

GetirBüyük’ten yüzde 25 büyüme hedefi

Türkiye çapında 47 ilde 5 binden fazla ürünü uygun fiyatlarla ve zahmetsizce kullanıcılarına ulaştırdıklarını ifade eden Getir Market Genel Müdürü Elif Çar, “GetirBüyük ile son dört yılda 50 kat büyüyerek toplamda 81 milyon sipariş adedine ulaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Online market pazar payının her geçen yıl önemli ölçüde arttığı ülkemizde, son dört yılda meyve ve sebze kategorisinde 44 kat, temel gıda kategorisinde 40 kat, ev ve yaşam kategorisinde 50 kat büyüme kaydettik. Bu yıl ise, GetirBüyük’te inovasyona dayalı kusursuz müşteri deneyimi odağımız ve kampanyasız bile uygun fiyat stratejimiz ile yüzde 25 büyümeyi hedefliyoruz. Büyümeyi gerçekleştirirken kullanıcılarımıza tercihlerine uygun avantajlar sunmayı da çok önemsiyoruz. Bu kapsamda 2025 Ramazan döneminde yaklaşık 300 milyon TL’lik kampanya ile kullanıcılarımızın yanında olmaya devam edeceğiz.” dedi.

Siparişler araçla hızla kapıda

Alışverişi yapan kişinin fiziksel olarak gitmek zorunda kalmadığı dev bir market olan GetirBüyük ile kullanıcılarına alışveriş yapmanın en hızlı ve hesaplı yolunu sunduklarının altını çizen Çar, “Kullanıcılarımız online olarak tüm ürünleri inceleyip kolayca karşılaştırma yapabiliyor. Aynı zamanda tüm ihtiyaçlarını evinden çıkmadan, park yeri aramadan ve satın aldıklarını taşımak zorunda kalmadan, 30-45 dakika içerisinde teslim alabiliyorlar. Dilerlerse de randevulu teslimat hizmetimizle siparişlerini kendi tercih ettikleri zamana göre planlayabiliyorlar.” dedi.

Meyve ve sebzeler özenle seçiliyor

Elif Çar, “Online market alışverişi yapan birçok kullanıcı hala meyve sebze alışverişi yapmakta çekimser kalıyor, çünkü online alışverişin görerek almak ile eşdeğer olamayacağını düşünüyorlar. Biz de kullanıcılarımızın bu kaygılarını bertaraf etmek için geçtiğimiz sene mağaza kadromuza manavlarımızı da dahil ederek çalışmaya başladık. GetirBüyük’te meyve ve sebzeler uzman manavlar tarafından özenle seçiliyor, ürünlerin kalitesi ve tazeliği sürekli kontrol ediliyor. Kadın istihdamına verdiğimiz önemle manavlarımızın yaklaşık yüzde 20’si kadınlardan oluşuyor. Meyve sebzeler yerel üreticiden özenle seçilerek Antalya’daki meyve & sebze platformumuzda toplanıyor. Kalitesini koruyabilmek için, meyve ve sebzeler mağazalarımızda özel olarak tasarlanmış +8 derece soğuk odalarda muhafaza ediliyor.” ifadelerini kullandı.

İftarı daha az yapmayı, gerekirse çorbayla başlayıp, küçük bir yemek, daha az porsiyon yemek, 2 saat sonra tekrar hafif bir yemek bu tür reflü semptomlarını azaltacaktır. Gün içinde de çok sıkı kıyafetler giymemek, korse gibi, kemer gibi kıyafetlerden ya da giyimlerden uzak durmak gerekiyor. Çünkü karın içi basıncı arttığı zaman reflü de doğal olarak artacaktır. Bu tür önlemlerle reflüyü azaltabiliriz" diye konuştu.

'SAHURU ERKENE ALMAK REFLÜNÜN ŞİDDETİNİ ARTTIRIYOR'

Dr. Deniz, sahura kalkmayıp direkt yiyip yatmak gibi alışkanlıklar olduğuna dikkat çekerek, "Bu da mide için çok yanlış bir tutum, yanlış bir davranış. Hemen yiyip yatınca zaten mide boşalmasına izin vermiyoruz. Mide boşalmasına izin vermemiz için en az 2 saat mideyi ayakta tutmamız lazım. Yemek yedikten sonra en az 2 saat mideyi ayakta tutmadan hemen yatmamamız lazım. Ama biz sahuru erkene alıyoruz. Gece 01.00'de sahur yapıyoruz. Sonra yatıyoruz. Bu da reflünün şiddetini daha çok artırıyor. O yüzden sahur yapmayacaksak bile ki sahur yapmak gerekiyor" dedi.

Dr. Deniz, reflünün yanında gastrit, ülser, hazımsızlık gibi rahatsızlıkların da ramazanda çok sık görüldüğünü söyleyerek, "Özellikle gastrit gibi bulgular yine aynı şekilde çok fazla yemek yemeye bağlı, mide asistresini artıran gıdalarla beslenerek, sodayı hazımsızlığı geçirsin diye bu dönemde çok tüketmek de hazımsızlığı artırıyor" dedi.

'İFTARTA BOL SU İÇİN'

Dr. Deniz, aktif ülseri olan ve yakın zaman ülsere bağlı kanaması olan hastalara oruç tutmayı önermediklerini söyledi. Dr. Deniz, "İftarda mutlaka bol su içmemiz lazım. Soda, kola gibi gıdalar yerine suyu tercih etmemiz gerekiyor. Mutlaka iftardan sonra yürüyüş yapmak gerekiyor. Bağırsakları hareketlendirmek gerekiyor. Kabızlık ciddi sıkıntılar yapılabiliyor o süreçte. Teravih namazları ile yürüyüş, hareket olabiliyor. Direkt yiyip yatmak hem reflüyü arttırıyor, hem gastrit ve kabızlığı ciddi anlamda artırabiliyor. Daha fazla lifli gıdalarla beslemek önemli. Çok yağlı, çok karbonhidratlı gıdalar yerine protein ağırlıklı, daha sebze ağırlıklı gıdalarla beslenmek bu tür semptomları azaltacaktır" dedi.

'SİGARAYLA ORUÇ AÇMAK RİSK FATÖRÜ'

Dr. Deniz, sigara faktörüne de dikkat çekerek, "Kimi hastalarımız sigarayla oruçlarını açıyor. Bu da ayrı bir risk faktörü. Hiçbir şey yemeden sigara içmek, bütün günün eksikliğini kapatmaya çalışmak, günde 10 tane içeceği sigarayı o sürede içmek de aynı şekilde reflü, ülserik ve birçok gastrointestinal sistem hastalığını artıran bir durum, risk faktörü. Bir de tabii bizim diğer bahsettiğim hastalıklardan ziyade, karaciğer hastalıklarında da bu süreçte bir azalma oluyor. Ramazan ayında alkol kullanımı azaldığı için polikliniğe gelen karaciğer enzimi yüksek hasta sayısı azalıyor. Çünkü gerçekten alkol kullanımında bir azalma oluyor ramazan boyunca. Aslında bu da alkolü bırakmak için bir fırsat olarak değerlendirilebilir bu süreçte" diye konuştu.

81 ilde 29 gün devam edecek

Ankara'da Hacı Bayram-ı Veli Mahallesi, Tacettin Dergahı, Etlik Şehir Hastanesi Onkoloji bahçesi, Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Acil bahçesi ve Hacı Bayram-ı Veli imareti, İstanbul'da Binbirdirek Sarnıcı, Ümraniye, Üsküdar ve Kartal'da, İzmir'de Gaziemir Bizim Bahçe Kır Düğün Salonu, Bayraklı Şehir Hastanesi acil servis bahçesi, Konak Hisar Cami avlusu ile deprem bölgesinde Malatya 100. Yıl İl Halk Kütüphanesi yanı olmak üzere 81 ilde belirlenen noktalarda iftar sofraları kurulacak.

Bosna Hersek'te Saraybosna Gazi Hüsrev Bey Medresesi, Doboj Emmaus Rehabilitasyon Merkezi ve Srebrenitsa Öğrenci Yurdu'nda, Kosova'da Priştine Erkek Öğrenci Yurdu, Priştine Kız Öğrenci Yurdu, Gilan Alaaddin Medresesi ve Prizren Terzi Memiş Bey Medresesi ile KKTC'de Lefkoşa Ebubekir Camisi'nde iftar sofraları kurulacak.

Tüm bölge halkının davetli olduğu sofraların yer bilgileri, Vakıflar Genel Müdürlüğü sosyal medya hesaplarından duyurulacak.

Ramazan hilali 5 kıtada görülebilecek

İstanbul Ramazan İmsakiyesi açıklandı: 2025 İstanbul iftar vakti sahur saatleri

İzmir Ramazan İmsakiyesi 2025: Sahur ve iftar vakitleri

Buna göre ihtiyarlık ve şifa ümidi olmayan bir hastalık sebebiyle oruç tutamayan kimse, daha sonra bu oruçları kaza etme imkânı bulamazsa, her gününe karşılık bir fidye öder (Serahsî, el-Mebsût, III, 100; İbn Kudâme, el-Muğnî, IV, 395-397).

Oruç fidyesi kimlere verilir?

Oruç fidyesi, tıpkı fıtır sadakasında olduğu gibi onları verecek kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul müslümanlara verilir. Fıtır sadakası ve oruç fidyesini vermek durumunda olan kimsenin bunlardan doğrudan ya da dolaylı olarak yararlanmaması esastır. Zekât için de aynı kural geçerlidir.

Bu sebeple bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl (üst soy) ve fürûuna (alt soy) veremez. Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri; fürû ise, çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.

Yine, bir kimse hanımına zekât, fitre ve fidyesini veremeyeceği gibi, hanımı da kocasına bunları veremez.

Bunların dışındaki kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir (Zeylaî, Tebyîn, I, 301).

Oruç fidyesi nasıl ödenir?

Oruç fidyesinin tutarı fıtır sadakası kadardır. Bu fidyeler Ramazan’ın başlangıcında verilebileceği gibi, Ramazan’ın içinde veya sonunda da verilebilir. Fidyelerin tamamı bir fakire topluca verilebileceği gibi, ayrı ayrı fakirlere de verilebilir. Bu durumda olan kimseler, fidye vermeye güçleri yetmiyorsa Allah’tan bağışlanmalarını isterler.

Oruç tutmaya gücü yetmeyen yaşlılar ile iyileşme ümidi olmayan hastalar, ileride tutabilecek duruma gelirlerse, fidyelerini vermiş bile olsalar tutamadıkları oruçları Hanefîlere göre kaza ederler (Kâsânî, Bedâî’, II, 105; Merğînânî, el-Hidâye, II, 270). Önceden verdikleri fidyelerin hükmü kalmaz, bunlar nafile bağış/sadaka sayılır.

Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı sayfasında yer alan bilgiler doğrultusunda “oruç fidyesi kimlere verilir?” sorusuna açıklık getirmiş olduk.

Fitre ne zaman kimlere verilir?

Fitre ne kadar? Diyanet 2025 fıtır sadakasının miktarını açıkladı

"Ramazan insan vücudunu yeniliyor"

Ramazan ayında sağlıklı beslenmeye karşı herhangi bir engel bulunmadığını belirterek, “Aksine özellikle sağlıklı beslenme Ramazan'da mümkün olabilmektedir. Çünkü 11 ay boyunca yediğimiz gıdaların tamamının vücuttan atılması bir hayli zor. Ramazan orucu içerisinde yaşanan uzun süreli ‘açlık' ile vücutta birikmiş toksinlerin temizlenmesine, insan vücudunun yenilenmesinin desteklenmesine destek olmaktadır. Orucun insanın beslenme alışkanlıklarından kaynaklanan mevcut sıhhi durumunun iyilik halini daha iyiye taşıyabilmesini sağlaması üzerine oluşturulmuş bir sistem şeklinde düşünülebilir” dedi.

Sahura kalkmadan oruç tutmak sağlıklı mı?

"Vücudun su dengesi bakımından kahve ve çay tüketimine dikkat edilmeli"

Oruç tutarken uzak durulması gereken yiyeceklerle ilgili örnekler veren Özer, “Ramazan, aşırılıklardan ve abartıdan uzak kalma felsefesine sahiptir. Her anlamdaki aşırılık insana zarar verir. Gıdada da durum aynı şekilde, örneğin en sağlıklı olarak bilinen bir gıda abartılı bir biçimde fazla tüketilirse bu gıda kişiye zamanla zarar vermeye başlayacaktır. Ramazan'da, yani özellikle uzun süreli aç kalmış bir mideye, ilk besin maddesi olarak basit karbonhidratlar girerse burada sağlıklı beslenmeden kesinlikle bahsedemeyiz. Basit karbonhidratların özellikle Ramazan'da fazla tüketilmemesine özen gösterilmelidir. Basit karbonhidrat içeren besinler olarak; toz şekerler, mısır şekerleri, beyaz ekmek gibi unlu mamullerden bahsedebiliriz. Bunların dışında fazla tuzlu yiyecekleler vücutta su tutacağı ve kişide su ihtiyacı uyandıracağı için özellikle Ramazan ayında bu tür beslenme şeklinden muhakkak kaçınılmalı. Vücudun su dengesi bakımından kahve ve çay tüketimine de dikkat edilmeli” diye konuştu.

Oruç tutmanın inanılmaz faydası ortaya çıktı! Uzman isim tek tek anlattı: Neredeyse sıfırlıyor...

"Özellikle kadınlar sahur yapmalıdır"

Kadınların sahur yapmaları noktasında tavsiyede bulunan Özer, “Sahur oruç tutarken önemli, fakat olmazsa olmaz değil. Ramazan ayının her yıl değişmesinin beraberinde getirdiği açlık süreçleri de değişmekte, bunun oluşturduğu 16 saat ve üzeri açlık durumlarında hormonal dengenin korunması bakımından özellikle kadınların sahur yapmalarını tavsiye ederim. Ramazan'da yapılan en büyük yanlışlardan biri ise, günlük su tüketimini iftardan sonraki süreçte tamamlayabilmek adına tek seferde büyük yudumlarla su tüketmek. Günlük tüketilmesi gereken su miktarının yudum yudum içilerek tamamlanması istenilen faydayı sağlayacaktır. Unutulmamalıdır ki hızlı içilen su vücuttan hızla atılırken yavaş yavaş/yudum yudum içilen su vücuttan daha yavaş atılır. Fazla susuzluk çekmemek ve gerekli mineral dengesinin sağlanabilmesi adına soda ve demirhindi şerbetinin (Osmanlı Saray Mutfağı'ndan) içilmesini öneririm. Eğer kişinin mide sorunu yoksa sodaya limon ve az miktarda tuz eklenip içilmesi faydalıyken, kişinin mide sorunu varsa kişi sodayı suyla karıştırarak içebileceği gibi yüksek mineralli su da tercih edebilir. Ramazan ayında yoğun baş ağrıları yaşanmaması adına su tüketimi oldukça önemlidir” şeklinde konuştu.

Ramazan'da mide şikayetiyle hastaneye gelenlerin sayısı arttı: Uzman isim uyardı! İftar ve sahurda bunlara dikkat

"Sahurun hemen ardından uyunmuşsa, organların yorulması söz konusu olacaktır"

Sahurda işlenmiş gıdalardan uzak durulması gerektiğini belirten Özer, “Sebzeden zengin, yumurta (haşlanmış, omlet vb), peynir ve az tuzlu zeytin tercih edilebilir. Meyve istenirse tüketilebilir; ancak içerisinde şeker bulunduğu için acıkmaya etki edeceği bilinmelidir. Salam, sucuk, sosis gibi işlenmiş gıdaları tüketmemeli ve fazla şekerli gıdalardan uzak durulmalıdır. Doğallıktan uzaklaşmış gıdaları tercih listemizin dışında tutmalıyız. Vücudun kendi sisteminde organlar sürekli çalışma halindedir. İnsan uyuyunca organları daha yavaş çalışarak dinlenebilme sağlanırken, sahurda yiyecek-içecek tüketiminde bulunulup hemen ardından uyunmuşsa, organların yorulması söz konusu olacaktır. Yemek yedikten en iyi ihtimalle minimum bir saat sonra uyunmalıdır” ifadelerini kullandı.

"İşlenmiş gıdalardan uzak durulmalıdır"

Gluten hassasiyeti olanların Ramazan'da çok şanslı olduklarını söyleyen Özer, "Sağlıklı beslenmede bilinen yanlışlardan biri unlu mamulleri (örneğin ekmek) yersek tok kalırız düşüncesidir. Glutensiz beslenenler zaten undan uzak bir beslenme biçimleri olduğu için halihazırdaki sağlıklı beslenme biçimlerini koruyarak Ramazan ayını rahat geçirebileceklerdir. Sağlıklı beslenme rutininde yer alan sebze yemekleri ile proteince zengin yiyeceklerle beslenilirse açlık hissini yoğun yaşamayacaklardır. Ramazan ayında ve Ramazan ayı dışında da dikkat edilmesi gereken en önemli husus işlenmiş gıdalardan uzak durulmasıdır. Bu, gıda alerjisi olmayan kişiler için de geçerlidir” dedi.

Bayrak, dişleri fırçalamanın yeterli olmadığını dile getirerek, "Dili ve yanakları temizlemek, ayrıca diş ipiyle dişlerin arasını temizlemek önem arz ediyor. Buna yardımcı olarak ağız gargaraları, tuzlu su faydalı olabilir." dedi.

Ramazanda sahurda ve iftarda su tüketiminin önemine değinen Bayrak, "Ağız sağlığı için bol su tüketmek faydalı olacaktır. Böylelikle hem ağız kuruluğu önlenecek, ağız kokusu azalacak hem de genel sağlık için olumlu olacaktır. Özellikle aşırı tuzlu ve baharatlı gıdalardan kaçınmak da faydalı olacaktır." ifadelerini kullandı.

Uzmanından tok tutan besin önerileri

Bayrak, ağız kokusunun çok rahatsız etmesi durumunda ise sahur ve iftardan sonra dış fırçalamanın yanı sıra sabah da diş fırçasıyla yutmamak koşuluyla suyla temizlenebileceğini anlattı.

Ramazanda diş sağlığı için tüketilmemesi gereken gıdalardan da bahseden Bayrak, "Hem diş hem de genel sağlık için şekerli gıdalardan kaçınmalıyız. Ramazanda iftar sonrasında tatlı yenir ama bu şekerli gıda tüketimini mümkünse askeri düzeyde tutmak, daha ziyade meyve ve sebze, lifli gıdalar tüketmek hem genel hem de ağız ve diş sağlığı için olumlu olacaktır." şeklinde konuştu.

İftarda ana yemek için fırınlama, buğulama veya haşlama teknikleri önerisi

Karabük Üniversitesi (KBÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma Görevlisi Emel Aktaş, ramazanı rahat geçirmek için iftar ve sahuru planlarken sağlıklı beslenme kurallarına dikkat etmenin önemine değindi.

Aktaş, bu iki ana öğün kısa aralıklarla yapıldığından sindirim sistemine binecek yükü azaltmak için beslenme planı ve besin seçiminin çok önemli olduğunu vurgulayarak, "Sahurda dikkat edilmesi gereken iki temel nokta var; tokluk hissini artırmak ve gece uykusuna devam etmeyi zorlaştırmamak. Bunun için de sahurda hafif kahvaltı veya az yağlı, az tuzlu çorba tüketimini öneriyoruz." diye konuştu.

Uzmanı açıkladı: Ramazanda mide problemlerini hurma ile önleyin

Sahurda posa içeriği yönünden zengin mevsim sebzeleri, yeşillikleri ve meyveleri, tok tutması için de protein içeriği zengin yumurta, süt, peynir ve yoğurt tüketimini öneren Aktaş, aşırı yağlı, şekerli ve tuzlu besinlerin gün içerisinde halsizlik, açlık ve susuzluk hissini artırabileceğini kaydetti.

Aktaş, iftarın hurma, taze meyveler veya bir bardak ılık suyla açılabileceğini ve protein, kompleks karbonhidratlar ve sebze içeriği yüksek ana yemek yenebileceğini belirterek, yağda kızartma yerine fırınlama, buğulama veya haşlama tekniklerinin kullanılmasını önerdi.

Ramazan ayında fiziksel aktivitenin düştüğüne de dikkati çeken Aktaş, "Fiziksel aktivite seviyesinin düşmesi bağırsak hareketlerinde yavaşlamaya neden olabiliyor. Bağırsak hareketleri yavaşlayınca da bu dönemde birçok kişide kabızlık problemleri görülebiliyor. Bunun için iftardan sonra hafif tempoda minik yürüyüşler yapılabilir. Bu sayede bağırsak hareketleri artırılabilir ve kabızlığın önüne geçilebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Aktaş, diyabet, tansiyon, kalp ve böbrek rahatsızlığı gibi kronik rahatsızlığı bulunan bireylerin mutlaka hekim ve diyetisyen kontrolünde ramazan ayını geçirmelerini tavsiye etti.

En uzun ve en kısa oruç tutan ülkeler hangileri? İşte merak edilen sorunun cevabı

Dengeli beslenme önemli

Ramazan ayında dengeli beslenmenin önemine değinen VM Medical Park Pendik Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü'nden Uzman Diyetisyen Cansu Özçelik, “Uzun süreler aç kaldığımız, beslenme alışkanlıklarımızın ve saatlerinin değiştiği bu ayda dengeli beslenmek, her zamankinden çok önemlidir. Düzenli beslenerek Ramazan ayında daha enerjik ve sağlıklı olmak mümkündür” diye konuştu.

Uzmanından tok tutan besin önerileri

Sahur göz ardı edilmemeli

Ramazanda mutlaka sahura kalkılması gerekildiğini hatırlatan Özçelik, “Öncelikle, sahura kalkma alışkanlığının edinilmesi önemlidir. Kişilerin sahura kalkarak yemek yemesi, gün içerisindeki açlık süresinin azaltılmasını sağlamaktadır. Sahurda çok tuzlu ve baharatlı yiyecekler tüketilmemelidir. Yoğun bir çalışma temposunda olan, işlerinde fiziksel güç harcayarak terleyen kişiler mutlaka iftarla sahur arasında yeterli su tüketmelilerdir” dedi.

Besimler yavaş ve az miktarda yenilmeli

İftarda hızlı yemek yenilmemesi gerektiğinin altını çizen Özçelik, “Oruç vakitlerinde midemiz uzun süre boş kaldıktan sonra bir anda çok fazla miktarda beslenmek, mide ve kalp sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. Bu yüzden yavaş yavaş ve az miktarlarda besin tüketilmelidir. Beslenme dengesini bozmamak için iftar ile sahur arasına da mutlaka bir ara öğün konulmalıdır” şeklinde konuştu.

Bu çayın iki yakasındaki komşular 3 dakika arayla oruçlarını açıyor

Reflü problemleri görülebilir

Ramazan ayında sık karşılaşılan sağlık problemlerinden de bahseden Özçelik, “Bu dönemde en sık karşılaşılan problemler, mide asidinin yemek borusuna kaçması olarak tanımlanan reflü ve bağırsaklardaki hareketsizlik sonucu görülen kabızlıktır. Bu nedenle yemekten hemen sonra uyumak, reflüye davetiye çıkarmaktadır” dedi.

Hurma kabızlığa iyi gelir

Ramazan ayının vazgeçilmezlerinden hurmanın faydalarına dikkat çeken Uzm. Dyt. Özçelik, şu bilgileri paylaştı:

“Ramazan ayında insanların yaygın şikâyetlerinden biri, sindirim sisteminin düzenli çalışmaması nedeniyle oluşan hazımsızlık problemleridir. Hurma, mide asidini dengeleyerek midede oluşabilecek sorunları önlemektedir. Bir diğer ifadeyle aşırıya kaçmamakla birlikte tüketilen hurma, mide problemlerini olumlu yönde etkileyebilir. Yüksek lif açısından zengin bir besin kaynağı olduğu için bağırsakları çalıştırmada da önemli bir rol oynar. Metabolizmayı hızlandırarak sindirim sisteminden kaynaklanacak hastalık risklerini de azaltır. Aynı zamanda kansızlığa da iyi gelmektedir.”

Fazla tüketilirse kilo alımına neden olabilir

Hurmanın gün içinde ne kadar fazla tüketildiğinin fark edilmeyebileceğini dile getiren Özçelik, “Ancak gereğinden fazla hurma tüketen bireylerin kan şekerinde dalgalanmalar olabilir. Kan şekerinde dengesiz artışlara sebep olabilecek bu sorun da kilo artışlarını da beraberinde getirir. Özellikle Ramazan ayında kilo problemlerinden kaçınmak için dengeli beslenmeye öncelik verenlerin, hurma tüketiminde de aşırıya kaçmaması gerekir” açıklamasında bulundu.

Uzun süren açlık sonrasında mideyi rahatlatır

Orucu hurma ile açmanın doğru olup olmadığı sorusunu da yanıtlayan Özçelik, “Tüm gün aç kaldıktan sonra birden ağır yemekle başlamak, sağlık açısından uygun değildir. Bu yüzden mideyi rahatlatmak için su ve hurmayla oruç açmak daha doğru olmaktadır. Su içmek, susuzluğu giderirken hurma da vücudun ihtiyacı olan vitaminlerin alınmasını sağlayarak kan şekerini düzenler” dedi.

İlçedeki siren sistemi 1940 yılında, ramazan topuna fazla barut konulması nedeniyle zabıta amirinin hayatını kaybetmesi sonrasında kuruldu.

Halk arasında "canavar düdüğü" olarak anılan siren sistemiyle ilçedeki davul çalma geleneği de sona erdi.

Buldan Belediye Başkanı Mustafa Şevik, ilçe halkının ramazanda oruç ve sahur vakitlerini sirenle takip etmeye alıştığını, siren sesinin ilçenin her yerinden duyulabildiği için top ve davula göre daha avantajlı olduğunu söyledi.

Bu çayın iki yakasındaki komşular 3 dakika arayla oruçlarını açıyor

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, konuya ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Festivaller Parkı’nda “Nerede o eski Ramazanlar” demeyeceğiniz nostaljik ve çok özel bir Ramazan Sokağı kuruldu sizler için. Çocukluğuma gittim, eski Ramazanlar gözümde canlandı. Geleneksel sporlardan, çocuk etkinliklerine, sinema ve tiyatro gösterilerinden, müzik dinletisine birçok etkinliklerin yanı sıra iftar ve söyleşi programlarıyla bu özel sokak sizleri bekliyor." ifadeleri kullandı.

https://t.co/kdMVr2EXga

Öte yandan TVNET de, Gaziantep Festival Parkı'nda özel yayınlar ve konuklarla iftar ve sahurlarınıza misafir oluyor. Nurullah Genç'in moderatörlüğünde birbirinden değerli konuklar Gazianteplilerle bu alanda buluşacaklar.

Bir Başka Ramazan: TVNET iftar sofralarınıza Gaziantep'ten misafir oluyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şehit ailelerini Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ağırlayacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ramazan ayının ilk iftarını şehit aileleri ile birlikte yapacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ramazan mesajı: İslam âlemi ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum

Emine Erdoğan'dan ramazan ayı paylaşımı: Bu mübarek ayın feyzi ve bereketi tüm insanlığı kuşatsın

Cumhurbaşkanı Erdoğan İzmir'de belediye başkan adaylarını tanıttı: İzmir adayı Hamza Dağ duygulandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan Bakırköy-Kirazlı metro hattını açtı: Yarım gün mesai ile İstanbul yönetilmez

Havadan, karadan ve denizden kuşattığı şehirde 12 binden fazlası çocuk, 8 bin 500’ü kadın olmak üzere 30 bine yakın sivili katletti.

Okul, hastane, ibadethane ve bütün yaşam alanlarını yok eden İsrail on binlerce insanı da yerinden etti. Hayatta kalan insanlar ise zor şartlar altında yaşamını sürdürmeye çalışıyor.

Filistin’de durum her geçen gün daha da kötüleşiyor. İsrail, Gazzelilerin temel insani ihtiyaçlara dahi ulaşmasına engel oluyor.

Hatta yardım almak için meydanlara toplanan masumlara dahi acımasızca kurşun yağdırdı. İşte bu şartlar altında Deniz Feneri Derneği Gazze’ye yardım için bütün imkanlarını seferber etti. Onlarca yardım kampanyası düzenleyerek Gazze’ye umut olmak için seferber olmuş durumda.

Filistin dışında iç savaş, göç ve yoksulluk sebebiyle ihtiyaç yoksulluk içindeki Afrika ülkelerini de Ramazan ayında yalnız bırakmıyor.

Bu yılki faaliyet sloganını “Bağışlayın Bereketlensin” olarak belirleyen Deniz Feneri Derneği, iftar sofraları, zekât, fitre, fidye, gıda paketi ve bayramlık elbise dağıtımlarıyla 1 milyon kişiye ulaşmayı hedefliyor.

Uzun yıllardır dünyanın çeşitli mazlum coğrafyalarında Ramazan çalışmaları yapan Deniz Feneri Derneği bu yıl da Türkiye’de ve dünyada 3 kıta 25 ülkede yardım faaliyetleri gerçekleştirecek.

Dernek, iftariyelik ikramlarında ve kumanya dağıtımlarında bulunacak, çocuklara bayramlıklar hediye edecek.

Ayrıca, bağışçıların zekât, fidye ve fitreleri de dernek tarafından ihtiyaç sahiplerine ulaştırılacak.

Çalışmalardan; Afrika, Asya, Orta Doğu ve Balkanlar bölgesi dahil 1 milyon ihtiyaç sahibi kişinin istifade etmesi hedefleniyor.

25 ÜLKEDE İFTAR SOFRALARI KURULACAK

Yüzyılın iyilik hareketi yardımlarını bu yıl yine uzak diyarlara ulaştıracak.

Afganistan, Bangladeş , Filistin, Lübnan, Somali, Sudan, Yemen’inde aralarında bulunduğu 25 ülkede gıda kolisi dağıtımı yapılacak.

Koli içeriği, dağıtım yapılacak ülkelerin beslenme alışkanlıkları dikkate alınarak oluşturuluyor.

Türkiye’de dağılacak kumanya paketlerinin içerisinde yer alan ürünler şu şekilde: Pirinç, şeker, reçel, nohut, bulgur, kırmızı mercimek, ayçiçek yağı, makarna, arpa şehriye, tel şehriye, tuz, yeşil mercimek, çay, kuru fasulye, pirinç, un, zeytin.

Öte yandan, dernek tarafından yurt içinde ihtiyaç sahibi 50 bin aileye de gıda kartı dağıtılması planlandı”

“Bağışçılar, yapacakları 130 TL’lik destekle bir kişinin iftarlığını karşılayabilecek.

15 RAMAZAN YETİMLER GÜNÜ

Ramazan ayı kapsamında çocuklara yönelik çalışmalar da planlandı. Bu çerçevede, yurtiçi ve yurtdışında 10 binlerce yetim ve ihtiyaç sahibi çocuğa bayramlık kıyafetler hediye edilecek.

Hayırseverler, 1050 TL’ye bir çocuğun bayramlık ihtiyacını karşılayabilecek. Ramazan ayı boyunca yetimlere yönelik iftar programları ve 15 Ramazan “İslam Dünyası Yetimler günü” olarak kabul edilen Ramazan’ın 15’ci günü, 25 ülkede yetim sofraları kurup, bayramlık ve yetim harçlığı dağıtılması planlandı.

ADAK, AKİKA, ŞÜKÜR KURBAN

Deniz Feneri, hayırseverlerin adak, akika ve şükür kurbanlarını bu Ramazan da da keserek, ihtiyaç sahibi, dul, yetim, öksüz, fakir ve muhtaç ailelere dağıtıyor. Adak kurban bedeli: yurt içi 7.500 TL, yurt dışı 3.200 TL'dir.

FİTRE VE ZEKAT

Deniz Feneri Derneği bağışçılardan emanet aldığı zekat ve fitreleri de Ramazan'da on binlerce kişiye ulaştırmayı hedefliyor.

-FITRE yazıp 5407’ye SMS göndererek 130 TL

Türkiye’nin bağış hattı 5560’tan da 1 SMS karşılığı 25 TL bağışlanabilir.

Ramazan ayı boyunca gerçekleştireceği insani yardımlara destek olabilirler.

Ayrıca, daha yüksek tutarlarda bağış yapmak isteyen hayırseverler, Deniz Feneri’nin banka hesaplarından, internet sitesinden online olarak veya 0212 414 60 60 numaralı telefonu arayarak çağrı merkezimizden bağışlarını yapabilirler.

AV. MEHMET CENGİZ'DEN RAMAZAN MESAJI

Deniz Feneri Derneği Genel Başkanı Av. Mehmet Cengiz’in Ramazan Ayı mesajı:

Oruçlarımızla, namazlarımızla, okunan mukabelelerle bir Ramazan Ayına daha kavuşuyoruz.

Bu kutlu ayda nefis muhasebesi yaparak kulluğumuzu gözden geçirip; muhtaçlara elimizi ve gönlümüzü açarak kardeşliğin tadını yüreğimizde hissedeceğiz.

İçimizdeki ibadet aşkı, insan sevgisi, ihtiyaç sahiplerine el uzatma isteği her zamankinden daha coşkulu bir şekilde davranışlarımıza inşallah yansıyacak.

Bu vesile ile Filistin’de, İsrail’in uyguladığı devlet terörü altında soykırıma uğratılan Ramazan-ı Şerif’e kan ve gözyaşıyla giren kardeşlerimizin yanında olduğumuzu söyleyerek, bütün İslam alemine birlik ve beraberlik diliyorum.

RAMAZAN BEREKETİ YÜZLERİ GÜLDÜRÜYOR

11 ayın sultanı Şehr-i Ramazan’a ulaştık. Bu Ramazan ayında da çiftçiyi unutmayan Sukkar Şeker, yardım ve adaletli çalışma prensipleriyle çiftçinin yüzünü güldürüyor. Sukkar markasıyla çalışmalara başlamadan önce Türk Şeker döneminde verilen ayni ve nakdi yardımlara aynen devam eden Sukkar, son zamanlarda çiftçinin önemli giderlerinden biri olan mazot için de adım atarak verdiği yardımlarına mazot desteği de ekledi. Sukkar Ziraatte makineleşme ve yağmurlama sulama ile daha verimli ürün alınması için çiftçilerine tarımda önderlik ediyor. Tüm yardımların yanında adaletli dağıtım ve üretimi prensip edinen Sukkar, fabrikalara gelen şeker pancarları için geçmişte uygulanan göz firesi sonlandırarak yerine tam otomatik analiz ile her araçtan numune alınarak fire ve polar tespiti yapıyor. Bu otomatik analiz sayesinde tam hakkaniyetli şeker pancarı analizler yapıyor.

SUKKAR ŞEKER’DEN MODERNİZASYON HAMLELERİ

Temel hedefi, verim ve kalitede uluslararası bir standartta kristal şeker ve pancar üretimi yapmak olan Sukkar Şeker, aynı zamanda yan ürünlerin en iyi şekilde değerlendirilmesini de istiyor. Çevreye duyarlı, enerji tasarrufu sağlayan projeler geliştiren ve bu konularda ARGE çalışmaları yapan marka, fabrikalarında modernizasyon hamleleri gerçekleştiriyor. Albayrak Grubu’nun devralma işleminin gerçekleştirmesinden bugüne kadar yaptığı 200 Milyon TL’den fazla yatırımlarla Erzincan Şeker Fabrikası’nın günlük kapasitesini 1.800 tondan 2.400 tona; Erzurum Şeker Fabrikası’nın ise 3.300 ton günlük pancar işleyen fabrikanın kapasitesini 4.400 tona çıkarmayı başardı. Sukkar, bu yatırımlar ve modernleştirme çalışmalarıyla kaliteli ve üst düzey verimde üretimler gerçekleştirirken çevre bilincinden ödün vermeden düşük emisyon değerlerini tutturuyor.

İhracatını artırıyor

Sukkar; şeker pancarı tarımında verim ve kalite açısından dünya standartlarını takip ederek şeker üretimi teknolojisinde önemli bir konumda bulunuyor. Bu konumunu gelecek hedefleriyle birleştiren marka, ihracat oranlarını artırarak ülkeye hatırı sayılır bir döviz girdisi sağlamayı amaçlıyor.

RAMAZAN’DA DEPREM BÖLGESİNE EL UZATACAK

Deniz Feneri Derneği, Ramazan ayı boyunca depremden en çok etkilenen iller arasında olan Hatay ve Adıyaman’da 30 gün boyunca 1000’er kişilik iftar çadırları ile aktif görev yapacak. Bu illerde aynı zamanda Ramazan ayı boyunca 2.000 kişilik sahur paketleri sahiplerine ulaştırılacak. Aynı zamanda çocuklar için hazırlanmış 1.000 adet hediye paketi de bölgede dağıtılacak.

GAZZE’YE OMUZ VERDİ

150 günü aşkın süredir zor günler yaşayan Gazze’ye de desteğini aralıksız olarak sürdüren Deniz Feneri, bölgeye hayırseverlerin bağışlarını ulaştırıyor. Ramazan ayında da Gazze için başlatılan projelere bir yenisi eklendi. Deniz Feneri Derneği Gazze için; Bir Kişiye İftar Yemeği, Gıda Kolisi, Bir Çuval Un, Temizlik Seti, 6 Kişilik Çadır, Battaniye, Nakdi Yardım projeleri sürdürüyor. Aynı zamanda Türkiye’de yaşayan Gazzeli öğrenciler için iftar sofraları kuruyor ve eğitim süreçlerine destek sağlıyor.

DÜNYANIN DÖRT BİR YANINA UMUT OLUYOR

Dernek, Avrupa, Asya ve Afrika’da bağışlarıı ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya devam ediyor. 3 kıta ve Bosna Hersek’te aktif çalışmalarını hız kesmeden sürdüren Deniz Feneri Derneği, Ramazan ayı boyunca Afrika’da gıda paketi dağıtımlarına devam edecek. Bununla birlikte her Ramazan olduğu gibi yetimler için iftar sofraları kurulacak, zekât ve fitre yardımları dağıtılacak, bayramlık kıyafet ve hediyeler sahiplerine ulaştırılmaya devam edilecek. Ramazan ayı boyunca Afganistan, Bangladeş, Benin, Bosna Hersek, Burkina Faso, Çad, Endonezya, Etiyopya, Gana, Kamerun, Lübnan, Mali, Nijerya, Sıerra Leone, Somali, Sri Lanka, Tanzanya, Tayland, Togo, Suriye ve Yemen olmak üzere dünyanın dört bir yanında iyiliğin ışığı altında insanları toplayacak.

Nehirden denize özgür Filistin olsun: Ramazan Gazze’ye umut olsun

Sukkar Şeker çiftçinin yanında

Başkent Washington'a yarım saatlik mesafedeki Amerika Diyanet Merkezinde (DCA) farklı milletlerden yüzlerce Müslüman bir araya geldi.

Maryland eyaletinde bulunan ve ABD'nin en büyük camilerinden birine ev sahipliği yapan merkezde bayram namazı için birlikte saf tutan inananlar, namazın ardından birbiriyle bayramlaştı.

Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Hasan Murat Mercan da burada Türk ve farklı milletlerden Müslümanlarla bayramlaştı.

New York eyaletinin Bronx bölgesindeki bir park da bayram namazı için bir araya gelen binlerce Müslümanın kendi kültürlerini temsil eden farklı kıyafetleri ve seccadeleriyle renkli görüntülere sahne oldu.

New Jersey eyaletinde yoğun olarak yaşayan Türk ve Müslüman toplumunun üyeleri, Cliffside Park'taki Bergen Diyanet Cami ve Kültür Merkezi'nde bayram namazını kıldı, dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar için dua etti.

Rusya'da Müslümanlar Bayram namazında camilere sığmadı

Dünyanın dört bir yanında Bayram namazı eda edildi

Camiler doldu taştı: Yurdun dört bir yanında milyonlarca kişi bayram namazında buluştu

Ramazan Kudüs'te yaşanır

Hırka-i Şerif’e ziyaretçi akını

Eski bayramlar gibi olmaz

Malatya'da AFAD koordinasyonundaki Teknokent Geçici Konaklama Merkezi'ndeki konteynerlerde kalan yaşlılardan 83 yaşındaki İbrahim Keser, eşi ve bir kızıyla konteynerde yaşadığını söyledi. Diğer iki evladından birinin İstanbul'da, diğerinin Malatya'da yaşadığını ve 6 torunu olduğunu belirten Keser, "Depremden sonra hısım ve akrabalar dağıldı, her birimiz farklı yerlerdeyiz. Çocuklar ve torunlar kısmet olursa bayramlaşmaya bu konteyner kente gelecek. Elimizden geldiğince, gücümüzün yettiği ölçüde onlara çeşitli ikramlarda bulunacak, ağırlayacağız." diye konuştu. Eşiyle konteynerde kalan 62 yaşındaki Bayram Akbal, Malatya'daki farklı mahallerde yaşayan 5 çocuğu ile 6 torunu bulunduğunu söyledi. Akbal, "Bayramda hepsi buraya gelip elimi öpecekler. Biz de Allah ne verirse onlara ikram edeceğiz ama burada eski bayramlar gibi olmaz" ifadelerini kullandı. Depremzede 72 yaşındaki Alaaddin Bülbül, evinin ağır hasarlı olduğunu ve yaklaşık bir aydır eşiyle konteyner kentte yaşadığını söyledi. Bülbül, 6 evlat ve 21 torun sahibi olduğunu belirterek, şunları kaydetti: "Hasarlı olan evimiz bahçeliydi, her şeyimiz vardı. Eşim, torunlarıma baklavalar açardı, sütlaçlar yapardı. Anneannelerinin yemeklerini beğenerek yerlerdi. Bu bayram buradayız. Bu bayramda ikramları çocuklar ile torunlar getirecek. Biz de elimizden gelince ikramlar yapacağız."

Bayramlıklarına kavuştular

Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, halk eğitimi merkezleri ve olgunlaşma enstitülerince deprem bölgesindeki çocuklar için üretilen bayramlık hediyelerin 12 bin çocuğa ulaştırıldığını söyledi.

Ümraniye Belediyesi'nden depremzede çocuklara bayram bisikleti

Depremzedelere çifte bayram: Nurdağı'nda inşa edilen köy evlerinde yaşam başlayacak

Sabah uyandık, o mahmurluk içinde gözlerimizi zorla açarken, arkaya doğru gerinirken, narkozdan uyanır gibi melül bakışlarla etrafı seyrederken dudaklarımızdan dökülür: “Bizi ölüm (benzeri bir hal olan uykuya daldırdıktan)den sonra tekrar hayat veren Allah’a hamdolsun! Zaten dönüşümüz de O’nadır.” (Buhârî, Deavât 7-8, 15, Müslim, Zikir, 59)

Her bir uzvumuzu yerli yerinde gördük ya hemen gönlümüzden dökülecek hamdimiz dilimize:

“Biriniz, azâlarının her birine sadaka vermesi gerekir bir vaziyette sabahlar. Her tesbîh (sübhânallâh) bir sadakadır; her tahmîd (elhamdülillâh) bir sadakadır; her tehlîl (lâ ilâhe illâllâh) bir sadakadır; her tekbîr (Allâhü ekber) bir sadakadır. Mârûfu (iyiliği) emretmek bir sadakadır; münkerden (kötülükten) alıkoymak bir sadakadır. Kılınacak olan iki rek’at duhâ (kuşluk) namazı, işte bütün bunların yerini tutar.” (Müslim, Salâtü’l-Müsâfirîn, 81)

Evet yeniden dirildik adeta. Dünyayla tüm irtibatımız kopmuştu. Olan biten hiçbir şeyden haberdar olmuyorduk. Uyandık; elimiz tutuyor, ayağımız yürüyor, gözlerimiz görüyor, kulağımız işitiyor, iç organlarımız bizden habersiz/izinsiz çalışıyor. Elhamdülillah.

İnsanız, Müslümanız, Rabbimizden haberdarız.

Gülün kokusunu, biberin acısını, balın tatlılığını, envai çeşit sebze ve meyvenin tadını, lezzetini hissediyoruz.

Elhamdülillah…

***

Tahmid ayı ramazan; Allah’a hamd etme, Allah’ı övme, Allah’a şükretme ayı…

Çokluk mânası ifade eden tahmîd Allah’a tekrar tekrar, sürekli, bıkmadan usanmadan, ihmal etmeden, aksatmadan hamdedilmesini belirtir.

Hamd ayı Ramazan; “İyilik, güzellik, üstünlük ve erdemlilikle niteleme, övme” ayı.

“Hamîd” olan, “İyilik, güzellik ve erdemlilikle niteleyip övdüğümüz” Allah’ın bize özel ikramı…

***

Şükür ve hamd, kardeş iki kelime.

Şükür, bize yapılan bir iyilik, hürmet, ikram, maddi veya manevi bir destek sonrası karşılık verme, teşekkürde bulunmadır. Allaha şükür ederiz ve aynı anlamda kullara teşekkür ederiz.

Hamd ise verdiği nimetler çerçevesinde veya bu nimetleri hiç düşünmeden, hatırlamadan, böyle bir şartı aramadan, yaratıcılığı, ilahlığı ve rabliğinden dolayı yüce Allah'a olan sena ve hamdimizdir.

Hamd sadece Allah’a mahsustur; kullara hamdedilmez.

Şükür de Allah’a mahsustur; kullara teşekkür edilir.

***

Hamd günlük hayatımızın, ibadetler dünyamızın vazgeçilmez bir kavramıdır.

Kur'an'ın ilk suresi olan Fatiha da Allah’a hamd ile başlamaktadır. “Elhamdü lillâhi rabbi’l-âlemîn: Âlemlerin Rabb'i, yaratıcısı, mutlak yöneticisi olan Allah’a hamdolsun.”

Dualarımıza hamd ile başlarız.

Cuma hutbelerinde de hamd ile başlarız.

Namazda ve tüm ibadetlerde hamd kelimesini sıkça kullanırız.

Tüm hayırlı ve güzel işlerimize başlarken Allah’a hamd eder, Efendimiz Aleyhisselama selat ve selam ederiz.

Zikir ve dualara hamd cümlesiyle başlarız.

Yemeğe Allah’ın adıyla başlar ve ona hamd ile bitiririz.

Aksırdıktan sonra Allah’a hamd ederiz.

Konuşmalara, güzel işlere, İslâmî eserlerin önsözlerinde, besmele ve hamdele oluşturur.

Cennet ehlinin dualarının da “El-hamdü lillâhi rabbi’l-âlemîn” cümlesiyle sona erdiği bildirilmektedir. (Yûnus 10/10).

Kıyamet gününde “livâü’l-hamd: hamd sancağı” altında bulunmayı temenni ederiz.

Peygamber Efendimize verilecek yüce, övgüye layık bir derece olan “makâm-ı mahmûd”a vurgu yapar, Efendimiz Aleyhisselama komşu olmayı murad ederiz.

***

Ey Allah’ım, ey Rabbim, tümd ve övgüler sanadır.

Her türlü yücelikler sanadır.

Gökler dolusu, yerler dolusu övgüler sanadır.

Kâinatta ve bildiğimiz, bilemediğimiz tüm varlık âlemindeki yarattıkların sayısınca sana hamdolsun.

Hamd sana, şükür sana, medih sana, senâ sana, teşekkürler sana olsun ey yüce Rabbim…

Adana: 06.27

Adıyaman: 06.15

Afyonkarahisar: 06.45

Ağrı: 05.54

Aksaray: 06.31

Amasya: 06.22

Ankara: 06.34

Antalya: 06.46

Ardahan: 05.54

Artvin: 05.57

Aydın: 06.56

Balıkesir: 06.55

Bartın: 06.35

Batman: 06.03

Bayburt: 06.05

Bilecik: 06.46

Bingöl: 06.05

Bitlis: 05.59

Bolu: 06.39

Burdur: 06.47

Bursa: 06.49

Çanakkale: 07.00

Çankırı: 06.31

Çorum: 06.25

Denizli: 06.52

Diyarbakır: 06.07

Düzce: 06.40

Edirne: 06.58

Elazığ: 06.10

Erzincan: 06.08

Erzurum: 06.01

Eskişehir: 06.44

Gaziantep: 06.19

Giresun: 06.11

Gümüşhane: 06.07

Hakkari: 05.53

Hatay: 06.25

Iğdır: 05.50

Isparta: 06.46

İstanbul: 06.49

İzmir: 06.59

Kahramanmaraş: 06.20

Karabük: 06.34

Karaman: 06.36

Kars: 05.53

Kastamonu: 06.29

Kayseri: 06.25

Kilis: 06.21

Kırıkkale: 06.32

Kırklareli: 06.55

Kırşehir: 06.30

Kocaeli: 06.45

Konya: 06.38

Kütahya: 06.46

Malatya: 06.14

Manisa: 06.57

Mardin: 06.05

Mersin: 06.30

Muğla: 06.55

Muş: 06.01

Nevşehir: 06.28

Niğde: 06.29

Ordu: 06.13

Osmaniye: 06.24

Rize: 06.03

Sakarya: 06.43

Samsun: 06.19

Şanlıurfa: 06.13

Siirt: 06.00

Sinop: 06.23

Şırnak: 05.58

Sivas: 06.18

Tekirdağ: 06.55

Tokat: 06.19

Trabzon: 06.06

Tunceli: 06.08

Uşak: 06.49

Van: 05.54

Yalova: 06.48

Yozgat: 06.27

Zonguldak: 06.37

Lefkoşa:06.37

Berlin:06.37

Londra:06.32

Saraybosna: 06.28

Her Ramazan vesilesiyle çocukluk dönemim gözlerimin önüne gelir. Beş erkek, bir kız kardeştik. Kur’an ve sünnete son derece bağlı iyi birer Müslüman olan anamın ve babamın kanatları altında büyüdük. Anam, babam inşaatlara çalışmaya giderken elinden geldiğince bizimle ilgilenir, özellikle namazımız üzerinde çok dururdu. Elli beş metrekarelik çatı katında altı çocuk birden evde olduğumuzda, anamın annesinden emdiği süt burnundan gelirdi. Ve bu her gün olurdu. Tam anlamıyla canından bezdirirdik anacığımızı. Ama yine de, namaz vakti geldi mi hepimizi sırasıyla banyoya sokardı, abdest almamız için.

Sağlıklı olduğu günlerinde hastalık dışında bir kez evde namaz kıldığını görmediğim, sabah namazı da dahil cemaate koşmaya çok önem veren babam, evde olduğunda bizleri küçük yaşlardan itibaren camiye götürmeye gayret ederdi. Annem de teravihlere gelirdi. Babamın, bizleri peşine takarak caminin yoluna düşürmesi hâlâ gözlerimin önündedir. Camiye her gidişimde bunu hatırlarım. Bu dönemler namaz sevgisini, Allah’a kulluk etmenin hazzını, ailece birlikte ibadet etmenin sıcaklığını tattığımız dönemlerdi. Ve o günler, her türlü muzipliği ve yaramazlığı da içinde barındırıyordu.

DOKSAN DOKUZLUĞUN TANELERİ

İstanbul Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii’nin bayanlar kısmının önünde perde çekiliydi. Böylece erkek cemaatle hanımlar birbirlerini görmezlerdi. Çoğu kez bayanların namaz kıldığı yer boş olurdu. Babam bizleri namaza erkenden götürdüğünde kadınların namaz kıldığı bu yere girerdik. İpini çözüp misket oynadığımız doksan dokuzluk bir tespihimiz vardı. Namaza kadar perdenin arkasında tespih taneleriyle misket oynar, sonra bunları halının altına saklardık, bir sonraki namaza kadar. Yolum bu camiye düştüğünde, bayanların namaz kıldığı (şimdilerde erkeklere tahsis edilmiş) o yere doğru bir bakar, ifadeden yoksun olduğum bir hüzne kapılırım.

Farzda hepimiz yan yana durur, birbirimizi iteklerdik. Edâ esnasında da karşılıklı kaçamak hareketler yapardık. Babam birbirimizi dürtüp namazı doğru düzgün kılmadığımız için bazen bizleri caminin içine serpiştirir, bir ikimizi yanına alırdı. Yaşlılardan yediğimiz fırçalar da az değildi. Zira namaz aralarında mutlaka konuşurduk. Hele selam esnasında yaptığımız bir şey vardı ki, şu an bile gülüyorum: Sola selam verilirken, en soldaki sola dönmez, kendisine dönen kardeşlerine dil uzatırdı. Kopardık gülmekten, peşinden de amcalardan fırça.

Müezzin “alâ rasûlinâ Muhammedin salavât” dediğinde, ön tarafta demirlere asılı duran tespihlere koşar, bunları cemaata dağıtmaya başlardık. Sonrasında da toplayıp yerine koyardık. Doğrusu bu yaptığımızdan büyük keyif alırdık, çünkü önemli bir iş yapıyorduk. Bazen herkese ulaştırabilmek için, yanlarına varmadan uzaktan tespih attığımız olurdu, tâ ki emekli astsubay Hayrullah Ergüney amca uyarana kadar. “Bunlarla Allah’ı zikrediyoruz oğlum, böyle atmak saygısızlık oluyor” dedi bir gün. Ondan sonra tespih atma işini bıraktık, elden hizmete başladık. Herkesin yanına varıp tespihleri bizzat verir olduk.

MÜEZZİN MAHFİLİ

Camide namaz kılmaktan en zevk aldığımız yer müezzinlerin bulunduğu arkadaki mahfildi. Camiye sürekli gittiğimiz için, Mustafa ve Hasan Hocalar bizleri kendi evlatları gibi kabullenmişlerdi. Bazen müezzinliğin kamet kısmını bize yaptırırlardı. Namazlardan sonra huvellâhullezî’yi okuduğumuz da olurdu. İbadet sonrası bir müddet onlarla oturur, ikram ettikleri şeker ve lokumları yerdik. Zira cami merkezî bir yerde olduğundan sürekli mevlüd okunur, her zaman için mevlüd şekeri ve lokum bulunurdu. Caminin önündeki panoya mevlüd ilanları yazılır, bazen de sırf şeker almak için mevlüdlere katılırdık. Çocukluk işte, şekerlerin dağıtılacağı zamanı dört gözle beklerdik.

Bazen minarede ezan okudukları yere müezzinlerle birlikte çıkar, hayranlıkla ezan okumalarını seyrederdik. Bazen de sesi oldukça güzel olan babama eşlik eder, ezan okumasına şahitlik ederdik.

AYI YOGİ İLE NAMAZ ARASINDA KALIŞIM

Evimizde televizyon yoktu. Bu yüzden büyük bir açlık hisseder, televizyon seyretme imkanı bulduğumuzda adeta kendimizden geçer, ne çıkarsa seyrederdik. Yetmişli yıllardan bahsediyorum. Sadece devletin siyah beyaz tek kanalının olduğu günlerden. Mihrimah Sultan Camii’nin bahçesinin altında, camii müştemilatı içinde bir çay ocağı vardı. Babam bazen bizleri namazdan yarım saat önce bu çay ocağına götürür, televizyona bakar, birer çay içerdik. Bu arada babam, cami cemaati olan arkadaşlarıyla sohbet ederdi. Hiç unutmuyorum, bir akşam namazı öncesinde yine bu çay ocağına gittik. Babam arkadaşlarıyla oturup çay içiyor, ben ise yer olmadığından ayakta dikilmiş televizyon seyrediyordum. Kendimden geçmiştim, zira televizyonda Ayı Yogi çizgi filmi oynuyordu. Tam bu esnada akşam ezanı okunmaya başladı. Babam “Hadi camiye” deyip önden çıktı. Fakat ben televizyon seyretmeye o kadar dalmışım ki, namaz bitmiş, cemaat geri gelmiş ve ben hâlâ aynı yerindeydim.

Babamın bir huyu vardı, mutlaka camide bizi arardı, içeri girdik mi girmedik mi diye. Onun namaza durduğu yer ise her zaman aynıydı: Minberin sağ tarafı. İşte ben televizyona dalmışken birden sol omzuma bir el değdi. Gelen babamdı. Ondan oldukça korkardık. Bana “Namazı kıldın mı?” diye sordu. Ben de çocukça ve anlık bir refleksle “Kıldım” diye cevap verdim. Babam kılmadığımı elbette biliyordu. Büyük ihtimalle, caminin içinde olup olmadığımı kontrol etmişti. Ve çay ocağında aynı yerde duruşumdan, camiye gitmediğim belliydi. Bana sordu: “Caminin neresindeydin?”. Onun her zaman durduğu yeri bildiğimden “Sol tarafta, önde köşedeydim” dedim. Babamın bulunduğu yerden, yani minberin arkasından beni görmesi imkansızdı. “Peki” dedi. “Kameti kim getirdi?” Ben “Hasan Hoca” dedim. Burası da tutmuştu. “Namazı kim kıldırdı?” dedi. “Sami Hoca” dedim. Bu da tutmuştu. “Namazdan sonra müezzinliği kim yaptı?” sorusuna “Mustafa Hoca” deyince, bana tek cümle söyledi: “Eve git, akşam namazını kıl, beni bekle.”

Eve gittim, namazı kıldım. Bu arada yatsı okundu. Korkuyla babamın gelmesini bekliyorum. Ve nihayet babam namazını kılıp hatmesini yaptıktan sonra geldi. İçeri girdikten sonra yalan söylemenin cezasını lâyıkıyla (!) ödetti. Şimdi diyorum ki, iyi ki de yaptı. Zira onun derdi bize namazı sevdirmek ve iyi birer insan olmamızı sağlamaktı. Yönteminde sorunlar vardı belki ancak, o kendi yolunun en doğru yol olduğuna inanıyordu ve samimiydi de. Hem hangimiz çocuklarının eğitiminde hatalar yapmıyor ki?

SAKAL-I ŞERİF ZİYARETLERİ

Ramazan ayında bazı camilerde sakal-ı şerîf ziyaretleri olur. Müminler salavâtlar eşliğinde sıraya geçerek Allah Rasûlü’nün sakalının bir telini ziyaret ederler. Bu esnada camide muazzam derecede manevî bir atmosfer oluşur. Kubbe salâtlarla çınlarken, insanların gözlerinden, Allah Rasûlü’ne ait bir şeyi ziyaret etmenin heyecanı ile yaşlar boşalır. Sanki Rasûlullah oradaymış gibi herkesi bir titreme alır.

İşte böylesi Ramazanlardan biriydi. Hiç unutmuyorum, Kadir Gecesi’ydi. Draman’a yakın Kefevî Camii’ndeyiz. Çok muttaki ve iyi bir mümin olan imamı Hüseyin Hoca teravihi hatimle kıldırıyordu. O Ramazan babamın zorlamasıyla teravihleri burada kıldık. İşte o gece dualar eşliğinde Hz. Peygamber’in sakal-ı şerîfinin bulunduğu sanduka getirildi. Cemaatte bir heyecan oluştu ki, sormayın. Tekbirler getirilmeye, dualar okunmaya başladı. Sonra hep birlikte demeye başladık: “Allâhumme salli alâ seyyidinâ Muhammed’in nebiyyi’l-ummiyyi ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.” Bu esnada sanduka açıldı. İçinden, örtülere sarılmış bir bohça çıkarıldı. Örtünün altından bir başka yeşil örtü… Derken sonunda cam içinde muhafaza edilen sakal-ı şerîf belirdi. Caminin imamı onu eline aldı. Gözlerinden yaşlar boşanarak öptü, öptü, sonra alnına götürdü. Ardından müminler sırayla sakal-ı şerîfi ziyaret etmeye başladılar. Ya rabbi şu milletteki peygamber sevgisi ne muazzam bir şeydi. Cami adeta salavâttan yıkılıyordu. Biz çocuğuz tabii. Sıraya bir yerden ilişiverdik. Bu arada gözlerim babamda. O ne yapıyor diye? Peygamber sevgisiyle kendini adeta kaybetmişti. Bir yandan salavât getiriyor, diğer taraftan gözlerinden boşalan yaşları silmeye çalışıyordu. Gördüğüm bu manzara hayat boyu unutmayacağım bir tabloydu. İnsanımızın yüreğinde var olan coşkun peygamber sevgisinin bir göstergesiydi babamda gördüğüm. Böyle bir babanın içten Müslümanlığının çocukları üzerindeki etkisini varın siz hesap edin. Biz ne kadarını yapabiliyoruz şimdilerde? Vereceğim cevap hiçbirimizi memnun etmeyeceğinden, bu bahse girmeyeceğim.

RAMAZAN BEREKETİ

Mihrimah Sultan Camii’nde namazlardan sonra pek çok dilenci olurdu. Özellikle de teravihlerin ardından camiinin merdivenleri erkek, kadın, çocuk dilencilerle dolardı. Dilenciler yüzünden, cemaatin merdivenlerden inerek cami dışına çıkması zorlaşırdı. İşte bu teravihlerden birini eda ettikten sonra caminin çıkış merdivenlerinin başında babamı ve kardeşlerimi beklemeye başladım. Dilenciler de peşi sıra yanımdan aşağı sıralanmışlardı. Sağ elim de hafif kıvrık yani yarım avuç vaziyetinde. Birden avucumun içinde bir şey hissettim. Yan gözle bakınca içine demir para atıldığını gördüm. Dilenci sanılmıştım. Durum acayip hoşuma gitti. Anında elimi açık vaziyete getirdim. Paralar birikmeye başladı. Bu esnada korkuyla hem babamı hem de mahalledeki komşuları takip ediyorum, durum anlaşılmasın diye. Rakamı hatırlamıyorum elbette ancak müthiş bir para yapmıştım. Mihrimah Sultan Camii’ne girmek için merdivenlerin başına geldiğimde unutamadığım olaydır bu. Bir tatlı cami hatırası.

HATIRALARIN GÖLGESİNDE KALAN GEÇMİŞ GÜNLER

Babamın bana yazdırıp duvara astırdığı “Dikkat! Namazını kıldın mı?” tabelasını, anamın Ramazanlarda yaptığı şerbetli Şambaba tatlılarını sahurda iştahla yiyişimizi, sabah namazını hızlıca kılıp kendimizi yatağa atışımızı ve diğerlerini anlatmak sizleri yorabilir. Ne diyeyim, hayırlısıyla bir sonraki Ramazan’a erişmek dua ve temennisiyle hayırlı bayramlar diliyorum.

Gıda ve yemle ilgili faaliyet gösteren üretim, satış ve tüketim yerlerine yönelik denetim ve kontroller ramazan ayında artırıldı.

Denetimlerde 81 il müdürlüğü ve bağlı ilçe müdürlüklerinden 7 bin 570 kontrol personeli görev aldı.

Ekipler, rutin denetim programlarına ek olarak ramazan nedeniyle üretim, toplu tüketim ve satış yerlerine yönelik gıda denetimlerini sıklaştırdı.

Bu kapsamda, ekmek ve ekmek çeşitleri üretim yerlerinde 7 bin 435, unlu ürünler üretim ve satış yerlerinde 15 bin 79, şekerleme üretim ve satış yerlerinde 1639, pastacılık ürünleri üreten iş yerlerinde 6 bin 677, toplu tüketim ve satış yerlerinde ise 153 bin 881 olmak üzere Türkiye genelinde 184 bin 711 denetim yapıldı.

Denetimler sonucunda 1158 idari para cezası uygulandı, 4 iş yeri için ise savcılığa suç duyurusunda bulunuldu. Bu cezalar, ağırlıklı olarak bozulmuş, son tüketim tarihi geçmiş ürünler, kayıt yaptırmadan faaliyette bulunan işletmeler, hijyen kurallarına aykırılık ve Türk Gıda Kodeksi'ne uygunsuzluk gibi nedenlerle uygulandı.

Ekipler, Ramazan Bayramı'nın yaklaşmasıyla, şeker ve şekerli mamuller, pastacılık ürünleri, unlu mamuller, tatlı üretim ve satış yerleri başta olmak üzere gıda iş yerlerine yönelik denetimleri artırdı.

Tüketiciler, gıdayla ilgili ihbar ve şikayetleri için 7 gün 24 saat aralıksız hizmet veren "Alo 174 Gıda Hattı"na ve Whatsapp Gıda İhbar Hattı'na (0 501 174 0 174) veya bulundukları illerdeki il Tarım ve Orman müdürlüklerine başvurulabiliyor.

Japonya'da Müslümanlar ramazan heyecanını Tokyo Camisi'nde yaşadı

"Hassasiyetle takip ediyoruz"

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, güvenilir gıdaya erişimi, en temel insan haklarından birisi olarak gördüklerini bildirdi.

Bu konuyu hassasiyetle takip ettiklerini ve vatandaşların kaliteli, sağlıklı, güvenilir gıdayla beslenmesi için yoğun çaba gösterdiklerini belirten Kirişci, şunları kaydetti:

"Ekiplerimizin gıda denetimleri yıl boyu 81 ilde aralıksız sürüyor. Ramazan ayının ve bayramın önemine binaen de denetimleri artırdık. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğümüzün ALO 174 Gıda Hattı, değerli vatandaşlarımızın gıdayla ilgili ihbar ve şikayetlerini en kısa sürede sonuçlandırmak için çalışıyor. Hiç şüphesiz en iyi denetçi tüketicinin kendisidir. Tüketicilerimiz bu sürece ne kadar dahil olursa sonuç almak daha kolaylaşıyor. Vatandaşımızın sağlığıyla oynayanlara göz açtırmıyoruz, açtırmayacağız."

Ramazan Bayramı tatilinde oraya büyük ilgi: Dolup taşacak İstanbul Havalimanı'nda bayram yoğunluğu başladı

İçinde bulunduğumuz ay, idrak ettiğimiz Kadir Gecesi, kurtuluş reçetemiz Kur’an-ı Kerim’in Efendimiz Aleyhisselâm ile buluştuğu mevsimdir.

Milyonlar, belki de milyarlarca seneden bu yana Rabbimiz'in takdir ettiği ayetler Levh-i Mahfuz’dan Beyt-İ Ma’mur’a, oradan dünya semasına ve oradan da Hira Nur mağarasına, oradan Muhammed’ül Emin’e, oradan da mümin gönüllere indirilmiştir.

İnzal ayı, tenzil ayı…

İnzal; levh-i mahfûzdan Ramazan ayında ve mübarek bir gecede, Kadir Gecesi'nde toplu olarak indirilmesidir. (Bakara 2/185; Duhân 44/2-3; Kadr 97/1) Bu indirilişin nereye yapıldığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Bir rivayette, bu yerin dünya seması ve “Beytülizze” olduğu ifade edilir (Hâkim, II, 222-223; ayrıca bk. Nesâî, 205, 341).

Kur’an dünya semasına bir defada indi.

Tenzil, ilâhî kitapların, özellikle de Kur’an’ın Allah katından gelişini ifade eder.

Tenzil de Kur’an-ı Kerim’in ayet ayet, sure sure yeri ve zamanı gelince, tedricen, Cebrail Aleyhisselam tarafından Peygamber Efendimiz'e indirilmesidir. Kur’ân-ı Kerîm Cebrâil’e ve dolayısıyla Hz. Peygamber’e intikal etmeden önce mahiyeti bilinmeyen levh-i mahfûzda yerini almıştır (Burûc 85/21-22).

***

Kur'an-ı Kerim, Allah Resulü'ne Kadir Gecesi indirildi. Asırlardır insanlığın beklediği ezeli ve ebedi hakikatler, insanlar ile buluştu. Her türlü cahiliye anlayışı, şirk, küfür, ahlaksızlık yerle bir oldu. Karanlıkta debelenen zihinlerin aydınlanma vakti geldi. Masum çocukların hayatta kalma fırsatı doğdu. Haksızlık, adaletsizlik, zorbalık, fuhşiyat, Kur'an güneşi karşısında erimeye başladı.

Kadir Gecesi'nde başlayan bu süreç Efendimiz Aleyhisselam’ın vefatına kadar devam etti. Din kemale erdi, Efendimiz Aleyhisselam da bu dünyadan ayrıldı.

Kur'an-ı Kerim birden/toptan değil de bölüm bölüm indirildi. Bu soruyu müşrikler de bir bahane çerçevesinde sormuşlardır. Bunun elbette pek çok hikmeti vardır.

Ayetleri Allah Resulü'nün zihnine ve anlayışına kavratma hikmetiyle. “Biz onu senin zihnine ve anlayışına iyice yerleştirmek için parça parça indirdik ve onu tane tane ayırarak okuduk” (Furkān 25/32).

İnsanlar bölüm bölüm, kısa kısa, önemli mesajları özümseyerek kavrasınlar hikmetiyle. “Biz Kur’an’ı insanlara dura dura okuyasın diye âyet âyet, sûre sûre ayırdık ve onu peyderpey indirdik” (İsrâ 17/106).

İnsanların İslâm’a yavaş yavaş ısındırılması hikmetiyle. Tüm emir ve yasaklar aynı anda indirildiğinde insanların bu ahkâmı uygulamalarında zorluk yaşanabilirdi.

Ayet ve sureler bazen bir olay, hadise, bazen bir kişinin sorusu veya yaşadığı bir durum sonucu, bazen de hiçbir hal olmadan nazil olmuştur. Ayet ve surelerin iniş sebebine de sebâb-ı nüzul diyoruz.

***

“Biz o (Kur’ân)nu Kadir Gecesi'nde indirdik. Kadir Gecesi'nin ne olduğunu sen nereden bileceksin? Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır. Melekler ve Ruh (Cebrail) o gece Rablerinin izniyle, her iş için inerler. O gece, tanyeri ağarıncaya kadar süren bir selâmettir.” (Kadir Sûresi, 97/5)

Kadr kelimesi “hüküm, şeref, güç, yücelik” anlamına gelir. “Leyletü’l-Kadr: Kadir Gecesi” şeklinde Kur’ân-ı Kerîm’in indirildiği gecenin adı olarak kullanılır. Bu gece, içinde Kadir Gecesi'nin bulunmadığı bin aydan daha hayırlıdır.

Bu gecenin hayrı Kur’an’ı Kerim’den ve yine bu gece yapılan hayırlı amellerden gelmektedir. Kur’an’ın Ramazan ayında (el-Bakara 2/185) indirilmiştir.

Bin sayısı bizatihi sayısal bir anlamda olabileceği gibi, çokluktan kinaye de olabilir. Bin ay ortalama bir insan ömrüne denk gelmektedir. Bu anlamda şöyle yorumlanabilir: Bu geceyi hakkıyla ihya eden, faziletinden yararlanan kişi bir ömre bedel ecir kazanmış olur. En doğrusunu Allah bilir.

Kadir Gecesi'nin ne zaman olduğu hususu farklı rivayetler üzerinden değerlendirilmektedir.

Ramazan ayında olduğu kesin. Ramazan'ı tamamen ihya eden zaten bu lütfa mazhar olur. Son on gününde, on günün de tekli gecelerinde olduğuna dair rivayetler de bulunmaktadır. Eğer Rabbimiz dileseydi bize bildirirdi. Öyleyse her geceyi Kadir bilip ona göre Rabb'imizle bir bağ kurmamız, ona yönelmemiz, af ve mağfiret dilememiz, ihlasla salih ameller işlememiz gerekiyor.

“Olundu âleme müjde / Getirir âlemi vecde / Ağaçlar ediyor secde / Mübârek Kadir Gecesi // Cümle âlem mesrûr olur / Hep günahlar mağfûr olur / Cümle yer gök pürnûr olur / Mübârek Kadir Gecesi.”

***

“İnanarak ve mükâfatını Allah’tan bekleyerek Kadir Gecesi'ni ihyâ edenlerin geçmiş günahları affedilecektir.” (Buhârî, “Fażlü leyleti’l-Kadr”, 1; Müslim, “Şalâtü’l-müsâfirîn”, 175-176).

Bu geceye inanacağız. Bu gece çok ibadet edeceğiz, istiğfarda bulunacağız, Kur'an okuyacağız, dualar edeceğiz, infakta bulunacağız.

Enderunlu Vâsıf ne güzel ifade etmiş:

“Bil kadrini zîrâ ki bu şehrin şeb-i Kadr’i/ Bîşek sebeb-i mağfiret-i âlemiyandır”

Allah Resulü Ramazan'ın son on gününde itikâfa girerek daha çok ibadet ve tefekkür ederdi.

Kadir Gecesi ve günü çokça yapmamız gereken duamız:

“Allâhumme inneke afuvvun, tuhibbu’l afve fa’fu annî: Allah’ım! Sen affedicisin, affı seversin, beni de affet!” (Tirmizî, “Da'avât”, 84; İbn Mâce, “Du'â'”, 5).

Teşekkür ayı Ramazan

Hz. Peygamber zamanında İslam’ı kabul edenlerin büyük çoğunluğunun Allah’ın kitabını okumak suretiyle Müslüman olduklarını söylememiz çok zordur. Zira okuma yazma oranının son derece sınırlı olduğu bir coğrafyada insanların ellerine mushaf parçalarını alarak rabbimizin emirlerini okuduklarını ve bundan etkilenerek son hak dini benimsediklerini söylemek oldukça iddialı bir söz olur. Ashab, ayet metinlerini yazmak için okur-yazar olan kişiler keza yazacak malzeme bulmakta zorlanırken, İslam’a davet edilen kimselerin ayetleri yazılı metinlerden okumak suretiyle din ile yüzleşmelerini beklemek hayal olur.

Bunu derken, Arabistan yarımadasında İslam, mushaf bir kenara bırakılarak yayılmıştır demiyoruz elbette. Öncelikle Müslümanlar rabbin buyrukları ile son elçinin öğretilerini anlatarak insanları İslam’a davet etmişlerdir. Bu bir gerçektir. Onlar muhteşem çabalarında ezberlerinde olan ayetleri muhatap kitlelere okuyarak son kitaptan nakille yaratıcının ne istediğini aktarmışlardır. Dolayısıyla tebliğ Kur’an ve hadislerin gölgesinde yapılmıştır. İslam’ın nasıl bir din olduğu, emirlerin ve yasakların neler olduğu, insanlığa ne vaat ettiği bu iki temel dayanak ile yürütülmüştür. Ancak Kur’an okuma kursları düzenlenmesi veya ayetlerin çoğaltılarak insanlara dağıtılması gibi bir faaliyet söz konusu değildi. İslam tebliğcileri gittikleri yerlerde buyrukları okumuşlar veya muhtevalarını aktarmışlar, ardından insanların kabul etmesini beklemişlerdir.

Tabloya baktığımızda gördüğümüz husus, sözlü anlatımın ağırlığa sahip olduğu, insanların büyük kısmının da namazlarını eda etmek için ihtiyaç duydukları miktarı ağızdan ezberledikleridir. Tüm bunların yanında okur-yazar olup da Hz. Peygamber’in yakınında yer alan bir kısım ashabın Allah’ın buyruklarını yazdıkları veya yazılı sayfaları edinerek ezberledikleri gerçeği de unutulmamalıdır. Bununla birlikte İslam’ın buyrukları toplumun kalbine sözlü anlatım veya ezbere okuma ile aktarılmaktaydı. Bu inkâr edilemez bir hakikattir.

Böylesi bir atmosferde İslam’ın çok kısa bir sürede gönüllerde yer edinmesinde temel etkenler nelerdi diye bir soru sorulacak olursa, bunun iki şıklı bir cevabı vardır: a) Dünyaya çok farklı bir hayat nizamı vaat eden Kur’an ve Peygamber buyruklarının insanları etkilemesi, gelecek günlerin çok daha güzel olacağına yönelik olarak oluşan kuvvetli inanç. b) İslam’ı yaşamlarıyla tebliğ eden güzel kulların sergiledikleri örneklikle bulundukları çevrelerde müspet etki oluşturmaları.

Bu olgu bizlere şunu göstermektedir: Ashab İslam’a yabancı olan kimselere yaratıcının ve elçisinin buyruklarını aktarıp İslam’ın onlara nasıl bir hayat vaat ettiğini, ölüm sonrası için de neler müjdelediğini aktarıyorlardı. Aynı zamanda onlar, İslam’ın insan üzerinde nasıl bir değişim gerçekleştirdiğini ve yaşamı nasıl güzelleştirdiğini gösteren bir hayat tarzı sergiliyorlardı. Böyle olunca da, onları dinleyenler İslam’ın o bölgede hiç şahit olmadıkları sistemini dikkatle dinleyip getirdiği yüce ahlakı yitik hazineleri gibi görüyorlar, aynı zamanda da bu güzelliği kendilerine aktaranların yaşantılarındaki mükemmel durumdan etkileniyorlardı. Dolayısıyla “kâl” yani söz dediğimiz şey ile bunun pratik hayata yansıması olan “hâl” yan yana geliyordu.

Ashab sözlü anlatım, yaşantı ve cihad üçlüsüyle İslam’ın insanlara ulaşması ve onlar tarafından kabullenilmesi için ellerinden gelen gayreti gösterdi. Üzerlerine düşen sorumluluğu fazlasıyla îfa etti. Malı ve canı feda etmenin ne demek olduğunu bütün insanlığa öğretti. Bu hususta Hz. Peygamber’e doğrudan hitap eden ve bütün inananlara sorumluluk yükleyen ayetler çoktur. Üçünde şöyle buyrulmaktadır: “Peygamber’in üzerine düşen sadece duyurmadır. Allah, açıkladıklarınızı da gizlediklerinizi de bilir.” (Mâide, 99) “Bize düşen de sadece apaçık tebliğdir.” (Yâsîn, 17) “Allah’a itaat edin, Peygamber’e de itaat edin. Yüz çevirirseniz bilin ki, elçimize düşen apaçık bir duyurmadır.” (Tegâbun, 12)

Günümüz dünyasında İslam’ın müminlerin arzu ettiği gibi hızlı ve geniş kitleleri kucaklar şekilde yayılamamasının nedenlerine gelince, bu hususta söylenecek pek çok gerekçe bulunabilir. Ancak hâl meselesinin oldukça ihmal edilmiş olduğu bir gerçektir. Dolayısıyla kabahat yüce kitabımızda değil bu kitabın buyruklarını yaşamlarında tatbik etmeyen Müslümanlardadır. Gerçekten de hâl ile kâl arasında bir sorun vardır.

“Bir Müslüman olarak yaşantımla insanlığa sunduğum bir örneklik var mı” sorusuyla işe başlamak gerekecektir. Günümüz Müslümanlarının bu soruya müspet cevap vermeleri son derece zordur veya bunu söyleyebilecek durumda olan kişi sayısı oldukça azdır. Çünkü bizlerin hâl diliyle insanlığa sunduğumuz İslam, Allah ve Rasûlünün İslam’ı değildir. Şekil Müslümanıyız velhasıl. Bu durumu daha iyi anlamak için bir örnek vermekte fayda var:

Gözünüzde bir Avrupalı Hıristiyan canlandırın. Bu kişi Hıristiyanlık’tan vazgeçmiş olsun. Dünyada Hıristiyanlık dışında pek çok din olduğundan, her birinin kitaplarını okuyarak dinleri tek tek tanımaya ömrünün yetmeyeceğini düşünür. Kestirmeden giderek, yeryüzündeki dinlerin durumuna bakayım, der. Ardından da her dinin inananlarının yoğunlukta olduğu bölgeleri incelemeye başlar. Böylece yaşanabilir olan dini tespit etmeyi, ardından da o dinin kitaplarını incelemeyi planlar. Bu insan İslam dünyasına baktığında sizce ne görür ve ne hisseder? Pakistan, İran, Hindistan, Suriye, Irak, Ürdün, Mısır, Tunus, Cezayir, Sudan, Yemen ve Filistin’e baktığında sizce İslam’la ilgili olarak kalbinde güzel duygular belirir mi? Her taraf sorun yumağı, her yan gözyaşı. Pek çoğunda da aynı dinin mensupları birbirlerini öldürmekle meşgul. Cami gibi ibadet yerleri ile eğitim verilen mekanlar bombalanmakta, hem de Müslümanlarca, hem de Allah adına. Bu manzaraya bakan gayr-i müslim ister istemez şöyle düşünecektir: “Kendi inananlarına barışı getirememiş bir din beni dünyada mutlu etmez. Ben başka bir din araştırayım.”

Biz şimdi buna bakarak “efendim, bu kişi yanlış düşünüyor, bizim dinimiz şöyledir, bizim kitabımız böyledir” gibi anlamsız cevaplar üretmeye girişebiliriz. Ancak olacak olan da, tablo da bu. İnsanlar önce dinin mensuplarına sonra o dinin kitaplarına bakıyor. Tıpkı Hz. Peygamber zamanında olduğu gibi.

Bu durum bize gösteriyor ki: Önce bizlerin Müslüman olmasına ihtiyaç var. Biz gerçek müminler olursak insanlar bizden etkilenecektir ve bu vesileyle müminlerin sayısı hızla artacaktır. Kendimize bakalım: İbadetlerimizi ne ölçüde ve ne kadar istekle yerine getiriyoruz? Hayatımızı nafilelerle ne kadar süslüyoruz? Bizi dindar olarak görenler ahlakımızı acaba nasıl buluyor? İslam’ın buyrukları ile bizim yaşantımız ne kadar yakın? Velhasıl ne kadar Müslümanız? Rabbim hepimizi murad ettiği kullardan eylesin.

Din adına dışlayıcılık

TÜRKLER RAMAZAN'I BURADA YAŞAMALI

Mescid-i Aksa’nın avlusunda iftar açmak için bekleyen yabancılar arasında her yıl olduğu gibi yine çok sayıda Türk de bulunuyor. Almanya’da doğup büyüyen ve İstanbul’da eğitimine devam eden 27 yaşındaki Hicran Dilber, bu mübarek günlerde Kudüs’te bulunmaktan büyük mutluluk duyduğunu söyledi. Avrupalı bir Türk turist grubuyla ikinci kez Kudüs’e gelen Dilber, "Buraya geldikten sonra ömrümde Ramazan'ı ilk kez yaşıyor gibi hissettim. Buradaki insanların onca baskının altında bile bu kadar mutlu ve basiretli olup bu kadar güzel kardeşlik içerisinde iftar yapıyor olabilmeleri, Ramazan'ı bu kadar güzel kutluyor olabilmeleri açıkçası çok takdire şayan." dedi. Türk halkına Kudüs’ü ve Mescid-i Aksa’yı ziyaret etmenin önemini anımsatan Dilber, şöyle devam etti: "Türk kardeşlerimize, burayı boş bırakmayıp daha çok gelmelerini tavsiye ediyorum."

ZORLUKLARA RAĞMEN GELECEĞİZ

İsrail’in katı engelleri nedeniyle işgal altındaki Batı Şeria’da yaşayan Filistinlilerin çoğu, Kudüs’e gelemiyor. İsrail, Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilerden sadece kadınlar, küçük çocuklar ve yaşlı erkeklerin Mescid-i Aksa'ya gelmeleri için işgal altındaki Doğu Kudüs'e girişlerine izin veriyor. El-Halil’den gelen Filistinli genç kadın İnas Helavi, "Buraya gelebilmek için en az dört kontrol noktasından geçiyoruz. Ramazan'daki oruç hali ve Mescid-i Aksa’ya ulaşmak için çektiğimiz yorgunluğa rağmen buraya gelmeye devam edeceğiz" dedi.

Fransa'dan yürüyerek Filistin'e geldi

Fransız Müslüman Neil Dauxois, 10 ayda 3 bin 900 kilometre yolu katederek Mescid-i Aksa'ya gelmesinin ardından Filistinliler tarafından sevgi seliyle karşılandı. Annesi Cezayirli olan 26 yaşındaki Fransız Müslüman Dauxois, Mescid-i Aksa'da Ramazan ayında itikafa girmek amacıyla 10 ay önce Fransa'dan yola çıktı. Omzunda kamp çantasıyla aralarında Türkiye'nin de yer aldığı 10 ülkeden geçerek 3 bin 900 kilometre yol kateden Dauxois, Ramazan ayının son günlerinde Mescid-i Aksa'ya vardı. Dauxois, Mescid-i Aksa yolunda, İtalya, Slovenya, Hırvatistan, Bosna Hersek, Karadağ, Arnavutluk, Yunanistan, Kıbrıs, Ürdün'den yürüyerek Kudüs'e ulaştığı macerasını "Bazen iyi bazen çok zor" şeklinde tanımladı. Kudüs’e geldiğinde çok şaşırdığını belirten Dauxois, "Çünkü insanlar bana sarılıp öpüyordu. Beni samimi misafirperverlikle karşıladılar. Burada olmaktan çok mutluyum. Duygularımı açıklayamam." ifadelerini kullandı. Filistinlilerin kendisini sürekli evlerine davet ettiğini veya yolda durdurup fotoğraf çektirmek istediğini anlatan Fransız genç, "Ben burada olmaktan çok mutluyum ancak birçok Filistinli buraya gelemiyor, buranın hayalini kuruyorlar. Kalbim onlar için ağlıyor." diye konuştu.

Sadakataşı’ndan Türkiye’de 25 bin aileye gıda yardımı

Sosyal medyada 'fitre' dolandırıcılığı: Her paylaşıma para göndermeyin

Afetzedeler için dua ettik

Kudüs'te bir ramazan geleneği: Mescid-i Aksa'daki iftar sofraları

Teşekkür ayı Ramazan

İkiz imamlardan hatimle teravih

10 bin aileye market kartı

Sadakataşı Ramazan yardımları kapsamında 24 ilde gerçekleştirdiği dağıtımlarla 10 bin aileye market kartı ulaştırdı. İhtiyaç sahibi aileler ve depremzedeler dağıtılan kartlar ile marketlerden 500 TL’lik alışveriş yapabilecekler.

15 bin aileye gıda kumanyası

Sadakataşı Ramazan ekipleri yurtiçinde 15 bin aileye şeker, tuz, nohut, mercimek, makarna, salça, pirinç, çay, bulgur, konserve, kahvaltılık gıdalar, hurma ve sıvı yağdan oluşan Ramazan kumanyası ulaştırdı.

Yardımlar devam edecek

Yardım faaliyetleri hakkında bilgi veren Sadakataşı Derneği Genel Başkanı Kemal Özdal, bu yıl yurtiçi Ramazan yardımları kapsamında toplamda 25 bin aileye kumanya ve market kartı ulaştırdıklarını belirtti. Özdal sözlerinin devamında, ‘‘Deprem bölgelerinde yaşayan aileler ile yoksul insanlarımızı önceleyerek bu yıl 24 ilimize Ramazan çalışmaları gerçekleştirdik. Yardımlarımız Ramazan ayının sonuna kadar devam edecek’’ ifadelerini kullandı.

Destek olmak için

Bu yılda Ramazan sevincini ihtiyaç sahipleriyle birlikte yaşamak için yardım çağrısında bulunan Sadakataşı Derneği, kumanya bedelini 500 TL, fitre bedelini 70 TL, iftar bedelini ise 60 TL olarak belirledi.

Ayrıca RAMAZAN yazıp 2989’a sms göndererek iftar sofralarına 10 TL'lik katkıda bulunabilirsiniz. www.sadakatasi.org.tr sitesinden online bağış yapabilir ve derneğin 0216 614 04 61 numaralı irtibat telefonundan zekât, sadaka, fitre, bayramlık, iftar ve kumanya bağışlarınızı gerçekleştirebilirsiniz. 

Sadakataşı Ramazan çalışmalarına başladı

Sadakataşı ekipleri deprem bölgesinde

Ramazan’da vatandaşların duygularını suistimal ederek sosyal medyada yardım ve ihtiyaç sahibi olduğunu belirten kötü niyetli kişilerin, 'fitre' adı altında para istediği ortaya çıktı.

Bu tarz paylaşımların arttığına dikkat çeken Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz, uyarılarda bulundu.

'Gerçek ihtiyaç sahibi olup olmadığını araştırın'

İyi niyetli insanların bu yöntemle ekonomik destekte bulunmasının ardından dolandırıldığını anlayıp, şikayette bulunduklarını dile getiren Gündüz, sosyal medya kullanıcılarına para gönderdikleri kişinin gerçekten ihtiyaç sahibi olup, olmadığını araştırmalarını istedi.

Sosyal medyada yardım kampanyalarının valilik izniyle düzenlenebildiğini anlatan Gündüz, şöyle konuştu:

"Çocuğumuz sakat" yalanı

Ramazan ayında fitre vermek veya ihtiyaç sahibine yardım etmek isteyenlerin iyi niyetini suistimal edenler oluyor. İhtiyaç sahibi kişilere yardım etmek isteyenler, fitre, zekat gibi bağış yapacakları kişileri iyi seçmeli. 'Ben bağış yaptım' düşüncesiyle sosyal medyada gördükleri her paylaşıma, para göndermesinler. İnsanlarımız hassas duygularla yaptıkları bağışlarla zaman zaman dolandırıcılara hizmet etmiş oluyor. Şikayetlerin çoğu sosyal medyadaki sahte hesaplara yönelik geliyor. Tüketicilerimizi uyarmak istiyoruz. 'Çocuğumuz sakat, hasta' gibi paylaşımlarda, sahte evrakla izin alınmış gibi gösteriliyor. Sosyal medya kullanıcıları bu hesapların gerçekliğini sorgulamadan, ihtiyaç sahibini araştırıp, güvenmeden para yatırmasın. Böyle bir durumla karşılaşıldığında polise bilgi verilmeli. Bağış kampanyalarında da valilik izni araştırılmalı.

Türkiye'den sonra yurt dışına açıldılar: Telefon dolandırıcıları birer birer yakalanıyor

Emlak dolandırıcılarının yeni yöntemi: Tapuda mesai bitti

Ne çok nimetler varmış ve bu nimetler ne kadar da değerli, anlamlıymış.

Her gün içtiğimiz su ne kadar da hayati…

Bir bardak çay bu kadar mı arzu edilirmiş?

Bir saat uyku, nelere bedelmiş.

Bir sıcak ekmek bu kadar lezzetli olur muymuş?

Bir elma, bir portakal, bir domates, salatalık ne de kıymetliymiş.

Hangi birini sayalım ki…

Ramazanda her bir nimetin anlamını, kıymetini yaşayarak idrak ettik. Ve bizlere bu sayısız, sonsuz nimetleri bahşeden Rabbimize yarattıkları adedince hamd ve senada bulunduk.

Ramazan bize, Rabbimize şükrü hatırlattı. Bir de insanlara teşekkürü.

Ramazan/ oruç hallerini yaşarken, naifleşirken, İslam ahlakının inceliğini hissederken, birbirimize karşı da nezaket dairesinde muamele etmeyi öğrendik.

Elhamdülillah.

***

İnsanlar teşekkür eder. Bu insani bir görev ve incelik. İnancımız da bunu ahlaki bir sorumluluk kapsamında değerlendirmekte.

Bize bir iyilik yapan insana teşekkür etmeliyiz. Allah razı olsun diye dua etmeliyiz.

Ve imkân çerçevesinde aynı veya daha iyi bir şekilde karşılık vermeliyiz.

Bir teşekkür için çok büyük iyilikler de beklememeliyiz. Yere düşürdüğümüz bir kalemi verene, çantamızı taşımaya yardım edene, bize selam verip hal hatır sorana, sınavımızın nasıl geçtiğini sorana, hastalanınca geçmiş olsun diyene, sorumuza cevap verene, bize hediye verene teşekkür etmeliyiz.

Bizi anlayışla karşılayan büyüğümüze, hatamızı affeden anne babamıza, yükümüzü paylaşan kardeşimize, kahrımızı çeken eşimize, kapıyı açan komşumuza, arabasına alan arkadaşımıza, bir nasihatte bulunan dostumuza, hatamızı uyaran kardeşimize, işini güzel yapan çalışanımıza içten gelerek teşekkür etmeliyiz. “Allah’a şükretmeyen insanlara teşekkür etmez, insanlara teşekkür etmeyen Allah’a şükretmez” (Müsned, II, 258, 295, 303; Tirmizî, “Birr”, 35).

Ve maddi bir ikramda bulunanlara da imkânımız dâhilinde daha iyi bir karşılık vermeyi unutmayalım. “En güzel şekilde karşılık verin.” (Fussılet, 34) Maddi imkânımız yoksa zaten yaptığımız dua en büyük bir karşılık olacaktır.

Sadece bize teşekkür eden, iyilik yapanlara değil bize karşı hata ve kötülük yapanlara bile iyilik yapmamız gerektiğini unutmayalım. “Kötülüklere karşı en iyi olan yöntemle mukabele et,” (Mü’minun, 96) Ne yüce bir din, ne büyük bir Allah…

İyilik edeni bilmek, tanımak, onu sevmek, dua etmek ve hayırla anmak ne güzel!...

***

Yapılan iyiliğe az olsun çok olsun, duyarsız kalmamaktır.

Teşekkür etmek, iyilik yapanı da heyecanlandırır, sevindirir, mutlu eder, bu işin devamını sağlar. Nankörlük Allah katında hoş karşılanmadığı gibi kul katında da çok itici kabul edilir.

“Kim, kendisine yapılan bir iyiliğe karşı, bunu yapana: ‘Cezâkellâhu hayran: Allah sana hayırlı mükâfat versin!’ derse teşekkürü en mükemmel şekilde yapmış olur.” (Tirmizî, Birr 86)

“Kim bir ihsana mazhar olursa, bulduğu takdirde karşılığını hemen versin, bulamazsa, verene sena/teşekkürde bulunsun. Zira onu övmekle, teşekkürünü yerine getirmiş olur. Ketmeden (karşılık vermeyen) nankörlük etmiş olur.” (Tirmizî, Birr 86, Ebu Dâvud, Edeb 12)

***

Allah’ımızın verdiği nimetlere şükür imanın bir gereğidir.

“Allah’tan veya insanlardan gelen nimet ve iyilikten dolayı minnettarlığını ifade etme, nimete söz ve fiille mukabelede bulunma, Allah’a itaat edip günah işlemekten uzak durmak suretiyle nimetin gereğini yapma” bu anlamda gereklidir.

Şükür gereklidir.

Râgıb el-İsfahânî üç türlü şükürden bahseder: “Nimeti hatırda tutmak kalple şükür, nimeti vereni övgüyle anmak dille şükür, nimet sahibine lâyık olduğu şekilde karşılık vermek organlarla şükürdür.

Kendinden üstte olana şükür, ona hizmet etmek, yardımcı olmak, övgü ve dua ile olur. Aynı seviyede olana iyiliğe iyilikle mukabele ederek olur. Madden alt seviyede olana ise onu ödüllendirmekle olur.”

Allaha şükreden kendi hayrına bunu yapmış olur, ecir ve mükâfatını fazlasıyla görür. Nankörlük eden de kendine yapmış olur ki Allah’ın kimsenin övgüsüne ihtiyacı yoktur. (Neml, 27/40)

***

Allah’ım.

Bizleri İslam ile şereflendirdiğin, ramazana, bayrama kavuşturduğun için sonsuz hamd ve senalar olsun.

Bize sayısız nimetler verdiğin için şükürler olsun.

Günahlarımızı bağışladığın, hatalardan dönme fırsatı verdiğin, güzel işleri emrettiğin için şükürler olsun.

Bizi nazik, kibar, beyefendi/ hanımefendi bir kul yaptığın için şükürler olsun.

Bizleri sayısız nimetlere karşı çokça şükreden kullarından eyle.

“Aza şükretmeyen çoğa da şükretmez” sırrınca her daim şükreden kullarından eyle.

“Bir kimse kendisine yapılan iyiliğe teşekkür etmeyip iyiliği nankörlükle karşılarsa Allah da onun kendisine şükrünü kabul etmez.”

“İnsanlara teşekkürde bulunmayan Allah’a da şükretmez.” (Tirmizî, Birr 35, Ebu Dâvud, Edeb 12)

Bir insanla diğer insan arasında ne kadar çok ortak değer varsa, bir arada olmaları için o kadar neden var demektir. Ortak değerler arttıkça, bireyleri birbirine bağlayan nedenler de artar. Bu bazen bir futbol takımı taraftarlığı olabileceği gibi, bazen aynı şehirli olmak olabilir. Başka bir kentte üniversite okumaya veya çalışmaya giden insanların, öncelikle ortak paydaları fazla olan kişileri yani kendi hemşehrilerini aramaları bundandır. Zira ortak noktaları olan insanlarla kaynaşmak, dertleri paylaşmak ve beraber aynı şeylerden bahsedebilmek çok daha kolaydır. Hatta büyük şehirlerde Anadolu’dan göç etmiş insanların aynı semtlerde toplanmaları, aynı kahvelere devam etmeleri veya bir dernek etrafında bir araya gelmeleri bundandır.

İnsanları bir arada tutan sebepleri biraz daha geniş açıdan düşündüğümüzde, aynı yurdu paylaşmanın, aynı bayrak altında gölgelenmenin ve aynı milli marşı birlikte coşkuyla söylemenin insanları millet olma kavramıyla nasıl birbirine kenetlediğini görürüz. Bir askerin veya polisin şehit olması, bu topraklara değerleriyle birlikte bağlı olan herkesi derin üzüntüye sokarken, milli takımın veya bir futbol takımının yurt dışındaki başarısı insanları sevindirir. Ülke dışında yaşayan yurttaşlarımızın uzaklarda olmalarına rağmen sevinç ve kederlerimize ortak olmaları hatta bulundukları ülkelerde yerine göre yürüyüşler ve sevinç gösterileri yapmaları hep ortak değerlerin dışarıya yansımasının bir göstergesidir.

Hiç şüphe yok ki, insanları birbirlerine kaynaştıran ve müşterek değerlere tutunmalarını sağlayan en büyük faktörlerden birisi dindir, İslam kardeşliğidir. Ülkemizin her bir yanında minarelerden okunan kutlu ezanlar, saflarda müminleri bir araya getiren namazlar, bir aylık orucun ardından kutlanan ramazan bayramları, fakirlerin et ikram edilerek sevindirildiği kurban bayramları, maddi durumu yerinde olanın ömründe bir kez ifa etmesi gereken hac ibadeti sonrasında Allah kabul etsin demek için yapılan ziyaretler ve daha niceleri, bizlerin aramızdaki bağı kuvvetlendiren dini değerlerden sadece birkaçıdır. Aynı safta namaza durduğumuz insanla omuz omuza vermekten ve namazın ardından onunla birlikte Allah’a yakarmaktan daha güzel ne olabilir? Mümin kardeşimin derdini paylaşıp ona yardımcı olmaya çalışmak kadar haz veren daha ne vardır ki?

Ortak değerlerimiz bizleri birbirimize kenetlemektedir. Bu hepimizin gözlediği bir gerçektir. Ancak bu gerçek, o kadar basit ve o kadar sade olmasına karşın, bir o kadar da risklidir. Öyle ki, karşımızdaki insanlara karşı biraz olsun toleransı kaybettiğimizde aynı değerler bizi birbirimizden uzak tutan hatta nefret ettiren bir araç haline dönüşebilir. Oysa olması gereken bu değildir. Karşımızdakinin de aynı değerlere en az bizim kadar sahip olduğunu ve inandığını ancak bazı yorumlarında ve eylemlerinde bizlerden farklı düşünebildiğini makul karşılayabilmeliyiz. Farklılık bizler için bir husumet nedeni olmamalıdır. Zira bu din o kadar kucaklayıcıdır ki, hepimizin dindarlık anlayışına içinde yer vardır. Şunu düşünmek durumundayız: Aynı değerler bizleri İslam’ın kardeşlik potasında bir araya getirdiğine göre, bazı farklılıklarımızı anlayışla karşılamak durumundayız. Yeter ki, karşımızdaki bu dinin sevdalısı olsun, vatanın değerlerine düşman olmasın, birlik ve beraberliğimize hasım kesilmesin. Bunu yapmadığımızda ve kendi doğrularımızı mutlak hakikatler olarak gördüğümüzde ise, farklı düşünceleri olan insanlarla birlikte yaşama nedenlerimizi ortadan kaldırmış, aynı rabbe kulluk eden ve aynı rasûlü Allah elçisi olarak kabul edenleri karşımıza almış oluruz. Bir anlamda kardeşlerimizle aramıza düşmanlık tohumları ekmiş, dinin kardeşlik ruhunu düşmanlığa çevirmiş oluruz.

Bu hususu insanların dindarlık anlayışları açısından ele alacak olursak, takdir edersiniz ki, ülkemizdeki Müslümanların sayısınca insanların din anlayışlarında ve yaşantılarında az veya çok farklılıklar bulunmaktadır. Bir kısım insanlar dinin bazı yönlerini hayatlarında daha öne taşırken, başkaları farklı bir yöne ehemmiyet verebilmektedir. Keza din içindeki bazı konuları yorumlamada farklı görüşler benimsenebilmektedir. Söz konusu farklılıkların insanların din bilgileri ve konulara yaklaşımları kadar kendi doğalarıyla da son derece ilgisi vardır. Bu durumda, söz konusu farklılıklar gayet doğaldır. Burada önemli olan insanların İslam’a gönülden bağlanmış olmaları olduğundan farklılıkları anlayışla karşılama dışında çıkar yol yoktur. Zira ben böyle düşünüyorsam karşımdaki de kendine göre öyle düşünüyordur. Bana göre doğru buysa ve ben kendimi akıllı olarak değerlendiriyorsam karşımdaki de kendisini akıllı olarak değerlendirmekte ve ona göre de kendi doğrusu hakikattir. Öyleyse bu noktada din kardeşliği hepimiz için yeterli olmalıdır. İslam’ın bütünleştiriciliği kendisini göstermelidir.

İnsan kendi din anlayışını ve yaşantısını Allah’ın istediği budur diyerek karşısındakine dayatmaya kalkar ve onun gibi düşünmeyeni çeşitli isimlerle suçlamaya kalkışırsa, kardeşlik bağlarını koparmaya başlamış demektir. Oysa bu din hiç kimsenin tekelinde değildir. Allah herhangi bir şahsa kendisi adına hüküm verme, başkalarını kategorize ederek yaftalama yetkisi vermemiştir. Kimsenin elinde insanların durumlarını görebileceği manevi bir ekran yoktur. Başkalarını kötü görüyorken, kim bilir, belki de yanlışın içinde olan kendisidir. Bu nedenle, bir insan kendi din anlayışını ve yaşantısını İslam’ın insanlardan istediği yaşantı olarak görüyorsa burada sorun var demektir. Kişi inandıklarını bireysel hayatında tatbik edebilir ancak kendisi gibi düşünmeyen veya yaşamayan insanları İslam’ın bir köşesine atma yetkisine sahip değildir. Kendince doğru bildiği hususları elbette karşısındakine anlatabilir ve onu ikna etmeye gayret edebilir ancak, bu hiçbir zaman dışlamaya, kendisi gibi olmayanları ötekileştirmeye götürmemelidir. Zira böyle yapılırsa, bunun sonucu kamplaşmaya gider, karşıdakini kazanmaktan ziyade kaybetmeye neden olur. İnsanları birleştirme aracı olan din yine insanlar eliyle parçalama ve öğütme aygıtına dönüşür.

Sakal-ı Şerif ziyarete açıldı: Görenler gözyaşlarını tutamadı

Kur’an ve sünnet eksenli bir dindarlık

İSTANBULLULAR AYASOFYA DEDİ

İstanbullular bu mübarek geceyi ihya için başta Ayasofya, Sultanahmet, Süleymaniye, Fatih, Büyük Çamlıca ve Eyüp Sultan gibi camileri tercih etti. Vatandaşlar özellikle Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ne büyük ilgi gösterdi. Caminin içine sığmayan yüzlerce Müslüman, Sultanahmet Meydanı ve ara sokaklarda saf tuttu. Ayasofya çevresinde iftar saatinden önce hazır bulunan çok sayıda vatandaş, oruçlarını da burada açtı. Deprem bölgelerinde ise cami ve çadır mescitlerde Kadir Gecesi için özel programlar düzenlendi. Programlarda Kur'an-ı Kerim tilaveti ve ilahiler okunmasının ardından depremde hayatını kaybedenler için dua edildi.

DUALARDA BULUŞTUK

Bu gece eller, depremlerle sarsılan bölgelerdeki yaraların bir an önce sarılması ve acıların geçmesi için açıldı. Ayrıca başta Filistin, Arakan ve Suriye olmak üzere zulüm altındaki Müslümanların kurtulması için de dualar edildi.

Ülkemizin huzur ve selameti için

Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, Kadir Gecesi dolayısıyla yayınladığı mesajında, Ramazan ayının sonuna yaklaşırken Allah'ın rahmetinin yeryüzüne tecelli ettiği Kadir Gecesi'ne kavuşmanın sevinç ve huzurunu yaşadıklarını belirtti.

DUA VE ARINMA GECESİ

Erbaş, bu gecenin dua, istiğfar ve arınma gecesi olduğunu belirterek, şöyle devam etti: "Yüce kitabımız Kur'an'la irtibatımızı pekiştirmek için bu mübarek geceyi fırsat bilelim. Kendimizi muhasebe ederek samimi bir yönelişle halimizi Allah'a arz edip hata ve günahlarımızın affı için çokça istiğfar edelim. Yaratan ve yaratılanlarla ilişkilerimizi gözden geçirerek bu geceyi ibadetlerimiz ve iyiliklerimizle yeniden dirilişe vesile kılalım. Bu gece ülkemizin huzur ve selameti, milletimizin birlik ve beraberliği, insanlığın hidayet ve selameti için dua edelim."

Sakal-ı Şerif ziyarete açıldı: Görenler gözyaşlarını tutamadı

Kur’an ve sünnet eksenli bir dindarlık

Bin aydan hayırlı gece: Kadrini bilelim

TEK KİŞİ SANIYORLAR

Caminin imamı Bekir Sivrikaya, 12 yıldır görev yaptığı yerde kardeşiyle Ramazan’da birlikte teravih namazı kıldırdıklarını söyledi. “8 yıldır teravih kıldırıyoruz ama hâlâ ikiz olduğumuzu bilmeyenler oluyor” diyen Sivrikaya “Tek kişinin kıldırdığını sanıyorlar. Anak bilenler de buraya ‘ikiz imamların hatimle teravih kıldırdığı cami’ deniliyor” dedi.

Mustafa Sivrikaya da, teravihin 10 rekatını kendisinin 10 rekatını kardeşinin kıldırdığını belirterek, “Bekir Hocanın sesi ince, değiştiğimizde ‘Hocam ses niye kalınlaşıyor?’ diyorlar. ‘İlacımızı içiyoruz, sesimiz kalınlaşıyor’ diye cevap veriyoruz. Arkamızda namaz kıldıkları için aynı sarık ve cübbeden dolayı ikimizi bir sanıyorlar. İkimizi bir arada görme imkanı olanlar şaşırıyorlar” diye konuştu.

Sakal-ı Şerif ziyarete açıldı: Görenler gözyaşlarını tutamadı

Bin aydan hayırlı gece: Kadrini bilelim

Kur’an ve sünnet eksenli bir dindarlık

Kur'an-ı Kerim'in indirilmeye başlandığı Kadir Gecesinde dua kapıları ardına kadar açılır. Bu hayırlı gecede tövbelerin kabul olması için okunacak dualar, sureler ve yapılacak ibadetler çok kıymetlidir. Peki Kadir gecesinde hangi sureler ve dualar okunur?

Kadir Gecesinde yapılacak ibadetler

Kadir Gecesinin İslamiyet için önemi çok büyüktür. Ramazan ayı içerisinde yer alan bu önemli gecede yapılan ibadetler de çok kıymetlidir.

Kadir Gecesinde namaz borcu olanların kaza namazı kılmaları alimler tarafından tavsiye edilmiştir.

Kadir gecesinde ayrıca;

- Kur'ân-ı Kerîm okumak

- Tevbe istiğfar etmek

- Salat u selam getirmek

- Hamd etmek ve şükür halinde bulunmak

- Allah'ı çokça zikretmek ve Sadaka vermek çok faziletlidir.

Kadir Gecesinde hangi sureler ve dualar okunur?

Kadir Gecesi, Kuran'ı Kerim'in Allah tarafından Cebrail aracılığıyla Peygamber efendimiz Hazreti Muhammed'e indirilmeye başlandığı gecedir. Bu kapsamda Kur'an-ı Kerim'in indirildiği bu kutsal geceden bahsedilen Kadir Suresini okumak mühimdir. İşte Kadir Suresi'nin Arapça-Türkçe okunuşu ve fazileti...

Kadir gecesinde Kadir Suresinin 21 kez okunması tavsiye edilir.

Kadir Suresi'nde "Kur'an-ı Kerim'in Kadir Gecesi indirilmeye başladığı ve bu gecenin bin aydan daha hayırlı olduğu" ifade edilmiştir. Bakara Suresi 185. ayette ise Kur'an-ı Kerim'in Ramazan Ayı'nda indirilmeye başladığı ifade edilmiştir.

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v), Kadir Gecesi'nde, "Allahümme inneke afüvvün kerîmün tühıbbül afve fa'fü annî" duasını okurdu. Kadir Gecesi duasının anlamı 'Ya Rabbi, sen affedicisin, kerîmsin, affı seversin, beni de affeyle'

Kadir Suresi Arapça okunuşu

Bismillahirrahmânirrahîm.

İnna enzelnahü fiy leyletilkadr

Ve ma edrake ma leyletülkadr

Leyletülkadri hayrüm min elfi şehr

Tenezzelülmelaiketü verruhu fiyha biizni rabbihim min külli emr

Selamün hiye hatta matle'ılfecr

KADİR SURESİ TÜRKÇE ANLAMI

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın ismiyle.

Biz o (Kur'ân'ı) Kadir gecesinde indirdik.

Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bileceksin?

Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır.

Melekler ve Ruh (Cebrail veya Ruh adındaki melek) o gece Rablerinin izniyle, her iş için inerler.

O gece, tanyeri ağarıncaya kadar süren bir selâmettir.

İNSANLIĞIN KADERİ DEĞİŞTİ

Bu mübarek gecenin önemini ve nasıl değerlendirileceğini Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi İdris Bozkurt anlattı. Kadir Gecesi'ne Kur'an-ı Kerim'de değinildiği ve bu isimle bir surenin de olduğunu anımsatan Bozkurt, Kadir Gecesi'nin Kur'an-ı Kerim'in Müslümanlarla buluştuğu gece olduğunu belirtti. Müslümanların ve insanlığın kaderini değiştiren Kur'an-ı Kerim'in ilk defa indiği gece olması dolayısıyla Kadir Gecesi'nin çok önemli olduğuna dikkati çeken Bozkurt, şunları kaydetti: "Sahabeler, Peygamber Efendimizin Ramazan’ın son 10 günü, son 7 günü ve 26. geceyi 27. güne bağlayan gecenin Kadir Gecesi olduğuna dair işaretler verdiğini rivayet etmişler. Biz de asırlardır 27. gece olarak idrak ediyoruz."

BOLCA TÖVBE EDİN

Kadir Gecesi'nde bolca tövbe ve istiğfar edilmesini tavsiye eden Bozkurt, "Ramazan'ın son 10 günü ibadetlerimizin yoğunluğunun daha üst seviyeye çıkması gerekiyor. Bu zaman diliminde olan Kadir Gecesi'ni bir milat kabul ederiz. Bu gece bir fırsat gecesidir" ifadelerini kullandı. Kur'an-ı Kerim'in indiği gecede Kur'an okunmasının önemli olduğunu dile getiren Bozkurt, "Kadir Gecesi'nde dünya telaşından, meşgalelerinden biraz daha uzak durarak, manevi eğilimlerimizi yükseltmemiz gerekiyor" diye konuştu.

Günlerimiz Kur’an ve dua ile geçiyor

Haramlara dost olmak

Çocukların mutluluğu bizim bayramımız

Günümüz, bayramımız mübarek olsun, hayır ve bereket getirsin inşallah.

Rahmetli Aliya’nın deyişiyle “Çiftçinin kulübesiyle kralın sarayının eşitlendiği ay” Ramazan’da, bir ay boyunca samanyolundaki ziyafetten nasibimizi almaya çalıştık. Ne mutlu kazançlı çıkanlara. Rabbim daha nice Ramazan ve bayramlara kavuşmayı nasip eylesin.

Bayram, tes’id müjdecisi. Saadet, mutluluk, huzur, güven, ikram, sevinç habercisi.

Meşru dairede yiyip içme, bir araya gelme, konuşup neşelenme, gezip eğlenme günleri.

Bu dünyadaki sevincimizin cennette ebedi yaşama vesilesi…

***

Müslümanların iki dini bayramı vardır: Ramazan ve Kurban Bayramı.

Hicretten sonra Medine’de meşru kılınmıştır.

Medinelilerin İran’dan mülhem kutladıkları iki bayramı Hz. Peygamber Aleyisselam geçersiz kılarak müjdeyi vermiştir:

“Allah sizin için o iki günü daha hayırlı iki günle, Kurban ve Ramazan bayramlarıyla değiştirmiştir” (Müsned, III, 103, 235, 250; Ebû Dâvûd, “Salât”, 245; Nesâî, “Salâtü’l-îdeyn”, 1)

Bu günleri dolu dolu kutlamak bir ibadettir.

Bu sebeple bayram öncesinden hazırlıklarımızı görelim, temizliğimizi yapalım.

Bayram günü ilk yiyeceğimiz hurma, şeker benzeri tatlı bir şeyler olsun.

Bayram namazını ihmal etmeyelim. Çocuklarımızla beraber camiye gidelim.

Ramazan Bayramı'nın birinci günü oruç tutmanın haram olduğunu bilelim. “Bu günler yeme içme ve Allah’ı anma (zikrullah) günleridir.”

Peygamber Efendimiz bayram günleri neşe içinde olunmasını, camiye kadın erkek herkesin gelmesini istediği bilinmektedir.

***

Bayram günleri tüm sıkıntı ve zorluklara rağmen neşe içinde kutlanması gerekir.

Deprem yaşadığımız ülkemizde, ölenlere rahmet diler ve onları hayırla anarken, hayatta olanların sağlıklı bir yaşam ve hayata tutunabilmeleri için de normalleşmesi gerekir. Ramazan'la başlayan bu manevi rahatlama bayramla zirve yapacaktır. Depremde yakınlarını kaybedenleri özellikle ziyaret edelim, ihtiyaçları varsa giderelim.

Meşru dairede, insanları rahatsız etmeden, acılı insanlara saygısızlık yapmadan eğlenceye yer ve zaman ayrılmalıdır.

Bayram tek kişilik bir hal değildir. Birlikte anlam kazanır. Birbirimizi arayarak, ziyaret ederek tebrik edelim.

Kabir ziyareti yaparak vefat eden yakınlarımıza dua edelim.

İmkânlarımız doğrultusunda sadakalarımızı ihtiyaç sahiplerine iletmekte acele edelim.

Başta kendimize, ailemize, yakınlarımıza, milletimize devletimize, yöneticilerimize, ümmete ve bütün bir insanlığa dua edelim.

Çocukları özellikle sevindirelim. Küçük büyük herkese imkânlar çerçevesinde ikramlarda bulunalım. Çocukları şekersiz ve harçlıksız bırakmayalım. Gençlere de özel ilgi göstererek örnek olalım, muhabbet edelim. Yaşlılarımızı zaten hiçbir zaman yalnız bırakmayalım.

***

İçimizde mümin kardeşlerimize ait hiçbir olumsuz duygu, kin, nefret ve hased kalmasın.

Hayır ve doğrulukta birbirimize destek ve yardımcı olalım. Toplumsal görev üstlenen yöneticilerimizi yalnız bırakmayalım, her türlü katkıyı sunalım.

Birbirimizin hatalarını affedelim. Gelmeyene gidelim, aramayanı arayalım. İlk adımı biz atalım, daha çok ecir ve sevap alalım. Kardeşler topluluğu olalım.

“Ey Rabbimiz, bizi ve bizden önceki iman etmiş kardeşlerimizi bağışla.

Kalplerimizde iman edenlere karşı kötü bir düşünce ve duyguya yer bırakma.

Rabbimiz! Kuşkusuz sen çok şefkatlisin, çok merhametlisin.” (Haşr, 59/10)

Talim ve terbiye ayı Ramazan

Her Müslüman için Kur’an ve onu bizlere ulaştıran, yaşamıyla da örneklik sergileyen Hz. Muhammed’in hayatı çok büyük bir öneme sahiptir. Zira mümin için her ikisi, hayat düsturlarını içeren birer kılavuz olmaları yanında, ebedi hayatta mutluluğun da rehberleridirlaer. Bu nedenle dünyanın değişik coğrafyalarında yaşayan Müslümanların Kur’an ve sünnete çok fazla ehemmiyet vermeleri, hayatlarını bu ikisine göre tanzim etmeye çalışmaları son derece normal ve hatta olması gereken bir durumdur. Çünkü hayatla ilk tanıştıklarında İslamî geleneğe uyularak kulaklarına ezan okunmakta, ebedi yolculuğa uğurlanırken de namaz ve dua ile yolcu edilmektedirler. Dolayısıyla hayatın başlangıcı ile toprağa veriliş İslamî geleneklere göre yapılmakta, ikisinin arasını da Kur’an ve sünnetin öğretileri tanzim etmekte, hayatın temel düstûrlarını sunmaktadır. Müslüman bu ikisinin sunduklarına uygun bir hayat sürdüğünde hem inançlarıyla uyumlu bir yaşamı olacağını hem de her iki yaşamında mutluluğu yakalayacağını bilir. Mutluluk adeta bu ikisine endekslidir. Bu ikisi hayattan soyutlandığında, insanın ne dünyada ne de ebedi hayatta mutlu olması mümkündür. Onu her halukârda bekleyen bedbahtlıktır. Bu nedenle Kur’an ve sünnet eksenli bir hayat Müslüman için temel önceliği olan bir husustur.

Kur’an ve sünnet elbette önemlidir. Çünkü gerek Kur’an ve gerekse Hz. Peygamber’in hadis ve sünnetinde bir Müslümanın hayata nasıl bakması ve yaşamını nasıl sürmesi gerektiğinin temel prensipleri yer almaktadır. İnsanı yaratan yüce yaratıcı, kulun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak hayatını temellendireceği temel dinamikleri kitabıyla birlikte göndermiştir. Bunların pratik hayatta nasıl uygulanacağı ve insanın nasıl bir yaşam sürmesi gerektiğinin gözle görülebilir örnekliğini ise Hz. Peygamber sergilemiştir. Bu nedenle Kur’an adeta işin teorik boyutu, Hz. Peygamber’in yaşamı da bunun uygulaması dolayısıyla pratik boyutu olmuştur. İşte bu yüzden Kur’an ile sünnet birbirinden ayrılmaz ikilidir. Kur’an’ı anlamak için hadis ve sünnete, hadis ve sünneti anlamak için de Kur’an’a bakmak ve yaslanmak zorundayız. İkisinden biri feda edilecek olduğunda dinin sağlıklı bir şekilde anlaşılamayacağı ortadadır. Müslüman bunun bilincinde olduğu içindir ki, Kur’an ve sünnete çok önem verir.

Kur’an ve sünnete bağlılık sadece zaruretten kaynaklanmaz. Söz konusu durumun bir o kadar daha önemli bir başka boyutu daha vardır. O da sevgidir. Bir Müslüman için Kur’an Allah’ın kendisine gönderdiği son hidayet rehberidir. Allah, doğru yolu bulması ve o yol üzerinde durabilmesi için kendisine bir kitap göndermiştir. Mümin, Allah’ın ikramı karşısında yaratıcısına karşı büyük bir minnet duygusu taşır. Şahsına değer verip yol gösterdiği için ona büyük bir bağlılık duyar. Hidayet rehberini kendisine ulaştırıp yaşam alanında nasıl tatbik edeceğini gösteren Peygamber’ine de aynı duygularla bağlanır. Çünkü o elçi bir insanın katlanabileceği tüm sıkıntılara katlanmış, ilahî buyruğu müminlere ulaştırmak için hayatı pahasına çaba göstermiş, yaşadığı toprakları dahi terk etmiştir. Bunun yanında ilahî mesajı kendi yaşamındaki örnekliğiyle sergilemek için her türlü ezaya ve cefaya göğüs germiştir. Bu nedenle, erdemlilik ve dindarlık üzerine kurulu yaşamı, bir müminin nasıl bir hayat sürmesi gerektiğinin de örnekliğini içermektedir. Müslüman için, hayatın Kur’an ve sünnet olmaksızın düşünülememesinin bir nedeni de budur.

Her Müslümanın gönlünde büyük yeri olan Kur’an ve sünnetin ifade ettiği anlam boyutuna baktığımızda, iki temel husus dikkatimizi çeker. Öncelikli olarak Allah’ın tek Rabb, Hz. Muhammed’in son elçi olarak kabul edilmesinin ardından, hayatın çeşitli dilimlerine serpiştirilmiş olan ibadetlerin yerine getirilmesi beklenir. Hayat kılavuzu Kur’an’ı gönderen Allah ile onu yaşamında pratiğe döken Hz. Peygamber’in Müslümanlardan öncelikli beklediği temel vazife, ibadetlerin yerine getirilmesidir. Zira Hz. Peygamber hayatının her döneminde bunları çok sıkı bir titizlikle yerine getirmiş, söylemiyle eylemi arasında mükemmel bir uyum sağlayarak iyi bir ibadet hayatı yaşamıştır. Onun bu ibadetleri ifa edişinin temelinde ise, Allah’a karşı olan korkusu değil ona olan köklü sevgisi etkili olmuştur. Çünkü o, Rabbini gerçekten ve gönlünün derinliklerinde hissederek sevdiği için, sorumluluk olarak yüklendiği ibadetleri yerine getirirken hiçbir zorluk çekmiyordu. Tüm yaşamı ibadetlerle bütünleşmiş bir hayattı. Bu ibadetler gerek zorunlu olanlar olsun ve gerekse nafile olarak adlandırılabilecekler olsun, sürdüğü hayatın tezyinatıydı. Velhasıl Rasûlullah’ın yaşamı ibadetlerle bezenmişti. Bu yüzden de ihmal edilmelerine tahammül etmezdi. Buradan da anlıyoruz ki, Kur’an ve sünnetin ibadetlerin ifa edilmesini hedefleyen bir boyutu vardır.

Kur’an ve sünnetin arz ettiği bir diğer önemli husus da Müslümanlara sunulan ahlakî rehberliktir. Kur’an’a bakıldığı zaman içerisindeki buyrukların büyük ekseriyetinin ahlakî olduğu, ilk bakışta ahlak alanıyla ilgili olmadığı sanılan buyrukların arka planında hedeflenenin bile erdemli bir yaşam olduğu görülür. İbadetler de buna dahildir, insanın yaşamını güzelleştirmeyi hedeflemektedir. Öyleyse Kur’an’ın esas itibarıyla bir ahlak kitabı olduğunu ve insanları ahlakî bir yaşama yöneltmek amacıyla gönderildiğini söylemek hata olmasa gerektir. İnsanın rabbiyle, kendisiyle ve çevresiyle olan ilişkilerini düzenlemeye yönelik bu buyruklar bütünüyle insanın olgunlaşmasını hedef almıştır.

Sonuç olarak, iyi Müslüman, Kur’an ve sünnetin öngördüğü ibadet ve güzel ahlakı yaşamına hâkim kılandır. Bunu yaparken de her ikisinin vermeye çalıştığı ruhu yakalamaya çalışan, dinin evrensel değerleri ile gelenek ve adet içerisinde değerlendirilmesi gereken hususları birbirinden ayırt edebilendir.

Haramlara dost olmak

MEKTUP GÖNDERDİ

Çocuklardan biri, iftar sırasında Emine Erdoğan’ın yanına gelip yazdığı mektubu ve minik bir oyuncağı verdi. Bunların Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ulaştırılmasını isteyen çocuk, “Lütfen bunu Cumhurbaşkanı’mıza okutun, hediyemi de verin, benden selam söyleyin” dedi. Emine Erdoğan da mektubunu ve selamını bizzat ileteceğine dair söz verdi.

GÜLÜŞLERİ EN BÜYÜK HAZİNEMİZ

Emine Erdoğan, çocuklarla iftarda bir araya geldiği programa ilişkin sosyal medya hesabından paylaşımda bulundu. Erdoğan, çocukluğun hayat defterinin, her şeyin sevgi ile yazılabileceği ilk sayfası olduğunu belirterek, mutlu, umutlu ve güven dolu cümlelerle yazılmış bir çocukluğun her çocuğun hakkı olduğunu vurguladı. Emine Erdoğan, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: “İftar soframız sevgi evlerimizde kalan çocuklarımız için kuruldu. Birlikte Hacivat ile Karagöz gölge oyununu izledik. Yankılanan neşeli gülüşleri, en büyük hazinemiz. Bu vesileyle, yüreklerini devlet himayesindeki çocuklarımıza sonsuz sevgi ile açan bütün koruyucu ailelerimize teşekkür ediyorum. Tüm kalbimle, insanlığın emaneti olan melek çocuklarımızı, kanatları altına alan koruyucu aile sayımızın artmasını diliyorum. Tüm çocuklarımızı sevgi ve muhabbetle kucaklıyorum. Her birinin mesajını Başkan dedelerine mutlulukla ulaştıracağım.”

İhtilaf ahlakı

HER DİNDEN İNSANA KAPI AÇIK

Kudüs İslami Vakıflar İdaresi yetkililerinden ve Haseki Sultan Tekkesi Müdürü Bessam Ebu Lubde, “Mescid-i Aksa ve aralarında Haseki Sultan Tekkesi’nin de bulunduğu çok sayıda müessese, 500 yılı aşkın süredir İslami vakıflar olarak hizmet veriyor. Ramazan ayında ve yılın diğer günlerinde fakir ailelere ve Mescid-i Aksa’ya gelen ziyaretçilere her gün sıcak yemek veriliyor.” dedi. Tekkede günde yaklaşık 100 aileye yemek verildiğini ifade eden Ebu Lubde, Ramazan ayı boyunca yemek verilenlerin sayısının arttığını kaydetti. Tekke’de 22 yıldır aşçılık yapan Filistinli Semir Cabir de, ihtiyaç sahibi aileler için sıcak yemek hazırlamanın kendisi için gurur verici olduğunu dile getirdi. Hiç kimseyi geri çevirmediklerini söyleyen Cabir, düzenli olarak yemek verdikleri 5 Hristiyan aile olduğuna dikkati çekti.

İhtilaf ahlakı

Günlerimiz Kur’an ve dua ile geçiyor

Telafi ayı Ramazan

Mescid-i Aksa’da ramazanın son cuma namazı için 250 bin Müslüman saf tuttu

Tekâmül ayı Ramazan

Her toplumun gelenek diye isimlendirilen alışkanlıkları vardır. Bunlar aynı zamanda o toplumu bir arada tutan temel değerlerin önemli kısmıdır. Bunları kaldırdığınız zaman toplum çözülmeye başlar. İnsanlar birbirine yabancılaşır ve aralarındaki bağlar erir. Biz dindarların batı kültürünün toplumumuza egemen olma çabasına karşı çıkmamızın ve çok üzülmemizin temel nedenlerinden birisi budur. Çünkü toplum başkalaşmaya ve Avrupalılaşmaya doğru kaymakta, kendi adet ve örflerinden uzaklaşmaktadır. Bu durum son derece tehlikeli bir çözülmedir. Zira geleneğinden kopan toplumların istikrarlarını sürdürmeleri çok zordur. Dış etkiye açık böylesi toplumları bekleyen tehlikelerin en küçüğü, Batı kültüründen etkilenerek kökenlerinden uzaklaşanlarla değerlerine sahip çıkanlar arasındaki sorunlardır. Nitekim ülkemizde bunun yansımalarını her an görme imkanına sahibiz. Acı olan bu ayrışmanın zaman zaman derinleşmesidir.

Esasında toplumun olduğu gibi insanların da alışkanlıkları vardır. Bunların bir kısmı gelenekten gelen alışkanlıklardır. Herkesin bunları yapmasıyla millet oluruz. Lakin insanların hepsinin değil, bir kısmının bazı alışkanlıkları da vardır ki, bunlar zararlı olabilmektedir. Alkol ve sigara bağımlılığı bunların başında gelir. Bunlara alışanlar zararlarını bilmelerine rağmen kolay kolay bırakamazlar. Bırakmak istediklerinde de bağımlı hale gelmiş bünyeleri nedeniyle zorlu bir sınav kendilerini bekler. Bu dönemlerinde onlara destek olacak, tekrar aynı hataya dönmelerini engelleyecek dostlara şiddetle ihtiyaçları vardır.

Kötü alışkanlıklar sadece bu kimselerle veya içki-sigara alışkanlığıyla sınırlı değildir. Bunlardan birisi de, haramlara bakmaya ve seyretmeye alışmaları, kanıksamalarıdır. İnternet, yüzlerce televizyon kanalı, sosyal medya, gazeteler ve diğerleri sahip olduğumuz bazı değerlerin iyice zayıflamasına neden oldu. Çok kanallı döneme geçtiğimiz zamanlarda, geleneğimize aykırı şeyleri gördüğümüzde hemen kanal değiştirir ve çok kızardık. Ancak bunları her gün gözümüzün içine soka soka, bizleri öyle alıştırdılar ki, haram ilişkileri gösteren diziler bile artık evlerimizde rahatça seyredilir oldu. Birbirlerine ahlak dışı kumpaslar kuranların ve gayr-i meşru ilişki yaşayanların filmlerinin karşısına kurulur olduk. Haram olan hususlara öyle alıştırıldık ki, artık bunları neredeyse kanıksamış gibiyiz. Esasında tam anlamıyla bir zavallı konumundayız. Öyle bir zavallıyız ki, zavallılığımız her geçen gün artıyor ve daha kötü oluyoruz.

Haramlara bakma ve seyretme hastalığımız sadece internet, film ve diziyle sınır değil. Bundan belki yirmi yıl önce gözlerimizi haramdan sakınarak evimize veya işyerimize rahatça gidebiliyorduk. Günümüzde ise bunu yapabilmek neredeyse imkânsız hale geldi.

Her gün bu ortamlarda bulunmak zorunda kalan müminlerin nefislerini korumaları gerçekten zordur. Hele de yaslanacağı ve kendisine Allah’ı hatırlatacak bir arkadaş grubu yoksa işi çok daha ağırdır. Çünkü her gün aynı ortamların içine gire çıka sonunda bunları kanıksamaya başlar. İlk başlarda haram diyerek kendisini korumaya gayret etse bile belli bir müddet sonra dayanma gücü zayıflamaya sonrasında da kırılmaya başlar.

Bizlerin sınavı eskiye göre çok daha ağırdır. Bu aynı zamanda, harama bakmamaya çalışarak kendisini korumak için çırpınan ve zorluklar içinde dindarlıklarını yaşamaya çalışan müminlerin ne kadar samimi ve ihlaslı olduklarının da bir göstergesidir. Sınavın hasını bu insanlar vermektedir. Durum gerçekten de böyledir. Köyünde cami-ev-tarla üçgeninde hayatını geçiren kimse ile ev-cami-işyeri arasında, haramlarla dolu bir ortamda yaşamını devam ettirmek zorunda kalanın durumu aynı değildir. Nitekim köydeki insanın televizyon dışında harama bakması söz konusu olmaz. İşleyebileceği haramlar gıybet, komşusunun malına zarar vermek gibi birkaç günahla sınırlıdır. Şehir hayatını yaşayanlarda ise durum çok vahimdir. Hayat onu yüzlerce sınava tabi tutar. Bu sınavları verebilenlerin Rabbimiz katındaki mükafatları da hiç şüphesiz daha fazla olacaktır. Çünkü korunmaya çalıştıkları haramlar daha fazladır. Tasavvuf kitaplarımızda bununla ilgili olarak güzel bir kıssa anlatılır:

İki kardeş varmış. Biri köyünde çoban, diğeri de şehirde ayakkabı tamircisiymiş. Çobanlık yapan hem hayvanlarını otlatıyor hem de ibadetle meşgul oluyormuş. Çok zahid bir kulmuş. Şehirdeki kardeşi de zahidmiş ve helalinden kazanmaya çok önem veriyormuş. Çoban olan bir gün kardeşini ziyaret etmeye karar vermiş. Hediye olarak da tuluma koyduğu sütü götürmeye karar vermiş. Kardeşinin dükkanına varmış. Selamlaşıp kucaklaştıktan sonra getirdiği sütü duvara asıp muhabbete koyulmuş. Birazdan dükkâna bir bayan gelmiş. Ayağındaki ayakkabının birini çıkarıp yırtıldığını söyleyerek tamir etmesini söylemiş. Bu esnada çobanlık yapan kardeşin gözü kadının ayakkabısız kalan ayağına takılmış. Aklı karışmış, şeytan zihninde hızlıca cirit atmaya başlamış. O bu haldeyken duvara astığı tutulumdan süt damlamaya başlamış. Bu durumu gören ayakkabıcı kardeşi ona şunu demiş: “Dağ başlarında, günah işleme imkânı yokken veli olmak, kulluğu yaşamak kolay. Esas olan ise haramların olduğu ortamlarda kulluk yapabilmektedir.” Böyle dedikten sonra da besmele çekerek parmağını süt damlatan yere değdirmiş, sütün akması durmuş.

Hikmet dolu bu kıssa herkesin sınavının aynı olmadığını da göstermektedir. Nitekim bütün hayatını Mekke’de geçiren biri ile her türlü yanlışlığın serbestçe işlendiği bir şehirde yaşayan kişi aynı değildir. İlkinde harama götüren bir vesile neredeyse yoktur. Hayat tamamen kulluk üzerine inşa edilmiştir. Nitekim umreye veya hacca giden kardeşlerimiz bunu çok iyi tecrübe ederler. Günlerinin tamamı ibadetle kaplanmıştır. Beş vakti Kabe’de veya başka bir mescitte cemaatle eda ederler. Kalan vakitlerde de tavaf, Kur’an okuma ve zikrullah ile meşgul olurlar. Ancak memleketlerine döndüklerinde bu güzelliği devam ettirme imkanları kalmaz. Zira hayatın içine katılmak zorundadırlar. Zaten ne oluyorsa da bundan sonra olur. Müminin esas sınavı başlar. Bu nedenle insanların sınavları ile alacakları mükafatların rabbimiz katında aynı olmayacağı aşikardır.

Hz. Peygamber fitne ve zorluk zamanlarında müminlerin kendi kabuklarına çekilmelerini hatta mümkünse toplumdan uzaklaşarak yalnız yaşamalarını tavsiye etmiştir. Çünkü din adına insanların birbirlerini kırdıkları, huzurun kalmadığı bir ortamda kalmaktansa kötülüklere bulaşmadan kendi kulluğunu yaşayarak, başka bir ifadeyle kafasını dinleyerek son nefesini vermek daha makuldür. Lakin günümüzde bunun ne kadar imkânsız olduğunu hepimiz biliyoruz. Köylerde geçim imkânı kalmamıştır. Hatta bazı yörelerde toprak genişleyen ailelere yetmemektedir. Bu nedenle nüfusun büyük çoğunluğu şehirlere yerleşmiştir. Göç, hızını kesmeden devam etmektedir. Bu yüzden her halukârda kulluğumuzu ayakkabı tamircisi misali şehirde yaşamak ve dünya sınavımızı kalabalıklar arasında vermek durumundayız.

Renkli ve süslü kıyafetler

Göçer, şu an kıyafet dikiminde 5 usta öğretici ve 5 kursiyer olmak üzere toplamda 10 kadının çalıştığını söyledi. Usta öğretici Esin Taşdemir de "Kız çocuklarımıza elbise, gömlek, şort, erkek çocuklarımıza gömlek ve pantolon dikiyoruz. Bir de çocuklarımız kaygılı uyumasın diye uyku arkadaşı yapıyoruz." diye konuştu. Usta öğretici Yeşim Avcı da kıyafetleri yetiştirebilmek için günde 9 saate kadar çalıştıklarını belirterek "Kıyafetlerin renkli ve süslü olmasına dikkat ediyoruz. Elimizden geleni yapıyoruz. Çocuklar mutlu olsun, yeni kıyafetler giysin. Çocuk sevindirmek çok güzel bir şey." dedi.

Hediyeleri de hazır

Sakarya'da kursiyerlerin, depremlerden etkilenen illerdeki çocukların Ramazan Bayramı'nda yüzünün gülmesi için hazırladıkları hediyeler bölgeye gönderilecek. Adapazarı İlçe Halk Eğitim Merkezi öğretici ve kursiyerleri, depremzede çocuklar için oyuncak ve çeşitli hediyeler hazırladı. Özenle paketlenen bayram hediyeleri, bölgeye yola çıkarılacak. Merkezin müdürü Faruk Kıral, "Enkazda kalan oyuncaklarını onlara tekrar geri vererek kırılgan gönüllerini bir nebze olsun sevindirmek amacıyla bayramda bölgede bulunmak istiyoruz. Arife günü hocalarımızın, kursiyerlerimizin hep birlikte gönül birliğiyle hazırladıkları oyuncak bebekleri ve çeşitli hediyeleri takdim etmek için inşallah orada olacağız. Amacımız onların hüzünlerini paylaşmak, bayram sevinçlerini gerçek anlamda bayrama çevirmek. İnşallah ülke olarak gönül ve el birliğiyle bu acıların üstesinden geleceğiz." dedi. El sanatları öğreticisi Nalan Yakın da oyuncakları paketleyip en temiz haliyle göndermeye çalıştıklarını belirtti.

Öğretim, alıştırma, yetiştirme, öğretme, belletme, ders okutma, öğrenme; talim ayı Ramazan.

Bir şeyi almak veya yapmak için istekli bulunmak alıcısı bulunmak; talip olma ayı Ramazan.

Bir işi yapmaya, üstlenmeye istekli olmak, istekli, isteyen, talep eden; talebe ayı Ramazan.

Görgü ve nezaketin gerektirdiği davranış biçimi, bir şeyi en mükemmel derecesine varıncaya kadar yetiştirmek, edep; terbiye ayı Ramazan.

Terbiyesini takınma, saygılı davranma, edeple hareket etme, utanmak, sıkılmak; teeddüp ayı Ramazan.

Kişinin uslanmasını sağlama, edepli olmayı öğretme, terbiye verme, haddini bildirme; te’dip ayı Ramazan.

Utanmak, sıkılmak, terbiyesini takınma, saygılı davranma, edeple hareket etme; teeddüp ayı Ramazan.

Bir kimseden ders alma, ders görme, bir şeyi ders olarak okuma; tederrüs ayı Ramazan.

Ders verme, öğretme, öğretim; tedris ayı Ramazan. (Ötüken Büyük Türkçe Sözlük)

Ramazan bir mektep ayı. İnsanı zihnen, aklen, bedenen, ahlaken, ilmen geliştiren ay.

Talim, tahsil, öğretim; terbiye, tedris, te’dîb, tehzîb, siyaset, tezkiye, irşad ayı Ramazan.

Gün boyu yaşanan açlık ve susuzluk terbiye eder insanı. Nefsani mahrumiyet ile şehvet kontrolü sağlar. Bütün bir bedenin uzuvlarına sahip çıkarak ahlaki olgunluğa erdirir insanı Ramazan.

Talim ve terbiye bir ömür boyu devam eder.

Bir mümin, her an için yeni şeyler öğrenir. Deprem yaşar, evlilik yaşar, çocuğu doğar, bir yakını vefat eder, seyahat eder hep yeni şeyler öğrenir, öğrenmeli.

Davranışlarını sürekli iyileştirir, terbiye süzgecinden geçirir. İslam ahlakıyla ahlaklanır. Böylece olgunlaşır.

***

En büyük ve ilk öğretici, ilk mürebbi, ilk sahip yüce Rabbimiz'dir.

Terbiye ve Rab aynı kökten. Sahip, malik, yönetici ve aynı zamanda terbiye eden anlamına gelir.

“Âlemlerin Rabb ‘ı (terbiye edip yetiştiricisi) Allah’a hamd olsun” (el-Fatiha, 1/1).

Bütün bir kâinatın sahibi, efendisi, terbiye edicisi, insanlara nasıl davranmaları gerektiğine dair esasları belirleyen yüce zat.

Atamız Âdem’e eşyanın, varlığın, nesnelerin ismini, cismini, hakikatini öğreten Rabbimiz'dir. (Bakara 2/31) Sonra da insanoğlu, aklını bu öğretiler doğrultusunda kullanarak kendisini geliştirdi, güzel bir toplum oldu.

Kur’an’ı bize tâlim eden, insana beyanı öğreten de Rabbimiz'dir (Rahmân 55/2, 4).

İnsana kalemle yazmayı öğreten ve bizlere bilmediklerimizi öğreten de Rabbimiz'dir (el-Alak 96/4-5).

***

Allah Resulü muallimdir. Talim ve terbiyede öncü şahsiyettir. Tertemiz bir hayat yaşayan, güven duyulan Hz. Muhammed (sav) yüce Rabbimiz'den aldığı vahyi yaşayıp bizlere de öğretmiş, açıklamış ve yepyeni bir toplum inşa etmiştir.

Cehalet bataklığında debelenen, her türlü kötülükten beslenen bir toplum, Kur’an ve Sünnetin rehberliğinde, talim ve terbiye aşamalarından geçerek, dünyanın en güvenilir, merhametli, ahlaklı toplumu olmuşlardır. “Nitekim kendi içinizden, size ayetlerimizi okuyan, sizi temizleyen, size kitap ve hikmeti ve size bilmediklerinizi öğreten bir resul gönderdik” (Bakara, 2/151)

Allah Resulü bir mürebbi olmanın yanı sıra bizlere de gereken sorumluluğu hatırlatmıştır. “Hiç bir baba çocuğuna güzel terbiyeden daha iyi bir hediye veremez”

“Bir adamın çocuğunu eğitip terbiye etmesi maddi sadakalar dağıtmasından daha hayırlıdır”

Terbiye kurallarına uygun hareket eden insanlar, dünya ve ahirette huzur ve saadete ererler.

Talim ve terbiye ile inançlı, ahlaklı, erdemli, sorumluluk sahibi, başarılı, insan yetiştirmek hedefleyen Rabbimiz, Ramazan'la bu hedef için bizlere her türlü imkânı ve fırsatı sunmaktadır. Nasibimiz bol olsun…

Hürrem Sultan’ın hayır tekkesi

Haramlara dost olmak

Çocukların mutluluğu bizim bayramımız

İhtilaf ahlakı

Günlerimiz Kur’an ve dua ile geçiyor

Bir arada bulunan insanların hiçbir problem olmadan asude bir hayat sürdükleri görülmemiştir. Hz. Adem’den itibaren başta aile olmak üzere toplumsal birlikteliklerin olduğu her tür yaşam katmanında sorunlar sürekli olmuştur. Zaten ahlak ve hukuk bu yüzden vardır. Kaldı ki kendisini cemiyetten soyutlayarak yalnız yaşamaya çalışanların bile kendileriyle bunalıma düştükleri az rastlanan bir durum değildir. Tüm bunların anlamı insanın sorun üreten bir varlık olduğudur. Ama aynı zamanda insan, kendisinin ürettiği soruna çözüm arayan varlıktır.

İnsanın dünyadaki toplumsal yaşam serüvenine baktığımızda, başta tevhid inancı olmak üzere sosyal hayatı düzenleyen sistemi bir yana bıraktığı durumlarda Allah Teâla insanlığa rehber olması için peygamberler göndermiştir. Kur’an bu bağlamda önceki peygamberleri ve onların uğraşlarını özetleyerek bizlere sunar. Bu bir anlamda insanlık tarihinin kısa bir özetidir. Hz. Peygamber’in gönderildiği döneme bakıldığında da, zamanlama olarak mükemmel bir zaman diliminin seçildiğini görebilmekteyiz. Bir peygamber beklentisi kendiliğinden oluşmuş ve insanlığın yeni rehbere olan ihtiyacı netleşmiş ve Allah son elçisini göndermiştir. Rasûlullah’ın elçi olarak gönderildiği dönem dünya ölçeğinde düşünüldüğünde, peygambere olan ihtiyaç ilahî hikmetin büyüklüğünü anlamamızı kolaylaştırır.

Allah Rasûlü insanlar arası ilişkileri düzenlerken hak ve adalet kavramlarını esas almış, her şeyi güven esası üzerine inşa etmeye gayret etmiştir. Yalan konuşmaktan sakındırması, dedikoduyu kötülemesi, başkasının malını gasp etmeyi çok fena bir eylem olarak nitelemesi bu çabanın yansımalarıdır.

Rasûlullah’ın toplumsal ilişkileri düzenlerken, yaşanan problemleri çözerken, ortaya çıkması muhtemel meselelere dikkat çekip uyarıda bulunurken takip ettiği bazı yöntemler dikkatimizi çekmektedir. Bunlar ana hatlarıyla şunlardır:

1-Allah’ın her şeyi görüp bildiği: Gerek Kur’an’ın ve gerekse Hz. Peygamber’in insanlara kazandırmaya ve gönüllerine yerleştirmeye çalıştığı inanç esaslarının başında, Allah’ın her şeyi görüp bildiği gelir. Bunu yaparken, kul ile Allah arasındaki ilişkinin bütünüyle korku esaslı değil sevgi-endişe karışımı bir halde olmasını hedefler.

Hz. Peygamber’in burada sözünü ettiğimiz hususu, kişiler arası hak hukuk meselelerini çözerken ayrıca hatırlatması çok önemlidir. Esas olanın kalpteki bilgi olduğunu, insanın Allah’ı kandırmasının asla mümkün olmadığını dile getirerek bir anlamda vicdanın hakemliğini öne çıkarması dikkat çekicidir. Kendisine gelen iki hasıma, kalplerde olanı Allah’ın bildiğini, kendisinin anlatılana göre karar verdiğini söylemesi bunun bir tezahürüdür. (Buhârî, 2680)

2-Doğrudan müdahale: Hz. Peygamber’in gerek Medine ve gerekse Medine yakınındaki toplumsal olaylara ve tartışmalara bizzat kendisinin müdahale ettiğini görmekteyiz. Bu, onun toplumun en önündeki kimse olmasının bir sonucu olduğu kadar mutlak saygınlığı ve her halukârda adaleti gözetecek olmasının da bir neticesiydi. Nitekim bir gün öğle namazına doğru Amr bin Avf Oğulları mahallesinde baş gösteren problemi çözüp tarafların arasını sulh etmek işini bizzat kendisi üstlenmiştir. (Buhârî, 805) Bu durum esasında, sözüne ve vereceği hükme razı olunan adaletli insanların arabuluculuğunun ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

3-Yapılacak işlerde istişareye önem vermek ve ortaya çıkan sonucun gereğini yapmak: Hz. Peygamber’in farklı görüşlerin ortaya atıldığı konularda ashabını dinlemeye son derece önem vermesi ve istişare sonucunda oluşan ağırlıklı görüşe katılması örnek alınması gereken bir usuldür. Örneğin Uhud savaşı öncesinde özellikle genç sahabilerin isteği düşmanla Medine dışında karşılaşmaktı. Hz. Peygamber farklı düşünmesine rağmen yoğun isteği olumlu karşılamış ve savaş şehir dışında gerçekleşmiştir.

4-Farklı karakterlerdeki insanlarla çalışabilmek, onlarla kardeş olabilmek: Hz. Peygamber’in farklılıklara tahammülü ve değişik karakterleri olan insanlarla birlikte çalışabilmesi, günümüz Müslümanlarının en çok örnek almaları gereken hususlardandır. Dört halifeyi yan yana koyduğumuzda, mizaçlarının ne kadar farklı olduğunu görürüz. Ancak bu durum Allah Rasûlünün onları en yakın arkadaşları yapmasına engel olmamıştır. Çünkü gaye bir olduktan sonra insanlar yeri geldiği zaman kendilerini frenlemesini bilmişlerdir. Düşüncelerini her zaman rahat bir şekilde dile getirebilmeleri ve saygı sınırlarını aşmadan Hz. Peygamberle meseleleri tartışabilmeleri biz Müslümanlar için çok şey ifade etmektedir. Şunu söylemek hakikatin tescili olacaktır: Dünya işlerinin düzenlenmesinde Hz. Peygamber arkadaşlarının görüşlerini mutlaka önemsemiştir. Hudeybiye anlaşmasında olduğu gibi, Hz. Ömer misali bazı insanlar onun yaklaşımına katılmadıklarını açıkça ifade etmişler ancak Allah Rasûlü diğer arkadaşlarının da tasvibiyle farklı bir yol benimsemiştir. Nitekim daha sonraları Hz. Ömer kendi tutumunun yanlışlığını anlayacaktır.

5-Farklılıklara anlayışla bakabilmek: Mükemmel bir öğretmen olan Hz. Peygamber’in yorum farklılıklarına yaklaşımındaki tavrı bizim hayat rehberimiz olabilirse, o zaman gerçek anlamda onu kendimize önder edindiğimizden söz edebiliriz: Rasûlullah Hendek savaşının hemen ardından Benû Kureyza’nın fethi emrini verdi. Ashabına ikindi namazını bile kılmadan orayı fethetmelerini söyledi. Onun emrini bir kısmı, fethi bir an önce gerçekleştirin anlamında yorumladı ve namazı bulundukları yerde kıldılar. Diğerleri de namazları Benû Kureyza’da kılın olarak anladı ve de öyle yaptılar. Döndüklerinde Hz. Peygamber her iki grubun yaptığını da onayladı.

Bu olay gerek ayetlerin ve gerekse hadislerin anlaşılmasında İslam bilginlerinin farklı yorumlamalarının ne kadar tabii olduğunu bizlere göstermektedir. Asıl olanın İslam’a gönülden bağlılık olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle Allah Teâlâ’nın şu ayeti hayat rehberimiz olmalıdır: “Hep birlikte Allah’ın ipine (İslâm’a) sımsıkı yapışın; parçalanmayın. Allah’ın size olan nimetini hatırlayın: Hani siz birbirinize düşman kişiler idiniz de O, gönüllerinizi birleştirmişti ve O’nun nimeti sayesinde kardeş kimseler olmuştunuz. Yine siz bir ateş çukurunun tam kenarında iken oradan da sizi O kurtarmıştı. İşte Allah size ayetlerini böyle açıklar ki doğru yolu bulasınız.” (Âl-i İmrân, 103)

Günümüzdeki bir kısım Müslümanların en büyük problemlerinden birisi burada ortaya çıkmaktadır. Kendilerini ve yaklaşımlarını İslam’ın merkezine koyarak dinin tek temsilcisi gibi davranmaktadırlar. Bu durum farklı yaklaşımlara tahammülsüzlüğü getirmekte ve ardından da kamplaşmalar söz konusu olmaktadır. Oysa yoruma dayalı bakış açıları hakikatin kendisi değildir. İnsan elbette kendi kabul ettiğini doğru bilip ona göre bir yaşam düzenleyecektir. Hatta kendi kabulünü başkasına anlatıp onu ikna etmeye çalışacaktır. Ancak sınır burada bitmelidir. Dolayısıyla farklılıklar içinde karşımızdakine anlayış göstererek yaşamak durumundayız. Bu anlayış müsamaha ve tahammül etmek olmamalıdır. Çünkü bu ikisinde insanın kendisini yüksek bir yere konumlandırması, diğerini alt seviyede görmesi hali vardır.

Tekâmül ayı Ramazan

Sadece nefsini düşünmek

DIŞARIYA ÇIKMAK İSTEMİYORUM

Şehzadebaşı Camii’nde itikafa giren 70 yaşındaki İbrahim Altuğ, 10 yıldır itikafa girdiğini söyledi. Altuğ, itikafa gelenlerin camiden hiç ayrılmadığını anlatarak, şöyle devam etti: “Camide mukabele yapıyor, iftara yakın halka yapıp dua ediyoruz. İtikafa gelenler az uyuyor, hep ibadet yapıyoruz. Ayrıca dua ediyoruz. Tüm dünya için dua ediyoruz. İftarımızı, sahurumuzu burada yapıyoruz. Burada 3 ile 4 saat arasında bir uykumuz var. Geri kalan zamanı hep ibadetle geçiriyoruz. İtikaf çok duygusal, duygulu oluyor. Dua halkalarımızda dua ederken ağlamaya başlıyorum. 10 gün bitince kapıdan dışarıya çıkmak istemiyorum, dışarısı bana sanki hapishane geliyor. Ömrüm ve sağlığım elverdikçe itikaf sünnetini yerine getireceğim.”

BURANIN ATMOSFERİ BAMBAŞKA

Oğluyla beraber itikaf gelen 71 yaşındaki Mehmet Ali Aydın ise bu yıl ikinci kez itikaf sünnetini yerine getirdiğini belirtti. Oğlunun yönlendirmesiyle itikafa girdiğini anlatan Aydın, “Geçen sene ilk kez itikafa geldim. Bu yılda gelmek istedim. Çok mutluyuz. Hakikaten buranın atmosferi bambaşka” dedi.

Tekâmül ayı Ramazan

Ramazan ayının son cuması Bursa Ulucami doldu taştı

Telafi ayıdır ramazan.

Yaptığımız güzellikleri artırmak için bir fırsat ayıdır.

Yapmamız gerekirken yap(a)madığımız işler, işlediğimiz yanlışlardan geri dönme için de telafi ayıdır.

İnsanın asıl yolu, iyilik yoludur.

Ancak zaman zaman zikzaklar, yoldan sapışlar, saptırışlar, şaşkınlıklar, şaşırtmacalar, sürçmeler yaşar. Böylesi durumlarda eksiden artıya geçmenin yolunu bulmalı.



Depremde yaralanan bir kardeşimize yardım edemedik, telafisi mümkün.

Maddi sıkıntı içinde kıvranan bir komşumuza ilk anda gücümüzün çok çok altında bir küçük katkı sağladık ama sonra utandık bundan. Asıl desteğimizi sunmak istedik. Telafisi mümkün.

Her sabah kapıda karşılaştığımız komşumuzla bir türlü selamlaşmadık. Ben çekindim, o çekindi, ilk kelamı karşımızdan bekledik. Sürmesin artık bu durum; telafi edelim.

İşi için daireye gelen bir vatandaşa ilgisiz kaldık, yetmezmiş gibi olacak bir işini de yokuşa sürdük, yorduk. Telafisi mümkün. Bulabilirsek kendisinden helallik dileyelim değilse bundan sonrası için iyi bir memur, amir, işçi olalım.

Bir arkadaşımızın, anne-babamızın, eşimizin, çocuğumuzun, komşumuzun, öğretmenimizin gönlünü kırdık, üzdük. Belki de gizli kaldığımızda gözyaşlarımızı akıttık. Ne duruyoruz; hemen telafi edelim, özür dileyelim, kalbini kazanalım.

Namazı kaçırdık, orucu tutmadık, Kuranı okumadık, zekâtımızı vermedik, hacca gitmedik, kaba davrandık, öfkelendik, mazlum için kılımızı kıpırdatmadık diyelim. Yaşıyoruz ya, nefes alıp veriyoruz ya, dünya yolculuğumuz devam ediyor ya hemen kefaret ödeyelim, kaza edelim, muhakeme edelim, fidye verelim, telafi edelim. Hem de bizzat kendimiz yapalım.

Unutmayalım, susadığımızda susuzluğumuzu giderecek olan sadece bizim su içmemizdir. Bizim adımıza bir başkasının bir şişe su içmesi susuzluğumuzu gidemeyeceği gibi, daha da artıracaktır.



Ahiret hayatında, dünyada yaşananların kefareti için yapacağımız bir telafi imkânı yok!

Allah’ın ayetlerini yalanlayan, Kurana karşı mücadele veren, “bu çağda bu zihniyet” diyerek İslam karşıtlığı yapanlar için ateş dışında bir telafi yok. (En’âm Sûresi 6/27)

Azabı ve mükâfatı görünce derin pişmanlık yaşayıp, “keşke Müslüman olsaydık” diyecekler için bir telafi yok. (Hicr Sûresi, 15/2)

“Zaman geriye dönsün ve sağlam bir mümin olayım” deneceği vakit, ahirette

bunun telafisi imkânsız.

(Şuarâ Sûresi, 26/102)

Dünyadayken peşinden gittiğimiz, dost olduğumuz insanlar, hesap gününde bizden kaçındıklarında bizi destekleyici bir telafi mümkün değil. (Bakara Sûresi, 2/167; Ankebût Sûresi, 29/41)

Dünya zevklerine dalarak bunun ebedi olacağını zanneden, sahte mutlulukların sona ermeyeceğini düşünenler ve gerçeği ahirette fark

edenler için de telafi yok. (Mü’minûn Sûresi, 23/114)

Azabı görünce, dünyada günah ve küfür üzere birlikte olduğu imkân sahibi insanların yapabileceği bir husus yok. (Kasas Sûresi, 28/64)

Dünyada oyun ve eğlenceye dalarak ilahi vazifelerini yapmayanlar için ahirette telafi imkânı yok. (Ankebût Sûresi, 29/64)

Cehennemi görünce, “keşke Allah ve Resulüne itaat etseydik, dünyaya dönüp iyilik yapanlardan olsaydık” diyenler için bir telafi yok. (Ahzâb Sûresi, 33/66; Zümer Sûresi, 39/58)

Kitabı kendisine sol tarafından verilince, çekinmenin, üzülmenin, ölümü temenni etmenin, keşke toprak olsaydık demenin bir anlamı ve tüm bu hataları telafi etmenin asla bir yolu yok. (Hâkka Sûresi, 69/25, 27; Nebe Sûresi, 78/40; Mülk, 67/10)

Ama şimdi, an itibariyle bir telafi imkânı var.

Yaptığımız tüm hata ve günahlardan geri dönüş, Allah ve Resulünü üzecek işler yapmış olmaktan sevindirecek ameller yapmak için bin bir telafi imkânı var. Öyleyse, Ramazanın bu son günlerinde fırsatlardan faydalanalım.

Hata ve günahımız az, telafi ve ilahi rıza için salih amellerimiz çok olsun.

Mescid-i Aksa’da ramazanın son cuma namazı için 250 bin Müslüman saf tuttu

Tekâmül ayı Ramazan

Sadece nefsini düşünmek

Yılların ilerlemesiyle çok şey öğrenir insan. Hata da güzellikler de yapar hayatında. Ve her seferinde bir muhasebe de yapar. Hatalarını azaltmaya, iyiliklerini artırmaya çalışır. Diğer taraftan yaşadığı kimi olumsuzluklara dayanmaya çalışır, sabreder, zorluklarla mücadele eder. Zorlanır, bunalır belki ama isyan etmeden, inancını yitirmeden hayata tutunmaya devam eder.

İşte tüm bunlar insanoğlunu geliştirir, olgunlaştırır, kemâlâta erdirir.

Olgunluk, olgunlaşma ile tekâmül eder.

Kemale erme, tam olma, ham iken olgunlaşma/pişme ile tekemmül eder.

Değişiklikler ve değiştirmeler ile tadilata uğrar hareketleri.

Ta’dilat yapmak değiştirmek, değişiklik yapmak, adım adım ilerlemek gerçekleşir.

***

İnsan tekâmül eder… Toprak atamızın aslı, sudur, çamurdur, nefhayı ilahidir. Bir tekâmül ile Âdem olur, Havva olur. Sonra ana rahminde bir damla içinde milyonlarca hücre ile başlayan var olma çabası, adım adım olgunlaşır. Gün gün, ay be ay şekillenir, insan olur. Bebekken çocuk, sonra delikanlı olur sonra da insanı kâmil olur. Bu kemâlât ancak ilahi ve nebevi sese kulak vererek olur.

İşindeki zarara, sınavdaki başarısızlığa, sosyal hayattaki yalnızlığa, hayatla olan mücadelesindeki yenilgilere dayanır, ayakta durmaya çalışır ve her zorluk ile kemâle erer.

İnsanın fıtratında yer alan olumlu ve olumsuz tüm duygular insana hâkim olmak ister. Bu mücadelede iyiliğin egemenliği, kişiyi kemâlâta götürür.

Aslında insan, kemâlât için gereken her türlü imkâna sahiptir. Allah insanı en güzel bir biçimde yaratmış, yeryüzünde halife kılmış, dünya emrine verilmiş, yüce emaneti yüklenmiş, vahiyle istikamet gösterilmiş, örnek peygamberler gönderilerek modelsiz bırakılmamıştır.

Azizüddin Nesefî güzel ifade etmiş: “İnsan-ı kâmil; şeriat, tarikat ve hakikatte tam olan insandır. İyi söz, iyi hareket, iyi ahlak ve iyi bilgide tam olandır. Bu dört şeyi kemale erdiren kemale ulaşmış sayılır. İnsan-ı kâmil, cihanı gösteren ayna, ölüyü dirilten İsa, kuşların dilini bilen Süleyman gibi tasarruf sahibi, ab-ı hayatı içen Hızır gibidir.”

Nefis tekâmül eder. Bunun da basamakları, aşamaları vardır elbette.

Nefs-i Emmare: Heva ve heveslerin, sonu gelmez isek ve arzuların, zevk ve şehvetin izinde gitmek için çaba harcayan nefis.

Nefs-i Levvâme: Yaptığı hata ve günahlardan dolayı kendini kınayan, ayıplayan, suçlayannefis.

Nefs-i Mülhime: İyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı, hak ile batılı tereddütsüz idrak eden, hidayete yönelmede önemli mesafeler alan nefistir.

Nefs-i Mutmainne: İç huzur ve itmi’nana eren nefis. Kemâlâta önemli bir merhale.

Nefs-i R’adiye: Rabbimin kendisine layık gördüğü tüm hallere teslim olan, her şeye razı olan nefis.

Nefs-i Mardiyye: Allah’ın da ihlas ve salih amelden dolayı razı olduğu nefis.

Nefs-i Kâmile: Tüm kemâlât basamaklarını çıkan, marifete erişen kâmil insan…

Bu basamakları yürümek için bir mürşid-i kaml ile yol almak gerek.

Toplumlar tekâmül eder… Kültür sanatta, edebiyatta en güzel eserlerle zirve yapar. Birbirleriyle olan ilişkilerde fedakârlık ve feragat ederek kemâlâta erer.

Devletler tekâmül eder… Ana şefkatiyle mazluma sahip çıkar, zalime fırsat vermez. Yeryüzünün neresinde olursa olsun garibanlara yardım eder. Aç, yoksul kimseyi bırakmaz, herkese elini uzatır. Sanayide ilerleme, ticarette gelişme, mimari, kültür ve sanatta zirve yapar; kemâlâta erer.

Ruh tekâmül eder… İslam ahlakına aykırı işlerden uzaklaşır, onlardan nefret eder. Salih amelleri işledikçe ilerler. Bundan büyük bir haz alır. Kibir, kendini beğenme, insanları küçük görme, kendini müstağni görme gibi hallerden arındıkça olgunlaşır.

Din kemâle erer… İlk vahiy halkasından son halkaya varıncaya kadar, inanç esasları sabit ve değişmez; sosyal, ekonomik ve siyasi olarak pek çok hükümden sonra artık kesinleşir. İnsanların yol haritasında son çizgiler şekillenir. Allah’ın dini İslamiyet, kemale erer. “Bugün dininizi sizin için tamamladım, nimetlerimin tamamını size bahşettim ve sizin için din olarak İslâm’ı uygun gördüm.” (Maide 5/3)

Ramazanla tekâmül artar. Tüm uzuvlarla tutar orucunu. Açlığa, susuzluğa dayanır, nefis mücadelesine girer, kalbinde hiçbir kimseye karşı olumsuzluk beslemez, tüm insanların iyiliğini ister, iyilik için çaba harcar ve kemale erer.

Ne mutlu ehl-i kâmil olanlara…***

Temizlik ayı Ramazan

Yüce dinimiz İslam müminlerden hayatlarını fedakârlık üzerine kurmalarını ister. Başkalarını da düşünmelerini, yaşamlarında onlara da yer açmalarını talep eder. Bunu beklemekle kalmaz, hayra sevk eden yolları da hazırlar. Örneğin cemaatle namazı teşvik eder. Çünkü mümin diğer kardeşleriyle birlikte namazı eda ettiğinde, onlarla bir araya gelip kaynaştığında, beraber yaşamayı, sevmeyi, paylaşmayı, dertleşmeyi, gönlü açmayı ve fedakârlık yapmayı öğrenir.

Son din, namazın dışında da müminlerin bir arada olmalarını, dayanışma içinde yaşamalarını, birbirlerinden kopmamalarını ister. Bunu gerçekleştirenler, emri yerine getirmenin meyvelerini hayatlarındayken toplamaya başlarlar. Nitekim hepimizin göreceği gibi, bir topluluk ve hareket içinde bulunan insanların fedakârlık, başkalarını kendisine tercih etme ve yardımseverlik duyguları diğer müminlere göre çok daha fazladır. Çünkü güzel insanlarla bir arada duran kişi, hem karşısındakini müspet yönde etkiler hem de kendisi o ortamdan etkilenir, paylaşımı öğrenir. Yakınında bulunan insanların sorunlarını bildiğinden dolayı da onlara yardımcı olmak ister. Böylece merhamet duygusu güçlenir. Karşılıklı etkileşimle insanın ahlakı her geçen gün daha iyiye gider. Kötü alışkanlıklarını yavaş yavaş terk eder. İmanından aldığı lezzet her gün artar. Ancak kişi İslam’ı Müslümanlardan kopuk bir şekilde kendi başına yaşamaya gayret ederse, toplumu dönüştüremez. Bilakis toplum yavaş yavaş onu kendisine benzetir. Bir müddet sonra da toplumdan biri olur çıkar. Bu yüzden, adı ne olursa olsun, birlikte hareket etme kardeşliği insanın İslamî değerleri korumasına yardımcı olur.

EGOİST SORUMLULUKLARDAN KAÇAR

Sadece kendisini düşünen insan en başta Rabbine karşı bencillik sergiler. Ona karşı olan sorumluluklarını eda etmekten kaçınır. Keyfini ve rahatını bozmak istemez. Sanki dünya sadece onun için yaratılmıştır. Nefsinin buyruklarına boyun eğer, arzularını Rabbinin önüne alır. Hayatının bütün sorunları da zaten bu noktada başlar. Çünkü Allah ona hem yaratıcısına hem de çevresindekilere karşı mesuliyetler yüklemiştir. Kul tüm bu görevlerden kaçınarak Allah’a karşı bir dikleniş sergilemiş olur. Dolayısıyla bencillikte bir kibir ve enaniyet, böbürlenme vardır. Kendisine soracak olsak, böyle bir düşüncesi olmadığını söyleyebilir ancak yaşantısı sözlerini yalanlamaktadır.

Mütekebbir, nefsi azmış insanı sahip oldukları gururlandırır ve kendi kendine yeteceğini düşünür. Herkese yukarıdan bakar. Oysa bugün sahip olduklarının yarın elinden uçuvermeyeceğinin garantisi yoktur. Çok zengin olabilir ancak birden fakir duruma düşebilir veya sağlığı son derece yerinde olmasına rağmen bir inme ile felç olabilir. Nitekim hepimizin etrafında, iç organlarından birinin iflas ettiği anlaşılan ve çok fazla yaşamayan nice kişi vardır. Bu durumda, insanın sahip olduğu için gururlandıklarının devamlı olarak elinde kalacağının garantisi olmadığı anlaşılmaktadır. Her şey bir saniyede tersine dönebilir. Buna rağmen, sahip olduklarının kendisine yeteceğini düşünen çok insan görürüz etrafımızda. Müthiş gururlu ve kibirlidirler. Lakin ellerindeki o imkân veya sağlık nimeti gidince, birden öyle bir çökerler ki, önceki hallerinden eser kalmaz. İlk kez görüyor olsanız, ne kadar mütavazı bir insan diyeceğiniz kadar alçakgönüllü oluverirler. Rabbimizin de beyan ettiği üzere “gerçekten insan bencil ve huysuz yaratılmıştır.” (Meâric, 19)

EGOİSTİN ALLAH’A GÜVENİ YOKTUR

Sadece nefsini düşünen insanın Allah’a olan güveni sorunludur. Rabbinin yapmasını veya kaçınmasını istediği buyrukları yerine getirmekte zorlanır. Halbuki gereğini yaptığında, sonucu kâr olarak yine ona dönecektir. Ancak inancında problem olduğundan emri yerine getirmekte zorlanır. Örneğin, durumu iyi olmasına rağmen zekâtını vermez veya verirken çok zorlanır hatta malının en kötüsünden verir. Zekât vermesini emreden Allah’ın esasında onun kötülüğünü istemediğini, verdiği zekâtın faydasının başta kendisi olmak üzere yine topluma döneceğini düşünmez.

EGOİST BAŞKALARININ HAKKINA UYMAZ

İnsan kendi nefsini, isteklerini ve menfaatlerini her şeyin önüne koyduğu zaman, geride ne Allah rızasını gözetmek kalır, ne de kul hakkına riayet etmek. Böyle olunca da sağa sola fazla dikkat etmeden hep şahsî isteklerini her şeyin önünde tutar. Kendince açıkgözlük yaparak başkalarının hakkını yemekten kaçınmaz. İnsanların beklediği bir sıraya bir yerinden kaynak yaparak işini bir an önce halletmeye çalışır. Su ve elektrik giderlerini ödememek için kendince yöntemler geliştirir. Toplu ulaşım araçlarında ücreti ödememeye çabalar. Ama düşünmez ki, bunu yaptığında seksen küsûr milyonluk bir insan kitlesinin hakkına tecavüz etmektedir. Ahirette insanın karşısında milyonlarca insanın hasım olarak çıkması kadar kötü ne olabilir? Sadece kendisini düşünen bu insan, kul hakkı hususunda da iman zafiyeti yaşamaktadır. Bencilliğin zirvesindedir. Böyle olmasa bu yollara tevessül edebilir miydi? Demek ki, Allah’tan korkmamaktadır.

EGOİSTLİK İBADETLERDE BİLE OLUR

Sadece kendini düşünme hastalığı hayatımızın öyle alanlarına sirayet etmiştir ki, ibadetlerimizde bile bunu görürüz. Öyle ki insanlar, en önemli ibadetlerden ve aynı zamanda en büyük imtihanlardan biri olan hacdan, pek çok kul hakkını yüklenmiş olarak dönerler. Oysa Hz. Peygamber’in de beyan ettiği üzere, hac ibadeti, insanları annelerinden doğdukları gün gibi tertemiz yapan bir ibadettir. Ancak hacıların ellerini Hacer-i Esved’e sürebilmek uğruna birbirlerini nasıl ittiklerini, tam yaklaştım derken gelen iri yapılı kalabalık bir gurubun iteklemesiyle kendilerini nasıl çok uzakta bulduğunu, hac ve umre ibadetine gidenler çok iyi bilirler. Trafikte hak hukuk tanımadan açıkgözlük yapmaya çalışmak neyse bunların da bir farkı yoktur.

VAZİFELERİMİZ

Sorumluluğumuzun bilincinde olması gereken bizler, etrafımızda olup biten her olumsuzlukta, bir nebze de olsa payımız olmasından korkmalıyız. Bu nedenle, bencilleşen toplum karşısında, etrafımızdakilere karşı bir görevimiz olduğunu düşünmeliyiz.

Bu nedenle, önce kendi kalbimizde başkalarına yer açalım, nefsimize rağmen diğer müminleri gözetelim, “Rabbenâ, hep bana” demeyelim. Komşularımıza bir tabak yemek göndermeyi önemsiz görmeyelim. Sorunlarıyla ilgilenmeyi gereksiz yük saymayalım. Sonra da çocuklarımıza, arkadaşlarına ikram etmeyi, ellerindekini bölüşmeyi, cömert olmayı, yardımseverliği öğretelim. Evladımız arkadaşlarına kendince bir şeyler ısmarladığında onu takdir edip teşvik edelim. “Paranı başkalarına niçin yediriyorsun” diye kızmayalım. Paylaşmayı hayatımızın bir parçası yapalım ve kul hakkından kaçınalım.

Kul korkusunu Allah korkusunun önüne koymak

BAYRAM TAPLAMASI HAZIR

O kentlerden biri olan Adıyaman’da yörenin geleneksel lezzetlerinden bayram taplaması üretimi için yoğun mesai harcanıyor. Un, kabartma tozu, susam, şeker, tuz, maya karışımıyla elde edilen hamurun, kırsal mahallelerde tandırda, şehir merkezlerinde ise fırınlarda pişirilmesiyle hazırlanan bayram taplaması, kentte özellikle bayramlarda çayla birlikte misafirlere ikram ediliyor. Depremlerin büyük yıkıma neden olduğu kentte faaliyetlerini sürdüren fırınlar, Ramazan Bayramı öncesinde artan talebi karşılamak için mesai yapıyor. Bayramların vazgeçilmez lezzeti "Adıyaman çöreği", "Samsat gevreği" gibi isimlerle de anılıyor.

TANDIR VEYA KUZİNEDE PİŞİYOR

Hatay Yayladağı’nda da kadınlar, Ramazan Bayramı'nda misafirlerine ikram ettikleri yöresel kurabiye çeşidi "halaka"ları hazırlıyor. Nineleri ve annelerinden öğrendikleri yöresel tatla sofraları süslemeyi sürdüren Aşağıpulluyazı Mahallesi kadınları, un, kabartma tozu, maya, rezene, susam, çörek otu, zeytinyağı, şeker ve ceviz karışımından oluşan lezzeti imece usulü yapıyor. Bayram ziyaretlerinde misafirlere ikram edilen halka biçimindeki kurabiye, köydeki tandırlarda ya da kuzinelerde odun ateşinde pişiriliyor.

Kul korkusunu Allah korkusunun önüne koymak

Afganistan’da bir Türk geleneği paylaşım sofraları

Görevden önce kan bağışı

ÜSTESİNDEN GELECEĞİZ

Gürsoy, yetişkinlere yönelik Ramazan ayına yönelik teravih namazı, mukabele, sohbet gibi özel hizmetlerin sürdüğünü belirterek, şöyle devam etti: “Önceliğimiz gençlerimiz ve çocuklarımız. Onlara yönelik yapılan faaliyetler tüm hızıyla devam ediyor. Çadır ve konteyner kentlerde manevi rehberlik hizmetleri, çadırların tek tek ziyaret edilmesi gibi faaliyetler de kardeşlerimizi çok mutlu ediyor. Onlardan dualar almak gerçekten çok kıymetli. Burada çok güzel bir gönül bağı kuruldu. El birliğiyle el ele, gönül gönüle sevgileri, acıları paylaştıkça da bunun üstesinden geleceğimize inanıyoruz.”

Afganistan’da bir Türk geleneği paylaşım sofraları

Bir Müslüman bedenini, elbiselerini, evini, okulunu, işyerini, mescidini, çevresini temiz tutar. İçini dışını temiz tutar.

Temiz oluş, ibadete hazır oluştur, Allah’ın huzuruna çıkmaya, ona halini, duygularını arz etmeye hazır beklemektir.

Sıhhat ve afiyettir.

Necâset, hubs, reces gibi hallerden uzak oluştur.

Günahlardan, hem maddi hem de manevi ve ahlaki kirlerden temizlenmedir.

Maddi Temizlik:

Vahye muhatap olan ve nübüvvet görevi ile şereflenen Efendimiz Aleyhisselam’a gelen ilk emirlerden biri de temiz oluştur.

İlk emredilen ibadetlerden olan namazın anahtarı da temizliğin ilahi emre dönüştüğü abdesttir. “Namazın anahtarı temizliktir”

Abdest, gusül ile hem madden hem de manen bir temizlenme, arınma ve yeni ufuklara yelken açma hazırlığı vardır.

Şirk ve küfürden arınarak manen temizlenen, arınan Müslüman, üstünü başını, elbiselerini de temiz tutmalıdır. “Elbiseni temiz tut, günahlardan (her türlü pislikten) uzak dur!” (Müddessir 74/4-5).

Allah (cc) daha önce de İbrahim ve İsmail Peygambere Kâbe’yi temiz tutmalarını emretmişti.

Zaten müminler temizlenmeyi sever, Allah da temizlenenleri sever (Tevbe 9/108).

Temizlenmemiz ve hayatımızı güzel sağlıklı yaşamamız için tertemiz su indiren Allah, cennette de salih kullarına tertemiz içecekler ikram edecektir.

Orada müminlere verilen eşler de tertemizdir. (Bakara 2/25; Âl-i İmrân 3/15; en-Nisâ 4/57).

Manevi Temizlik:

Manevi temizliğin yolu Allah’a ve Resulü'ne kayıtsız şartsız teslimiyettir. Şirkten tamamen arınma, haramlardan kaçınma, kulluk sunumunu ihmal etmeme, kul hakkına da riayet etmedir.

Manevi temizlik, arınma, bağışlanma ve Allah tarafından bağışlanma demektir aynı zamanda.

Gıybet, yalan, haram yemek, mala hıyanet etmek gibi günahlardan, haset, kibir, gösteriş, hırs ve benzeri kötü ahlaktan kendisini korumasıdır.

Kur'an'a da ancak temiz olanlar dokunabilir. Madden ve manen kirlenmişler, Allah'a isyan edenler, şeytan ve yandaşları asla ona yanaşamazlar. Ne yararlanmak ne de zarar vermek için…

Allah günaha batan kullarını arındırır, affeder ve bağışlar. Ama manevi kirliliğin kendilerini sarıverdiği günahkârların, Allah’a verdikleri sözü ve yeminlerini az bir bedelle satanlar, Allah’ın indirdiği kitabın bir bölümünü gizleyenler ve onu az bir şey karşılığında satanların ise yüzlerine bakmaz, onlarla konuşmaz ve onları temizlemez.

***

Hz. Peygamber genel olarak sağlık ve temizliğe, bilhassa saç, sakal, bıyık, ağız, burun ve diş gibi gibi organların temizliğine önem verir, güzel kokular sürünürdü. “Temizlik imanın yarısıdır” (Müslim, “Tahâret”, 1)

Zaten sünnet olmak, kasıkları tıraş etmek, tırnakları kesmek, koltuk altındaki kılları almak, bıyıkları kısaltmak kadim peygamberler sünnetidir. (Buhârî, “Libâs”, 63, 64; Müslim, “Tahâret”, 49-56).

Allah Resulü, ashabının da temizliğine dikkat eder, onları uyarır, yönlendirirdi. Özellikle toplu mekânlarda, bir araya gelişlerde buna daha çok dikkat etmelerini tavsiye ederdi. İnsanların birlikte yaşadığı, oturduğu, gezip dolaştığı yerlerin temiz tutulmasını isterdi. “Allah güzeldir, güzeli sever; temizdir, temizi sever” (Tirmizî, “Edeb”, 41).

Bu emirler Müslüman toplumlarda bir temizlik zihniyeti oluşturmuştur. Suyun bolca kullanılmasını, çeşmeler ve hamamlar yapılmasını, kuyular açılmasını, kilometrelerce uzaklıktan su kanalları açılmasını sağlamıştır. Bir su medeniyeti oluşturulmuştur.

Kalp Temizliği

Maddi ve manevi temizlik kalp temizliğini de beraberinde getirmelidir.

Kalp her türlü haram, kötü ve masiyetten de uzak tutulmalıdır. Sadece bedenin temizlenmesi yetmez, haramların işlenmemesi yetmez aynı zamanda kalpte, fikirde, zikirde hiçbir olumsuz duygu ve düşüncelere de yer verilmemelidir. Tamamen iyilik, güzellik merkezi olmalıdır.

***

Tathir; temiz hale gelme, paklama, temizlenme.

Tathir eyleme; temizleme, arındırma, pak kılma.

Taharet; kötülüklerden, maddi ve manevi pisliklerden arınma, temiz olma durumu, temizlik, abdest yaptıktan sonra temizlenme. İslam dinine göre, bazı ibadetleri yerine getirebilmek için önceden yapılması zorunlu maddi ve manevi temizlik.

Taharet almak; küçük ve büyük abdestini yaptıktan sonra gerekli temizliği yapmak.

Tahir; temiz, arı, pak, ibadet yapmaya engel olmayacak biçimde temiz olan. Abdest alınablecek gusledebilecek ölçüde temiz su.

Tanzifat; temizlikler, temizlemeler.

Temizlenmek; bedenini yıkayıp temizlenmek, arınmak, paklanmak, temiz duruma gelmek, kir ve lekeden arınmak, sakıncaları, sorunları giderme.

Temiz, arı, pak olma durumu, kirlerden, lekelerden arınmış olan yerin özelliği, saffet, nezaket, pak oluş, taharet. Temiz tutma durumu. Eşyalarını, çevresini, evini.

Tenazzuf; maddi temizlik.

Tendürüs; derli toplu, temiz, titiz, düzenli, vücudu sağlam ve düzgün, sağlıklı, sağlık, sağlamlık, sıhhat.

Temizlik kökenli çok kavram var. Kelimeler bile dört koldan bizi temizliğe çağırıyor.

Ramazan tüm bunları sağlayıp bizleri madden ve manen temiz kılmaya geldi.

Cahillik yapmadan temizlenen kullardan olalım inşallah.

Tezekkür ayı Ramazan