WASHINGTON- ABD'nin Türkiye uzmanlarından Alan Makovsky, İsrail ile Suriye arasında yeniden başlatılan barış görüşmelerinin, su meselesi, güvenlik, terörizm ve Türk-İsrail ilişkilerinin geleceği açısından Ankara'yı kaygılandırdığını savundu. The Washington Institute'un Yakındoğu Masası Türkiye Araştırmaları Direktörü Makovsky, İsrail-Suriye barış görüşmelerinin Türkiye'yi nasıl etkileyeceği konusunda yayınladığı raporda, Ankara'nın, söz konusu barış sürecinin ilerletilmesi sırasında kendi çıkarlarının korunmasında ısrar edeceğini belirtti. Makovsky, İsrail ile Suriye arasında barışa varılması halinde Türkiye'nin karşılıksız olarak Suriye ile su anlaşması yapmaya niyeti olmadığını da vurguladı. İsrail, Suriye ve ABD yetkilileri arasında başlatılan barış görüşmelerinde, Türkiye'nin de aslında masada yer almasının gerektiğini kaydeden Makovsky, Türkiye'nin İsrail-Suriye barış görüşmelerine yönelik endişelerinin başında Türk-İsrail ilişkilerindeki gerileme olduğunu belirtti.

Türkiye İsrail'i kaybetmekten korkuyor

Makovsky, Suriye ile barış sürecindeki bir İsrail'in Türkiye ile ilişkilerini sınırlamak isteyebileceğinden Ankara'nın kaygı duyduğunu savundu. İsrail'in İşçi Partili eski Başbakanı Şimon Peres'in Türkiye'den çok Suriye'yi tercih ettiğini hatırlatan Makovsky, Ankara'nın İsrail'den muhtemelen güçlü ikili ilişkilerin süreceğine ilişkin garantiler isteyeceğini belirtti. İsrail-Suriye barış sürecinin güçlü bir Amerikan ayağı olduğuna da dikkati çekerek, Türkiye'nin, bu süreç sırasında ABD'nin Ankara'nın çıkarlarını gözardı etmemesini isteyeceğine işaret eden Makovsky, bütün bunlara karşılık İsrail ile Suriye arasında barış görüşmelerinin başladığı sıralarda Türk, İsrail ve ABD deniz kuvvetlerinin Akdeniz'de ortak tatbikat yapmasının, Ankara ile İsrail arasındaki askeri ilişkilerin halen ne kadar gelişmiş bir aşamada bulunduğuna da dikkat çekti. Makovsky Ankara'nın diğer kaygılarının su, güvenlik, terörizm ve suriye'ye Amerikan yardımı konularını kapsadığını belirtti.

Ankara'nın, barış sürecinin ilerletilmesi sırasında çıkarlarının korunmasında ısrar edeceğini belirten Makovsky, barışa varılması halinde Türkiye'nin Suriye ile su anlaşması yapmayacağını vurguladı ve Ankara'nın İsrail'den ikili ilişkilerin süreceğine ilişkin garanti isteyeceğini belirtti.

SU

Makovsky, Suriye ve İsrail arasında 1995 ve 1996 yıllarında başlatıldıktan sonra yarım kalan barış görüşmelerinde su faktörünün Türkiye'nin rızası dışında tartışıldığını belirterek, bir barış anlaşmasında Ankara'nın suyu karşılıksız olarak Şam'a vermek istemediğini vurguladı ve Türkiye'nin garanti verilirse su konusunda tavrını değiştirebileceğini ifade etti.

GÜVENLİK

Makovsky, Suriye'nin halen Golan Tepeleri yakınına yoğun şeklide konuşlandırdığı askeri gücünü, İsrail ile anlaşma sağlanması halinde kuzeye, kendi sınırı yakınına kaydırılmasına Türkiye'nin karşı olduğunu vurguladı. Alan Makovsky, Ankara'nın ayrıca, Suriye'nin Türkiye'yi vurabilecek füzelerinin kaldırılması veya en azından yakın denetime alınmasını isteyeceğine de dikkat çekti.

TERÖRİZM

Öcalan'ın sınırdışı edilmesinden sonra da Suriye'nin terör odaklarına sığınak sağladığına işaret eden Makovsky, İsrail-Suriye barışı durumunda ABD'nin Şam'ı teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarmak isteyeceğini, Türkiye'nin ise Suriye'nin bu listeden ancak PKK ve Türkiye karşıtı örgülerine de tavır alması halinde çıkarılmasını Washington'dan talep edeceğini söyledi.

YARDIM

Alan Makovsky, İsrail ile Suriye arasında yapılacak muhtemel barış anlaşmasıyla birlikte Suriye'ye yönelik Amerikan yardımının gündeme geleceğini belirterek, Türkiye'nin bundan rahatsız olacağını ve en azından başlangıçta Suriye'ye askeri yardım yapılmasına karşı çıkmasının kuvvetle muhtemel olduğunu kaydetti.