Kıyak emeklilik üzerine

 
'Madem işçi ve memur düşük ücret alıyor, milletvekillerinin maaşları da yüksek olmamalı' diyenler sefalette eşitliği savunanlardır. Veya buna çanak tutanlardır.

Ne zaman milletvekillerinin özlük haklarında düzenleme yapılsa Meclis ve Meclis üyelerine salvo atışları başlar. Yerden yere vururlar milletvekillerini. Her türlü hakaret, saldırı ve taciz diz boyu hale gelir. Bir Allah'ın kulu da karşı çıkmaz. Hiçbir savcı Meclis'in manevi şahsiyetine hakaretten dava açmaz. Halkın 'Meclis'ine hakaret serbesttir. İşin vahim tarafı hem Meclis Başkanı ve hem de siyasi partiler tepkilere sessiz kalırlar. Tekzip göndermezler, yasal yollara başvurmazlar. Egemen medyanın eleştirilerini başları önlerinde, suçlu bir çocuk gibi kabullenirler.

Meclis, milletin aynasıdır. Hatta kendisidir. Kamu organizasyonları içinde en çok saygı duyulması ve saygın muhafaza edilmesi gereken kurumdur. Jakoben fikirlerden beslenmeyen ve toplumuna yabancılaşmamış her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı 'Meclis'ini benimser.

Eleştiri farklıdır. Elbette gerektiğinde herkes, her kurum eleştiri konusu yapılır. Eleştiriler çok sert de olabilir. Ancak, objektiftir. Karalamaya ve kamuoyu nezdinde küçük düşürmeye yönelik değildir.

Egemen medya Meclis'e ve milletvekillerine hakaret etmeyi pek sever. Epey de tecrübesi ve bilgi birikimi vardır bu konuda. Meclis'e karşı gösterdikleri erkeklikleri, başka kişi ve kurumlar karşısında ürkekliğe dönüşür. Elleri ayakları birbirine dolaşır. Selam durmaktan helak olurlar.

Milletvekillerinin maaşları fazla mıdır?

Milletvekillerinin aldıkları maaş ve yolluklar fazla değildir. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri de hiçbir zaman fazla olmamıştır. Peki fazlalığın ölçüsü nedir?

Avrupa ülkeleri parlamenterlerinin maaşları bizimkilerden çok fazla. En az alan Avrupa ülkesi 15.000 dolardan fazla ödüyor. Avrupa ülkelerinin ölçü olmadığı söylenebilir. Gelişmişlik düzeyi, genel ücret seviyesi ve kişi başına düşen milli gelirlerinin Türkiye'den yüksek olduğu gerçeğine dikkat çekilebilir. Doğrudur.

Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere bakalım. Benzer gelişmişlik düzeyine sahip, milli gelirleri bizimkine yakın ülkelere. Bu ülkelerde çok farklı ücretler söz konusu milletvekilleri için. Gelişmekte olan ülkelerin büyük çoğunluğunun milletvekillerine ödediği ücret Türkiye'de ödenenden daha yüksek. Az sayıda ülke bizimkine yakın ücret ödüyor.

Ülkemizde milletvekillerine 3.000-4.000 dolar arasında ücret ödenir. Enflasyon nedeniyle yıldan yıla farklılık göstermekle birlikte ödenen ücret budur. Milletvekillerinin görev ve pozisyonlarıyla ilgili harcamaları bir hayli yüksektir. Seyahat masrafları, temsil ağırlama giderleri önemli tutarlara ulaşır. Bu tür harcamalar için kullanabilecekleri ödenekleri de bulunmamaktadır. Bir an milletvekillerinin aldığı ücretin yüksek olduğunu kabul edelim ve fazla olmayan ücreti bulmaya çalışalım. 500 dolar mı, 1.000 ya da 2.000 dolar mı? Asgari ücret kadar olmasını önerenler de var. Neden öğretmen maaşına endekslemeyelim? En yüksek devlet memuru maaşının iki veya üç katı şeklinde de belirleyebiliriz. Özel sektördeki yöneticilerin ortalama ücretini mi baz alalım?

Nedir sınır? Bir ölçü bulabilir miyiz?

Sefalette eşitlik

'Madem işçi ve memur düşük ücret alıyor, milletvekillerinin maaşları da yüksek olmamalı' diyenler sefalette eşitliği savunanlardır. Veya buna çanak tutanlardır. 200 milyon lira maaş alıp, ekonomik gerçeklerin altında ezildiği için haklı olarak ve belki biraz duygusallıkla milletvekillerine daha düşük maaş öneren vatandaşın yanında 30.000 dolar aylık geliri olup kışkırtanlar var. Zaten sözümüz onlara.

Kim istemez adil gelir dağılımının sağlanmasına, insanca yaşamaya yetecek kadar gelir aktarılmasına. Milletvekillerine sağlanan ilave imkanlar, toplumun diğer kesimlerinde hissedilmiyor ise bunun kimseye zararı yok. Milletvekiline 3-4 bin Dolar ödeme yapabilmek için işçi ve memurun maaşının 1.000 dolara yükselmesini beklemek hiçbir problemi çözmez.

Ne kadar maaş?

Ya konumuna uygun maddi imkan sağlarsınız ya da bunun dışındaki seçenekleri benimsersiniz. Örneğin, asgari ücret ödersiniz. Eğer, ikinci seçenek tercih edilirse Meclis'in kapısı orta ve alt gelir grubunda bulunan dürüst kişilere kapatılmış olur. Milletvekilliği gönüllü bir iş haline dönüştürülür. Maddi durumu çok iyi olanlar, veya geçimleri maddi durumu iyi olan birileri tarafından sağlananlar Meclis'e girer. İhale peşinde koşar, yasama gücünü sadece sermayenin menfaati için kullanır.

Konumuna uygun maaş her şeyden önce milletvekillerinin bağımsız kalmalarının gereğidir.

Konumuna uygun maaşı biraz açalım.

Milletvekili ailesiyle birlikte iyi giyinmek zorundadır. Seyahatini uçakla yapacaktır. Yıldızı bol otellerde kalacaktır. Misafiri çok olur, onlarla ilgilenecektir. Çayı , kahvesi, yemeği var. Bir milletvekili ayda iki kez seçim bölgesine uçakla gitse maliyeti 240 milyon liradır.

3-4.000 dolar milletvekilinin konumunun üzerinde bir ücret düzeyi değildir.

Tartışılacak en son konulardan birisidir. Bu konuyu gündemin ilk sıralarına taşıyanların iyi niyetli olmadığını düşünüyorum. Meclis ve halk hedef alınmaktadır. Kamuoyunun gözünden kaçırılmak istenen konular maskelenmeye çalışılmaktadır.

Meclis'te bu tür tartışmalar için zemin hazırlamamalıdır. Emekli maaşları dahil milletvekillerinin özlük hakları objektif kriterlere bağlanmalıdır. Örneğin, en yüksek devlet memurunun aldığı maaşın 5 ya da 10 katı. Rakamın önemi yok. Önemli olan bu konunun sık sık gündeme gelmemesi ve birilerine malzeme verilmemesi.