Hükümete güvenenler kaybetti

Ekonomik faaliyetlerini Hükümet'in taahhütlerine göre yön verenler kaybettiler, zarara uğradılar.

Hükümet faiz hadlerinin, 2000 yılında % 30-35 bandında ve 2001 yılında ise % 20-25 bandında gerçekleşeceği şeklindeki beklentilerini ortaya koydu.

Bir çok kişi ve kuruluş Hükümet'in enflasyonla mücadele programına inandı, güvendi. Hazine'den uzun vadeli bono satın aldı.

Örneğin, % 35 faiz oranıyla ihraç edilen Hazine Bonoları'na girdi.

Demirbank en canlı ve ilginç bir örnek.

Ortalama 1.5 yıl vadeli Hazine Bonosu satın alıyor. % 36 gibi bugüne göre son derece düşük faizle.

Sonra Kara Çarşamba krizi yaşanıyor. Bankalar likidite sıkıntısına düşüyorlar. Normal şartlar altında bankalar arası piyasadan sağlanabilen likidite açıkları, kriz nedeniyle karşılanamaz hale geliyor. Bu arada faizlerde patlıyor. Likidite problemini çözemeyen Demirbank % 33 faizle aldığı bonoları % 65 faizle iskonto ettirmek zorunda kalıyor.

Çok büyük zarar meydana geliyor ve Demirbank'ın mali yapısı bozuluyor. Sonra da bankaya el konuluyor. Demirbank'ın sahipleri, Hükümet'e, onun ekonomi programına güvenmelerinin ve desteklemelerinin bedelini bankalarını kaybederek ödüyorlar.

Borsazedeler de var

Hükümet kamuoyuna borsada, hisse senedi fiyatlarının yükseleceğine dair ümit verdi. Yüz binlerce vatandaş tasarruflarını borsaya aktardı.

Yine oyunlar oynandı. Derinliği olmayan borsayı belirli boyuttaki sermaye yönlendirdi. Sert iniş ve çıkışlara sahne olan borsa endeksi 20.000'e yaklaştıktan sonra 8.000'lere kadar geriledi. Küçük tasarruf sahibi yüz binlerce insan yine kaybetti.

Yatırımcıları yüksek faiz yakıyor

Hükümetin, faiz hadlerinin yükselmeyeceği şeklindeki beyanına itibar eden ve TL ya da döviz borçlanarak yatırım yapanların pozisyonları da iç açıcı değil. Bankalar, astronomik gecelik faiz oranlarını kredi kullananlara aynen yansıtıyorlar. % 50 faizle kredi kullanan müteşebbisten aynı kredi için bugün % 300-400'lere kadar varan oranlarda faiz talep ediliyor.

Reel ekonomiyi baltalayacak ve maliyet enflasyonunu körükleyecek yüksek faiz oranlarının engellenmesinde Hükümet acz içinde, çaresiz ve şaşkın. Ya devalüasyona razı olacak veya yüksek faizlerin daha da yükselmesini seyredecek.

Döviz kredisini tercih edenler de diken üzerindeler. Her an devalüasyon olabilir korkusu uykularını kaçırıyor. Bu korkuları yersiz değil. Önümüzdeki yıl cari işlemler açığının 10 milyar Dolar olacağı gerçeği dikkate alınırsa döviz üzerindeki baskının ve dövize olan talebin giderek artacağı söylenebilir. Bu durumda devalüasyonun ertelenebilmesi için İMF'nin 20 milyar Dolar kaynak sağlaması gerekir. Aksi halde dananın kuyruğu kopar.

Kısacası yatırımcı da kaybetti ve kaybetmeye devam ediyor.

Kimler kazandı?

Bir avuç kalabalık.

Kaybedeni bol, kazananı az bir seans daha bitmek üzere.

THY ve TELEKOM hükümeti ve ekonomiyi kurtarmaz

Yoğun bakıma giren ekonomiyi şirin göstermeye çalışanlar THY ve TELEKOM'un özelleştirilmesine bel bağladılar.

Tartışmalı şartlarla satışa sunulan THY ve TELEKOM'dan sağlanacak kaynak, derin vurgun yemiş ekonomiye kayda değer bir katkı sağlamaz.

Hükümet, ekonomik iktidarından sonra siyasi iktidarını da kaybetmiştir. Olaylar Hükümet'in dışında gelişmektedir. Hükümet doğal ömrünü tamamlamıştır. Bazılarının temennisi bu yönde olabilir, ancak, özelleştirmeler Hükümetin ömrünü uzatmaya yetmez. Çabanız boşuna.