Hiyerarşi kaliteyi düşürür

Anadolu üniversitelerinin başarılı eski rektörleri Mehmet Şahin ve Ramazan Taşdurmaz'la Türkiye'nin eğitim sorunlarını tartıştık. Söz dönüp dolaşıp YÖK'e geldiğinde, her ikisi de kurumun katı hiyerarşik yapısının üniversitenin eğitim kalitesini yok ettiğini, yaşadıkları olaylarla anlattılar.

YÖK'ün dayatmacı politikaları yüzünden Türkiye'de üniversite eğitiminin kalitesi büyük ölçüde düştü. Özellikle sosyal bilim dallarında, dünyadaki gelişmelere kapalı, "Tek Parti Dönemi"ni referans alan eğitim, üniversiteleri askeri garnizonlara dönüştürdü.

YÖK, katı hiyerarşik yapısı içinde, üniversitelerin sosyal bölümlerinde, hangi sınıfta ne öğretildiğini ve kimin kitaplarından nasıl yararlanıldığını bütün ayrıntılarıyla biliyor. Hiçbir öğretim üyesinin program dışı konulara girerek, öğrencilerin düşünce dünyalarını zenginleştirme şansı yok. Üniversitede düşünmeye, tartışmaya, araştırmaya ve geliştirmeye artık kesinlikle yer verilmiyor.

YÖK üniversite rektörlerine verilen emirlerin ve gönderilen talimatların tartışılmasını değil, kayıtsız şartsız yerine getirilmesini istiyor. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde olduğu gibi, verilen talimatlarını yerine getirmeyen dekanlar gider, uygulayacak olan gelir.

YÖK'ün hiyerarşik örgütlenme yapısı içinde, "dünya standartların"da eğitim vermek mümkün değildir. Katı hiyerarşik yapılar içinde öğrencilerden hocalara bilgi akışı büyük ölçüde önlendiği gibi, öğretim üyelerinin araştırma yetenekleri de körelir.

İster "kamu", ister "özel", isterse de "gönüllü" olsun, her kurum ve kuruluşta, esnekliğe yer bırakmayan katı hiyerarşi kaliteyi büyük ölçüde düşürür. Eğitimde başarı isteniyorsa, hocayla birlikte öğrencinin de mutlaka öğretme sürecine katılması gerekir.

Üniversitede yeri gelince "hoca"nın "öğrenci", "öğrenci"nin de "hoca" olması gerekir. Bunun için de hiyerarşik yapının bütünüyle yıkılması zorunludur. Çünkü hiyerarşik ortamda hiçbir zaman öğrenci hoca olamaz. Bu "asker"in "subay" olması gibi, hiyerarşik örgütlenmeyi altüst eder.

Kalite her alanda olduğu gibi, üniversite eğitiminde de başarının ana kaynağıdır. Dünya bilgi birikimine katkıda bulunmak, üniversitenin vazgeçilmez amacıdır. Bunun için "yenilikci olmak", "özgünlükte yarışmak" ve "kaliteyi artırmasını bilmek" eğitimde büyük önem taşır.

Kendini yenilemeyen "üniversite", yok olmaktan kurtulamaz.

MGK'ya eğitim konusunda brifing veren Prof. Dr. Nejat Veziroğlu çok haklı. YÖK "üniversite"yi yok etmeden "Meclis" YÖK'ü yok etmeli.