KHK krizini değerlendiren Stratfor, Ecevit, ordu ve MHP destekli KHK'nın muazzam bir iktidar kavgası başlattığını, ancak hükümetin sonunda geri adım atacağını yazdı.

Hükümetle Cumhurbaşkanı arasında kriz haline gelen, memurların yargısız tasfiyesine imkan tanıyan Kanun Hükmündeki Kararname tartışmaları Batı'da geniş yankı bulmaya başladı. Başbakan Bülent Ecevit tarafından ilkinde veto edilmesine rağmen iki kez Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e sunulan KHK krizini değerlendiren Stratfor, tartışmalı kararnamenin Ankara'da muazzam bir iktidar kavgasına yol açtığını yazdı. Ecevit'in kararnamede ısrarı halinde 'laik ve üniter bir devlette dinin ve etnikliğin rolü' konusunda çetin bir kavganın başlamasına yol açacağı yorumunu yapan Stratfor, bu savaşta Cumhurbaşkanı'nın güçlü pozisyonda olduğuna dikkat çekti.

Cılız Sezer, dişli çıktı

Stratfor'un analizinde şu ifadelere yer verildi:

"Kararname, laikliği korumayı saplantı haline getiren askeri liderler ile siviller arasında ciddi bir çekişme yaşanacak. Ordu henüz bir darbe yapma ihtiyacı duyacak kadar tehdit hissetmiyor. Ancak üst düzey siyasiler, Cumhurbaşkanı'na 'haddini bildirmek' için fırsat kollayacaklar. Uzun zamandır Türkiye'de İslam'ın rolünün belirlenmesi için bir tartışma yaşanıyor. Kendini laikliğin koruyucusu kabul eden ordu, gücünü hükümeti yönlendirmek için kullanıyor.

En son 1997'de olduğu gibi, daha da ileri giderek, işin ucunu sivil hükümetleri devirmeye kadar vardırıyor. Yeni KHK'nın arkasında da ordu var. Sözkonusu KHK, sivil bürokrasinin tasfiyesine yol açacak."

Cumhurbaşkanı Sezer'in, 8 Ağustos'ta KHK'yı veto ederek, Ecevit'i ve orduyu şaşkınlığa uğrattığını yazan Stratfor, Sezer'in göreve getirilirken siyasi açıdan cılız olarak görüldüğünü ancak aynı Sezer'in şimdilerde adeta bir iktidar simgesi olduğu yorumunu yaptı.

Sezer'in KHK'yı veto gerekçesinin son derece yasal olduğunu kaydeden kuruluş, Ecevit'in KHK'yı Meclis'e sunmadan Cumhurbaşkanı'nın önüne koymasını şu ifadelerle değerlendirdi: "Kendi partisine mensup milletvekillerinden bile şüpheli olan Ecevit, sadece Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) tam desteğini alabilirdi. İşte bu yüzden Ecevit, TBMM'nin tümünü bypass etmeye karar verdi."

Avrupa ve halk Sezer'i destekliyor

Kararname krizinde katı bir muhalefetle karşılaşan Ecevit ve ordunun, muhafazakar memurlara yönelik bu hareketlerinden geri adım atacak gibi göründükleri yorumunda bulunan Stratfor, sonuçta Başbakan'nın da, ordunun da Avrupa ile yakın ilişki içinde bulunma ihtiyacında olduğunu kaydetti.

Ordunun kendi açısından, Avrupalı silah firmaları ile sıkı bağlar kurmak isteğinde bulunduğuna dikkat çeken Stratfor, Sezer'in ise teslim olmayı redderek, radikal laikçilerin düşmanı olduğunu açıkça ilan etmiş olduğunu iddia etti. Kuruluş, Sezer'in; halkın, sivil yönetimlerin, parlamentonun büyük çoğunluğunun ve AB'nin desteğine sahip olduğunu kaydetti.

Avrupa'nın gözü Ankara'da

Çekişmenin sonuçlarının, Ankara'daki bürokrasiye şekil vermenin de ötesinde, Türkiye'nin Avrupa'daki geleceği üzerinde de doğrudan etkileri olacağını belirten Stratfor, Avrupa'nın dikkatinin Türkiye'ye odaklandığını kaydetti. AB'nin Genişlemeden Sorumlu Üyesi Günter Verheugen'ın, Ankara ziyaretinde AB'ye üye olmanın şartlarını sunduğunu hatırlatan Stratfor, Sezer'in vetosunun hem ülke içinde hem de Avrupa'da geniş bir kabul gördüğünü vurguladı. KHK'nın onaylanmasının, bireysel özgürlüklerin genişletilmesi ve AB'ye üyelik şansının tehlikeye atılması yönünde bir hareket olacağını kaydeden kuruluş, tüm bunlara rağmen 660 bin kişilik ordunun başındakilerin 'öfkeden köpürdüğü' yorumunu yaptı. Ecevit'in, büyük bir ihtimalle ordunun ve MHP'nin teşviki ile tartışmalı KHK'yı yeniden Cumhurbaşkanı'na gönderdiğini belirten Stratfor, Sezer'in kararnameyi imzalayıp Anayasa Mahkemesi'ne göndermesi halinde bile mahkemenin konuyu Sezer'in bakışıyla ele alacağının altını çizdi.