Mutlu sona doğru (mu?)

Türkiye iki tarafına birer lokomotif bağlanmış, arkasındaki vagonları ayrı istikametlere doğru çekmeye çalışan bir trene benziyor. Bir taraftan demokrasi vadisinde ilerlemeye çalışıyor, diğer taraftan parti kapatmakla meşgul. Hukuk devletinden dem vuruyor, en temel hak ve hürriyetleri çiğnemekten geri durmuyor. Düşünce ve ifade hürriyetinin faziletini dilinden düşürmüyor, yazılı ve sözlü basının sesini kesmek, hakim ideolojiye aykırı hiçbir düşünceye hayat hakkı tanımak istemiyor. Şimdi gelin de Türkiye'nin kendisine düzgün bir rota çizdiğine karar verin!

RTÜK kanununda yapılmak istenen değişiklik, bir taraftan Türkiye için düşünce ve ifade hürriyeti, keza demokrasi ayıbı özelliğini taşırken diğer taraftan egemen güçlerle medya arasındaki işbirliğinin gerçek yüzünü ortaya çıkarıyor.

Değişikliğin iki önemli boyutu var. Bir taraftan RTÜK üzerinde siyasi otoritenin hakimiyetini mutlak hale getirme hedefleniyor; diğer taraftan da medya patronlarının kamu ihalelerine girmelerine imkan verilmek isteniyor. Varılmak istenen hedef belli: Radyo-Televizyon Üst Kurulu'ndaki hakimiyetin sağlanmasıyla muhalif televizyon istasyonların sesleri tümüyle kısılacak; medya patronlarına kamu ihalelerine girme imkanı tanınarak da uyumlu çalışan patronlar yüksek getirisi olan ihalelerle ödüllendirilecek.

Demokratik bir görünümü muhafaza etmek, ancak halkın iradesine de iktidar alanı tanımak istemeyen ülkelerde medya-iktidar ilişkisi son derece önemlidir. Çünkü bu ilişki sayesinde ancak, siyasi iktidar kendi tercihlerini fazla rahatsızlık uyandırmadan halkın iradesi haline dönüştürebilir. 28 Şubat sürecinde bir gazetenin medyanın öncülüğünü yaptığı gücü "silahsız kuvvetler" olarak tanıtması aslında mevcut bir gerçeğin ifadesidir.

"Silahsız kuvvetler"in yazılı kanadını oluşturan gazetelerin kontrol altında tutulmasında aslında çok fazla bir problem yaşanmıyor. Yüksek traj yakalamış gazetelerin önemli bir kısmı egemen güçlerle tam bir uyum içinde. Köşe yazılarına her zaman tam olarak hakim olmasalar da manşetlerdeki hakimiyet tartışılmaz. Önemli olan da manşetler. Köşe yazılarındaki aykırı sesler, etkinliği çok fazla olmayan muhalif gazeteler demokrasinin mevcudiyetinin bir karinesi olarak gösterme açısından müsbet bir rol de oynuyor.

Problem belli ölçüde televizyonlarda ortaya çıkıyordu. Çünkü gerek milli gerekse mahalli düzeyde yayın yapan televizyon kanallarıyla istenen düzeyde bir uyum sağlanamıyor. Halbuki istenen bütün kanallardan TGRT misali bir teslimiyet. İşte yapılmak istenen bu son değişiklikle RTÜK'te tam bir hakimiyet sağlanarak bu teslimiyet seviyesi yakalanmak isteniyor. Radyo-Televizyon Üst Kurulu'nun yapısına yönelik değişikliğin amacı bu.

İkinci önemli değişiklik uyumlu çalışan medyanın ödüllendirilmesine yönelik. Çünkü neredeyse bedava dağıtılan gazetelerin, pahalı televizyon yayıncılığının ortaya çıkardığı bir fatura var. Bu "fedakar" hizmet anlayışı ödüllendirilmek isteniyor. Ne var ki yürürlükteki mevzuat medya kuruluşlarında belli oranda hisse sahibi olanlara kamu ihalelerinde belirli yasaklar getirmiş. Bu yasağın kaldırılacağı ümidiyle medya şirketleri enerji dağıtım ihalelerine girdiler ve kazandılar. Ancak yasa değişikliği yapılmadığından Danıştay bu ihaleleri peş peşe iptal etti. Şimdi yapılacak değişiklikle bu engel kaldırılmak isteniyor.

İki büyük gazetenin geçmişte el değiştirme serüvenini bilenler gerçekleşecek bu son değişiklikle bu sürecin mutlu sonla noktalanacağına kesin gözüyle bakıyorlar. Siz ne dersiniz, üç çeyrek asırdır alınamayan mesafe üç medya kuruluşunun susturulması veya gönüllü susmasıyla alınabilir mi?