MOSKOVA- Avrupa ziyaretini tamamlayarak dün akşam Rusya'ya giden ABD Başkanı Bill Clinton ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki zirve bugün yapılacak. Zirvede Orta Asya ve Kafkaslar, Hazar petrolleri ve Çeçenistan gibi konular dahil, 20 gündem maddesi üzerinde durulacak. Zirve öncesinde, anti balistik füzelerin sınırlandırılmasını öngören 1972 tarihli ABM antlaşmasının değiştirilmesiyle ABD'nun Ulusal Füze Savunma Sistemi ve Rusya ekonomisine ABD desteği öne çıkan iki konu oldu.

Moskova'da hazırlık görüşmelerine yapan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Strobe Talbott, ABM'nin, iki ülke arasındaki stratejik dengenin çok önemli araçlarından biri olduğunu belirtti, ancak antlaşmanın "imzalanmasının üzerinden 30 yıl geçtiğini ve bu dönemde dünyanın çok değişmiş olduğunu" söyleyerek, antlaşmanın değiştirilmesi gerektiği sinyalini verdi.

"Anlaşmalardan çekiliriz"

Moskova ise buna yanaşmayacağını açıkça ortaya koydu. ABD'deki ulusal füze savunma sisteminin kurulması çalışmalarına karşı çıkan, bu çalışmanın ABM antlaşmasını ihlal edeceğini belirten Moskova, bunun, stratejik silahların sınırlandırılmasını öngören antlaşmalar sistemini temelinden sarsacağını da dile getiriyor.

Putin, "Eğer ABD ulusal füze savunma sistemini kurarsa, stratejik silahların sınırlandırılmasını ve azaltılmasını öngören tüm antlaşmalardan çekiliriz" sözleriyle tutumunu ortaya koydu. Putin'in "Ortak savunma kalkanı oluşturalım" önerisine Clinton, "Teknolojimizi tüm uygar ülkelerle paylaşabiliriz" karşılığını vererek, pazarlığa açık olduğu mesajı verdi.

Moskova, ABD'nin gerçekten Kuzey Kore veya İran gibi ülkelerden gelebilecek saldırılara karşı korunmayı mı, yoksa ABM'yi temelinden sarsmayı mı amaçladığını ortaya koymasını istiyor

Ciddi beklentiler yok

Putin'in parlamentoda bekleyen START-II'nin onay sürecinin tamamlanması, START-III sürecine de hız kazandırdı. Zirvede, stratejik nükleer silahların daha da sınırlanmasını öngören START-III görüşmeleri devam edecek. Ancak ABD'li gözlemciler iki liderin bu ilk buluşmasında gündemin yoğun olmasına rağmen çok ciddi gelişmeler yaşanmayacağını, daha ziyade ABD'nin Putin'i tartmayı deneyeceğini belirtiyorlar. Gözlemciler, eski gücünde olmayan Rusya'nın dünya sistemini belirleyecek güçten de düştüğünü ancak Putin'in son çıkışlarının ABD'yi dikkatini tekrar Rusya'ya yoğunlaştırmak zorunda bıraktığını ifade ediyor.

Rusya'ya ekonomik yardım

Ağustos 1998'deki ekonomik krizin ardından Batı'dan yardım muslukları kesilen Moskova, ilk kez bu zirveyle ekonomisine ciddi bir destek olasılığıyla karşı karşıya bulunuyor. Boris Yeltsin döneminde, "kredilerin kişisel hesaplara aktarıldığı" iddiaları da Batı'dan yardımların kesilmesinde etkili olmuştu. Clinton, zirve öncesinde, "Rusya reformlarının ilerlemesine yardım edilmesi" çağrısı yapmış bulunuyor.